Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Odpoczynek tygodniowy

Marek Skałkowski
prawnik, ekspert z zakresu prawa pracy, redaktor naczelny MONITORA prawa pracy i ubezpieczeń, były pracownik działu porad prawnych Państwowej Inspekcji Pracy
Czas pracy pracownika powinien być tak zaplanowany, żeby w każdym tygodniu pracy miał on zapewnione co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku od pracy, obejmującego 11 godzin odpoczynku dobowego. Odmiennie jednak należy ustalać odpoczynek, gdy praca jest wykonana w niepełnym tygodniu czy równoważnym systemie czasu pracy.

Odpoczynek tygodniowy powinien być zapewniony w każdym pełnym tygodniu wszystkim pracownikom bez względu na system czasu pracy, w jakim wykonują pracę w danym okresie rozliczeniowym. Jego nieudzielenie powoduje naruszenie przepisów o czasie pracy, co naraża pracodawcę na sankcje ze strony Inspekcji Pracy i jest zagrożone karą grzywny.

Jednak w niepełnych tygodniach przypadających na koniec okresu rozliczeniowego odpoczynek ten nie musi być zagwarantowany. Natomiast w systemach równoważnych czasu pracy, w których norma dobowa może zostać przedłużona do 16 lub 24 godzin, odpoczynek tygodniowy może być dłuższy.

Skrócony odpoczynek tygodniowy
Odpoczynek tygodniowy może być skrócony, jednak nie więcej niż do 24 godzin w stosunku do pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy oraz w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia i zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii.

Skrócenie odpoczynku tygodniowego możliwe jest również w przypadku pracy zmianowej w razie zmiany pory wykonywania pracy przez pracownika w związku z przejściem na inną zmianę, zgodnie z ustalonym rozkładem czasu pracy. W takich sytuacjach pracodawca inaczej niż w przypadku odpoczynku dobowego nie jest zobowiązany nawet zapewniać pracownikom równoważnego odpoczynku tygodniowego w pozostałym okresie rozliczeniowym.

Odpoczynek tygodniowy powinien być, co do zasady, zapewniony w niedzielę, która obejmuje kolejne 24 godziny, poczynając od godz. 6.00 w tym dniu, do godz. 6.00 następnego dnia.

W przypadkach, w których przepisy dopuszczają pracę w niedzielę (np. w ruchu ciągłym), odpoczynek taki może przypadać w innym dniu.


Odpoczynek w niepełnych tygodniach
Odpoczynek tygodniowy musi być zapewniony w każdym tygodniu pracy czyli w każdych 7 kolejnych dniach, poczynając od pierwszego dnia okresu rozliczeniowego, a nie od każdego poniedziałku. Tydzień pracy nie jest bowiem równoznaczny z tygodniem kalendarzowym.

Jeśli więc w zakładzie obowiązuje np. miesięczny okres rozliczeniowy, każdy tydzień pracy będzie rozpoczynał się w dniu tygodnia, który nazwą odpowiada pierwszemu dniu danego miesiąca. W każdym z takich tygodni należy zapewnić pracownikowi 35-godzinny odpoczynek. Nie trzeba więc zapewniać tygodniowego odpoczynku, jeżeli koniec okresu rozliczeniowego przypada w środku tygodnia pracy. W takim przypadku nie ma bowiem pełnego tygodnia pracy.

Może to spowodować, że w zakładach pracy, w których dopuszczalna jest praca w niedziele i święta (np. przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób, przy pracy zmianowej), pracownicy będą mogli pracować bez tygodniowego odpoczynku nawet przez 13 kolejnych dni. Będzie to możliwe na przełomie dwóch okresów rozliczeniowych, z których pierwszy kończy się w trakcie tygodnia.

 
Równoważny system czasu pracy

Pracownikom zatrudnionym w równoważnych systemach czasu pracy, w którym dopuszczalne jest przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy do 16 lub do 24 godzin, trzeba udzielić tyle godzin odpoczynku dobowego, ile godzin wcześniej pracował.

Ta zasada nie odnosi się do zwykłego systemu równoważnego, w którym norma dobowa może być przedłużona jedynie do 12 godzin na dobę. Jeżeli zatem pracownik pracował 16 godzin lub 24 godziny - odpoczynek dobowy powinien wynosić odpowiednio co najmniej 16 lub 24 godziny.

