Kategorie

Przestój - dokumentowanie czasu pracy

Katarzyna Tomaszewska
Zmiana harmonogramu czasu pracy może nastąpić tylko wyjątkowo, jednak za przesłankę jego zmiany nie można uznać awarii czy braku zamówień.

Planowanie czasu pracy pracowników jest obowiązkiem pracodawcy. To on decyduje, w jakie dni i przez ile godzin pracownicy będą świadczyć pracę. Pracodawca powinien również zapewnić pracownikom możliwość jej wykonywania w zaplanowane dni. Jednak zdarzają się sytuacje, w których pracodawca będzie musiał zmienić zaplanowany czas pracy. Powstaje wtedy pytanie, czy za taką okoliczność można uznać przestój.

Nie należy zmieniać harmonogramu

Reklama

Najczęściej planowanie pracy konkretnego pracownika ma swoje odzwierciedlenie w ułożonym harmonogramie czasu pracy. Harmonogram czasu pracy powinien być sporządzony na cały okres rozliczeniowy i podany do wiadomości pracowników przed rozpoczęciem tego okresu.

Co do zasady raz podany do wiadomości harmonogram nie może ulec zmianie. Są jednak takie sytuacje (np. choroba pracownika), w których dotrzymanie zaplanowanego harmonogramu czasu pracy nie jest możliwe. Zdaniem PIP ingerencja w stworzony harmonogram czasu pracy w trakcie trwającego już okresu rozliczeniowego jest możliwa jedynie w wyjątkowych sytuacjach określonych w zakładowych źródłach prawa pracy oraz w przepisach Kodeksu pracy. W związku z tym pracodawca powinien zadbać o to, aby w układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy lub obwieszczeniu wskazać, z jakich powodów harmonogram pracy może ulec zmianie. Muszą to być przesłanki obiektywne, takie jak np. choroba pracownika czy urlop na żądanie, a nie subiektywne, takie jak „potrzeby pracodawcy”. Warto również zapisać informację, na ile dni (godzin) wcześniej można taką zmianę wprowadzić do grafiku czasu pracy i podać do wiadomości pracownika.

Przykład

Pracodawca w regulaminie pracy wpisał następującą treść: „Harmonogram czasu pracy tworzy się na cały okres rozliczeniowy i podaje do wiadomości pracowników na 3 dni robocze przed rozpoczęciem tego okresu. Późniejsze zmiany tego harmonogramu są możliwe jedynie w sytuacji: choroby pracownika, urlopu na żądanie, urlopu okolicznościowego, dni opieki nad dzieckiem. W powyższych przypadkach harmonogram czasu pracy poszczególnych pracowników może ulec zmianie, a nowy harmonogram zostanie przedstawiony najpóźniej dzień przed rozpoczęciem pracy w nowych godzinach”. Taki zapis w regulaminie jest prawidłowy.


Pracodawca, planując w grafiku wymiar czasu pracy, powinien:

  • pełne tygodnie z danego okresu rozliczeniowego pomnożyć przez 40 godzin,
  • do uzyskanego wyniku dodać iloczyn 8 godzin i liczby dni pozostałych do końca okresu rozliczeniowego, ale przypadających od poniedziałku do piątku,
  • za każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniżyć wymiar czasu pracy o 8 godzin, przy czym jeżeli święto wypada w dniu wolnym wynikającym z zasady przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy, to nie obniża ono wymiaru czasu pracy.

Dodatkowo wymiar czasu pracy pracownika należy obniżyć o godziny usprawiedliwionej nieobecności w pracy, przypadające do przepracowania w czasie tej nieobecności, zgodnie z przyjętym rozkładem czasu pracy.

Przestój a czas pracy

Reklama

Przestój należy rozumieć jako niewykonywanie pracy, jeżeli pracownik był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy. W takiej sytuacji pracodawca może albo pozwolić pracownikom na nieświadczenie pracy, albo powierzyć inną odpowiednią pracę.

