Oświata a zmiany na rynku pracy - jest nowa ustawa!

• Zmiany w prawie oświatowym
• Czym są Branżowe Centra Umiejętności?
• Czym będą zajmowały się BCU?
• Inne ważne zmiany w ustawie
• W jakich dziedzinach będą utworzone Branżowe Centra Umiejętności?
• Jakie rodzaje działalności będą prowadziły Branżowe Centra Umiejętności?
• Kiedy wchodzi w życie ustawa?

Zmiany w prawie oświatowym

W dniu 5 września 2023 r. Prezydent RP Andrzej Duda podpisał ustawę z dnia 30 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw (dalej jako: ustawa). 

Skąd wynikają zmiany? Z planu: kadry dla nowoczesnej gospodarki – poprawa dopasowania umiejętności i kwalifikacji do wymogów rynku pracy w związku z wdrażaniem nowych technologii w gospodarce oraz zieloną i cyfrową transformacją, ujętej w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), przyjętym przez Radę Ministrów 30 kwietnia 2021 r.

Ministerstwo Edukacji i Nauki, wbrew powszechnym opiniom wskazuje, że kształcenie zawodowe i branżowe znacznie się zmieniło: 58,5% młodych ludzi po szkole podstawowej wybiera kształcenie branżowe i techniczne. 

Ustawa wprowadza zmiany m.in. w:

• ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900, 1672 i 1718);
• ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2023 r. poz. 984, 1234, 1586 i 1672);
• ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2022 r. poz. 2230 oraz z 2023 r. poz. 1234);
• ustawie z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (Dz. U. z 2020 r. poz. 226);
• W ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, 1088, 1234 i 1672);
• i innych.

Głównym celem ustawy jest wsparcie i dostosowanie do potrzeb rynku pracy systemu kształcenia zawodowego w Polsce, który nie ma aktualnie najlepszych opinii. Zmiana jest zasadnicza ponieważ powstanie sieć branżowych centrów umiejętności.

Czym są Branżowe Centra Umiejętności?

Branżowe Centra Umiejętności (BCU) to ogólnopolskie ośrodki kształcenia, szkolenia i egzaminowania, dostępne dla uczniów, studentów, doktorantów, pracowników branż oraz innych osób uczących się. Branżowe centra umiejętności mają zajmować się szeroko rozumianymi działaniami edukacyjnymi i szkoleniowymi, a także będą łączyć edukację z biznesem, upowszechniać innowacje oraz nowe technologie w danej branży.

BCU mają angażować poszczególne branże w rozwój umiejętności oraz wspierających współpracę między kształceniem zawodowym (w tym na poziomie szkolnictwa wyższego) a biznesem.

Branżowe Centra Umiejętności będą łączyły poszczególne branże, pracodawców, szkoły i uczelnie. Jednostki te pozwolą na kształcenie zarówno młodzieży, jak i dorosłych. Umożliwią również podnoszenie kwalifikacji nauczycieli, dając dostęp do najnowocześniejszych w danej dziedzinie technologii.

Czym będą zajmowały się BCU?

Do głównych zadań BCU należą: 

1. branżowe szkolenia dla uczniów, studentów, doktorantów, wykładowców i przedstawicieli firm;
2. łączenie edukacji z biznesem;
3. transfer wiedzy i nowych technologii;
4. doradztwo zawodowe i promocja zawodów.

Inne ważne zmiany w ustawie

W ustawie zmieniono:

• zasady przeprowadzenia egzaminu ośmioklasisty, egzaminu maturalnego i egzaminu zawodowego;
• podjęcia zatrudnienie w Centralnej Komisji Egzaminacyjnej lub okręgowej komisji egzaminacyjnej przez nauczyciela akademickiego;
• zasady dotyczące wydawania dyplomów ukończenia studiów, dyplomów doktorskich i habilitowanych;
• zasady generowania poświadczeń elektronicznych dyplomów ukończenia studiów i suplementów, dyplomów doktorskich i dyplomów habilitacyjnych przez Portal Edukacji i Nauki;
• nazwę Uniwersytetu Pedagogicznemu im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie na Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, która nastąpi z dniem 1 października 2023 r.

W jakich dziedzinach będą utworzone Branżowe Centra Umiejętności?

Jakie rodzaje działalności będą prowadziły Branżowe Centra Umiejętności?

Jak podaje Ministerstwo Edukacji i Nauki, BCU będą prowadziły cztery rodzaje działalności:

• Edukacyjno-szkoleniową, m.in. w postaci:
  • branżowych szkoleń zawodowych dla uczniów i studentów, firmowanych i certyfikowanych przez branżę, dotyczących najbardziej aktualnych rozwiązań w danej dziedzinie,
  • przygotowania nowych kwalifikacji sektorowych dla osób dorosłych zainteresowanych uzyskaniem kwalifikacji lub przekwalifikowaniem się,
  • kursów przygotowujących do uzyskania kwalifikacji sektorowej,
  • egzaminów zawodowych i egzaminów prowadzących do potwierdzenia kwalifikacji sektorowych,
  • szkoleń branżowych dla nauczycieli zawodu
• wspierającą współpracę szkół, placówek i uczelni z pracodawcami,
• innowacyjno-rozwojową, upowszechniającą wiedzę, innowacje i nowe technologie oraz transformację ekologiczną i cyfrową,
• wspierającą realizację doradztwa zawodowego dla uczniów i aktywizację zawodową studentów, doktorantów i absolwentów studiów.

Kiedy wchodzi w życie ustawa?

Co do zasady ustawa ma wejść w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.