Ze względu na to, że odpoczynek tygodniowy obejmuje co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku, z czego 11 godzin stanowi odpoczynek dobowy, najczęściej odpoczynek tygodniowy będzie się składał z 24 godzin odpoczynku typowo tygodniowego oraz z co najmniej 11 godzin odpoczynku dobowego.

W przypadku pracownika wykonującego pracę do 16 lub 24 godzin w danej dobie pracowniczej, odpoczynek tygodniowy będzie jednak dłuższy. Przysługujący mu bowiem odpoczynek dobowy to nie 11 godzin, lecz tyle, ile przepracował w tym przedłużonym wymiarze.

Jeśli zatem zdarzy się tak, że bezpośrednio przed odpoczynkiem tygodniowym pracownik pracował w przedłużonym dobowym wymiarze czasu pracy - do 16 lub do 24 godzin do 24 godzin typowego odpoczynku tygodniowego należy dodać faktycznie przysługującą mu liczbę godzin odpoczynku dobowego (do 16 lub do 24 godzin), a nie 11 godzin.
Spowoduje to, że cały odpoczynek tygodniowy takiego pracownika będzie dłuższy niż 35 godzin.

Przykład:
ODPOCZYNEK W RÓWNOWAŻNYM SYSTEMIE CZASU PRACY
Pracownik zatrudniony w systemie równoważnym pracował w piątek w godz. 6.00-20.00, czyli 14 godzin. Po tej pracy należy mu zapewnić łącznie 38 godzin odpoczynku tygodniowego, który obejmuje 24 godziny odpoczynku typowo tygodniowego oraz 14 godzin odpoczynku dobowego.
W omawianej sytuacji odpoczynek tygodniowy pracownika rozpocznie się w piątek o godz. 20.00 i będzie on trwał do godz. 10.00 w niedzielę. Pracownik będzie mógł zatem rozpocząć kolejną pracę nie wcześniej niż w niedzielę o godz. 10.00, wtedy zakończy się bowiem jego odpoczynek tygodniowy.


Podstawa prawna:
-
 art. 133, art. 136, art. 137, art. 15110 , art. 281 pkt 5 Kodeksu pracy.

Treść jest dostępna bezpłatnie,
wystarczy zarejestrować się w serwisie

Załóż konto aby otrzymać dostęp do pełnej bazy artykułów oraz wszystkich narzędzi