Co do zasady przestój jest zdarzeniem nagłym i niespodziewanym, którego nie można było wcześniej przewidzieć. Niemniej jednak, moim zdaniem, nie można go zakwalifikować do zdarzeń, które uzasadniałyby zmianę harmonogramu pracowników. Dzieje się tak, ponieważ przepisy jasno określają, jak pracodawca powinien się zachować w razie przestoju. Może on zapłacić za ten czas lub powierzyć inną pracę. Pracodawca może więc wybrać którąś z powyższych opcji. Nie może natomiast zmienić harmonogramu czasu pracy w ten sposób, aby w okresie, kiedy nie ma pracy, zwolnić pracownika z jej świadczenia, a następnie polecić ją, kiedy przesłanki uzasadniające przestój przestaną już istnieć.

Przestój a ewidencja czasu pracy

Pracodawca prowadzi ewidencję czasu pracy pracownika do celów prawidłowego ustalenia jego wynagrodzenia i innych świadczeń związanych z pracą (art. 149 k.p.). Obowiązek ten odnosi się do wszystkich pracodawców zatrudniających pracowników na podstawie umowy o pracę.

Pracodawca ewidencjonuje:

  • pracę w poszczególnych dobach, w tym pracę w niedziele i święta, w porze nocnej, w godzinach nadliczbowych oraz w dni wolne od pracy, wynikające z rozkładu czasu pracy w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy,
  • dyżury,
  • urlopy,
  • zwolnienia od pracy,
  • inne usprawiedliwione i nieusprawiedliwione nieobecności w pracy.

Do kart ewidencji czasu pracy dołącza się również wnioski pracownika o udzielenie czasu wolnego od pracy w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych.


Pracodawca nie ewidencjonuje czasu pracy, a jedynie zaznacza wszystkie inne zdarzenia (np. choroby, urlopy), w stosunku do pracowników:

  • objętych systemem zadaniowego czasu pracy,
  • zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy,
  • otrzymujących ryczałt za godziny nadliczbowe lub za pracę w porze nocnej.

Celem ewidencji czasu pracy jest zapisanie rzeczywistych godzin czasu pracy pracownika w danym okresie rozliczeniowym. Powinna więc odzwierciedlać faktyczne godziny pracy pracownika i dni wolne od pracy.

W związku z tym, jeżeli w danym okresie rozliczeniowym u pracodawcy nastąpił przestój, w ewidencji czasu pracy powinna znaleźć się również ta informacja. Niemniej jednak w tym wypadku ważne jest to, jak pracodawca rozwiązał problem takiego przestoju. Jeżeli zwolnił pracownika i za ten czas zapłacił, to w ewidencji w tych dniach powinno zostać zaznaczone, że pracownicy nie wykonywali pracy. Jeżeli jednak polecił im inną, odpowiednią pracę, w ewidencji należy wpisać godziny tej pracy. Dla rozliczania czasu pracy nie ma znaczenia, na jakim stanowisku praca była wykonywana.

Przepisy Kodeksu pracy wprowadzają jedynie obowiązek prowadzenia ewidencji. Nie określają natomiast jednolitego wzoru karty ewidencji czasu pracy. Każdy pracodawca może prowadzić ją w sposób dowolny. Ważne, aby sposób jej prowadzenia nie utrudniał rozliczenia faktycznego czasu pracy pracownika. Należy więc wyraźnie zaznaczać, w które dni pracy pracownik pracował i przez ile godzin oraz w które dni miał wolne i z jakiego powodu. W związku z tym nieświadczenie pracy z powodu przestoju można np. określić literą „P” – jeśli nie jest ona używana na określenie jakiejś innej nieobecności w pracy.

Podstawa prawna:

  • art. 81, 130, 149 Kodeksu pracy,
  • § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika (DzU nr 62, poz. 286 ze zm.).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?