Posiadasz już konto? Zaloguj się.
Reklama
Zaktualizuj swoją wiedzę z naszymi publikacjami i szkoleniami
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Technologiczna dyskryminacja seniorów przez ZUS?
    Do Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO) wpłynęła skarga od seniorki (60+), która poskarżyła się na postępującą technologię i informatyzację w ZUS. Od 1 stycznia 2023 r. wszyscy płatnicy są bowiem zobowiązani do posiadania PUE ZUS. Jednak co jeżeli samozatrudniony senior czy przedsiębiorca senior nie potrafi poradzić sobie z elektronicznym systemem PUE ZUS? Czy pomimo obowiązku posiadania PUE ZUS może nadal tradycyjnie rozliczać składki?
    Nowe świadczenia pieniężne dla rodzin po śmierci mundurowych
    Do jakich świadczeń ma prawo rodzina po śmierci zmarłych funkcjonariuszy czy żołnierzy? Sejm pracuje nad nową ustawą, która rozszerza zakres uprawnień rodzin po zmarłych funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia.
    Zmiany w zatrudnianiu niepełnosprawnych w 2023 r.
    W 2023 r. zmieniają się zasady w zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Skorzystają jednak na tym pracodawcy. Jakie będzie dofinansowanie na zatrudnienie niepełnosprawnych w 2023 r. z PFRON?
    Podwyżka emerytur z KRUS od marca 2023 r.!
    Podwyżka emerytur z KRUS od marca 2023 r.! Czy to koniec w nierówności wysokości świadczeń wypłacanych przez ZUS i KRUS? Niby tak i niby nie. Dlaczego? Ponieważ od marca 2023 r. ulegną podwyżce najniższe emerytury z KRUS, jednak nadal nie będą one w równej wysokość. W związku z tym wielu rolników zastanawiało się w jakiej wysokości będą zaliczki na podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie zdrowotne od świadczeń emerytalno-rentowych w 2023 r. Poniżej najważniejsze informacje.
    Po pierwsze Rodzina 2023 – rządowe wsparcie dla rodzin
    Co jest celem rządowego programu: „Po pierwsze Rodzina”? Do kogo skierowany jest konkurs? Ile rząd wydaje na wsparcie rodzin? Co ma na celu priorytet 1. programu: pod nazwą „Kampanie” oraz priorytet 2 pod nazwą: „Kluby”?
    Ponad 55 proc. Polaków obawia się, że kryzys negatywnie wpłynie na ich zatrudnienie
    Ponad 55 proc. Polaków obawia się, że kryzys negatywnie wpłynie na ich zatrudnienie - wynika z badania firmy Randstad. Utraty pracy boi się prawie co trzeci Polak, a globalnie 37 proc. respondentów.
    Personel pokładowy pilnie poszukiwany
    Polskie Linie Lotnicze LOT rekrutują młodszy personel pokładowy. Aby dołączyć do podniebnej elity, trzeba znać angielski w stopniu komunikatywnym, mieć wykształcenie średnie i umieć pracować w grupie. Liczy się też prezencja i nienaganne maniery. Na zakwalifikowanych kandydatów czeka cały świat lotowskiej siatki połączeń.
    Pierwsze czytanie rządowego projektu nowelizacji Kodeksu pracy
    W czwartek w Sejmie odbyło się pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy– Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw. Projekt wprowadza do polskiego prawa dwie unijne dyrektywy.
    Przewodniczący PFON pozytywnie o nowelizacji Kodeksu pracy
    Rozwiązania przyjęte w nowelizacji kodeksu pracy, dotyczące pracy zdalnej, wpłyną pozytywnie na aktywność zawodową osób wspierających na co dzień osoby z niepełnosprawnościami - powiedział PAP dr Krzysztof Kurowski, przewodniczący Polskiego Forum Osób z Niepełnosprawnościami.
    Stawki freelancerów w 2022 r. wzrosły
    W ubiegłym roku stawki tzw. wolnych strzelców najbardziej wzrosły w branżach programowania i architektury, natomiast zmalały w sektorze animacji - wskazano w dot. stawek zleceń freelancerów raporcie Index Useme.
    Urlop na żądanie 2023
    Ile dni urlopu na żądanie przysługuje w 2023 r.? Jak i kiedy złożyć wniosek o urlop na żądanie? Czy pracodawca może odmówić udzielenia urlopu na żądanie? Czy urlop na żądanie jest częścią urlopu wypoczynkowego? Czy prawo do urlopu na żądnie mają pracownicy zatrudnieni na ½ czy ¼ etatu?
    10 kroków w prewencji stresu
    Pracodawco! Sprawdź, jakie działania możesz wdrożyć, aby Twoi pracownicy nie byli zestresowani.
    Dobry portal pracowniczy – 5 kluczowych cech
    Na naszych oczach dokonuje się cyfrowa rewolucja procesów w obszarze HR. Nie chodzi jednak tylko o nowe podejście do kwestii zarządzania pracownikami, wciąż w dużej mierze pracującymi zdalnie lub hybrydowo, czy wejście na rynek pokolenia Z. Rewolucji podlegają też czysto „techniczne” procesy – obieg dokumentów, składanie wniosków i raportowanie. A wszystko za sprawą coraz popularniejszych portali pracowniczych.
    39 proc. uchodźców z Ukrainy znalazło zatrudnienie w Polsce
    W Polsce zatrudnienie znalazło 39 proc. uchodźców z Ukrainy - wynika z badania zrealizowanego przez Manpower i Fundację Totalizatora Sportowego. Ci, którzy nie mają zatrudnienia, jako główne powody wskazują: nieznajomość języka polskiego i brak ofert odpowiadających ich kompetencjom.
    Waloryzacja rent i emerytur wyniesie 14,8 proc.
    Wszystko wskazuje na to, że waloryzacja rent i emerytur będzie na poziomie 14,8 proc. – przekazała w czwartek minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg. Prezes ZUS prof. Gertruda Uścińska poinformowała, że koszt tegorocznej waloryzacji przekroczy 40 mld zł.
    Prezydent podpisał ustawę o postępowaniach awansowych na uczelniach
    Zmiany w postępowaniach awansowych, obligatoryjne publiczne kolokwia habilitacyjne i dostosowanie przepisów do wprowadzenia nowych dyscyplin nauki – to wybrane założenia ustawy, którą w środę podpisał prezydent Andrzej Duda.
    Wcześniejsze emerytury dla nauczycieli?
    O wcześniejszych emeryturach dla nauczycieli rozmawiam już z prezes ZUS - prof. Gertrudą Uścińską - powiedział w czwartek w Polsat News szef MEiN Przemysław Czarnek. Dodał, że na 1 lutego zaplanowano spotkanie ze związkami zawodowymi na ten temat
    Średnio 54 minuty dziennie. Tyle oszczędza pracownik na pracy zdalnej

    Praca zdalna pozwala oszczędzić zatrudnionym średnio 54 minuty dziennie - wskazali analitycy Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Czas ten przeznaczają głównie na odpoczynek i jakąś formę pracy - dodali.

    Jak rozliczyć dniówki kierowców zgodnie z przepisami w 2023 r.?

    W jaki sposób wynagrodzenie w formie dniówek, na które umawia się przedsiębiorca z pracownikiem, prawidłowo wprowadzać w dokumentacji pracowniczej tak, żeby było zgodne z polskimi i europejskimi przepisami? 

    Ile zarabia bibliotekarz? I dlaczego tak mało?

    Ile zarabia bibliotekarz – to zależy od obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa i regulaminów wynagradzania poszczególnych bibliotek. Z jakich składników składa się wynagrodzenie bibliotekarza? Jak kształtują się stawki wynagrodzenia zasadniczego tej grupy zawodowej? Jakie dodatki przysługują osobom należącym do niej? 

    Płace w sektorze przedsiębiorstw. Przeciętne uposażenie wynosi 7329,96 PLN

    Przeciętne uposażenie w grudniu 2022 roku okazało się o 685,57 PLN i 10,3% wyższe niż przed rokiem - wynika z danych GUS.

    Dokumenty i procedury – to główne bariery dla firm zatrudniających Ukraińców
    Andrii Romanchuk, adwokat, partner w Biurze Księgowym E-REPORT Sp. z o.o. jako największe wyzwanie ocenia długi czas na otrzymanie karty pobytu przez obywatela Ukrainy. Potwierdza też, że do zatrudnienia obcokrajowca niezbędne jest wypełnienie wielu wniosków urzędowych. - Zauważyliśmy, że czasami organy administracji proszą ponownie o przesłanie tych samych dokumentów, mamy wrażenie, że nie sprawdzają, co już zostało im wysłane lub mają bałagan w dokumentach. To znacznie utrudnia proces legalizacji pobytu i pracy pracownika – zaznacza.
    Wzrosło zapotrzebowanie na specjalistycznych pracowników ze znajomością ukraińskiego
    Wzrosło, nawet dziesięciokrotnie, zapotrzebowanie na pracowników z wykształceniem specjalistycznym i znajomością języka ukraińskiego - poinformowała agencja zatrudnienia Gremi Personal wskazując, że ma to związek z otwieraniem ukraińskich firm lub ich oddziałów w Polsce.
    ZUS 2023 - ile wynosi Duży ZUS i Mały ZUS? GALERIA z tabelami

    Duży ZUS w 2023 roku wraz ze składką chorobową wyniesie 1418,48 zł. Mały ZUS zmieni się dwa razy, tj. za okres od stycznia do czerwca będzie wynosić 331,26 zł, a za lipiec – grudzień 341,72 zł. Zobacz galerię tabel z wyliczeniami!

    Mały ZUS Plus w 2023 r. będzie niższy niż Mały ZUS

    Mały ZUS Plus. Przedsiębiorcy rozpoczynający prowadzenie działalności gospodarczej mogą skorzystać z preferencji w ZUS, takich jak ulga na start czy też mały ZUS. Po tym okresie co do zasady powinni przejść na duży ZUS lub skorzystać z Małego ZUS Plus. Czas na zgłoszenie do tego ostatniego upływa 31 stycznia 2023 r.