Kategorie

Wykorzystanie self-coachingu do kształtowania kompetencji menedżerskich

Paweł Smółka
Czy skuteczne doskonalenie umiejętności oraz zwiększanie efektywności funkcjonowania metodą coachingu wymaga bezpośredniego kontaktu z coachem? Otóż niekoniecznie. Praktyka oraz badania nad self-coachingiem, zwanym niekiedy także samocoachingiem, dostarczają dowodów na to, że po wstępnym instruktażu, wspomagając się odpowiednio opracowanymi materiałami pomocniczymi, każdy z nas może z powodzeniem samodzielnie pracować nad kształtowaniem własnych umiejętności. Na czym więc polega self-coaching oraz w jaki sposób optymalnie wykorzystać tkwiące w nim możliwości?

Istotą coachingu jako metody doskonalenia kompetencji jest mobilizowanie osoby do refleksji nad celem i sposobem, w jaki wykorzystuje posiadaną wiedzę i umiejętności. Konsekwencją takiej refleksji jest optymalizacja sposobu wykorzystania posiadanych kompetencji, która owocuje wzrostem efektywności funkcjonowania. W trakcie tradycyjnych sesji coachingu, czyli z udziałem coacha, to właśnie zadaniem coacha jest stymulowanie klienta do refleksji. W przypadku self-coachingu samodzielnie mobilizujemy się do refleksji. Wsparciem w tym procesie służą nam specjalnie opracowane materiały pomocnicze, które koncentrują naszą uwagę na kluczowych kwestiach związanych z wdrażaniem zmiany we własne zachowanie.

Zalety metody

Badania wskazują, że self-coaching jest równie efektywną metodą doskonalenia kompetencji jak coaching prowadzony w tradycyjny sposób. Kluczowe cechy self-coachingu, stanowiące o jego zaletach, to:

  • zaawansowana metodyka oparta na dobrych praktykach oraz wynikach badań naukowych,
  • wysoka, potwierdzona skuteczność w zakresie wdrażania zmian w zachowaniu i doskonalenia kompetencji; self-coaching stanowi doskonałą alternatywę dla tradycyjnych sesji z coachem,
  • rozwiązanie korzystne pod względem finansowym w porównaniu do kosztów regularnych, tradycyjnych sesji z coachem.

Materiały pomocnicze

W wersji podstawowej materiały pomocnicze na potrzeby self-coachingu mają postać wydrukowanych arkuszy stanowiących swoisty dziennik treningowy. Arkusze zawierają pytania oraz miejsce na udzielenie odpowiedzi. Praca z arkuszami służy zarówno planowaniu celów i zadań rozwojowych, jak i monitorowaniu ich realizacji oraz zapisywaniu własnych doświadczeń. Arkusze są tak pomyślane, aby praca z nimi nie zajmowała zbyt wiele czasu (wystarczy już około 10 minut dziennie), ale jednocześnie umożliwiała efektywne wdrażanie zmian we własnym zachowaniu. Z tego powodu zaleca się, aby praca z arkuszami stanowiła codzienny rytuał – rano przeglądamy uprzednie doświadczenia i planujemy zadania na bieżący dzień, zaś wieczorem zapisujemy doświadczenia z mijającego dnia oraz dokonujemy oceny poczynionych postępów. Jak w przypadku wszelkich metod, także w self-coachingu ważna jest więc konsekwencja i systematyczność. Tabele 1 i 2 przedstawiają fragmenty oryginalnych arkuszy tzw. Autotrenażera – autorskich materiałów pomocniczych w wersji podstawowej wykorzystywanych w procesie self-coachingu kompetencji społecznych ważnych w pracy zawodowej. Arkusz „Tygodniowy plan działania” pozwala sprecyzować i zaplanować cele oraz zadania rozwojowe przewidziane do realizacji w kolejne dni tygodnia pracy. Zaleca się jego wypełnianie codziennie rano na bieżący dzień. Warto zaznaczyć, że self-coaching bazuje na uczeniu się na podstawie codziennych doświadczeń z pracy. Jest więc podejściem niezwykle pragmatycznym – nie mamy tutaj do czynienia z abstrakcyjnymi rozważaniami, lecz z konkretnymi działaniami i doświadczeniami. Arkusz „Karta sukcesów, informacji zwrotnej i pomysłów” umożliwia wyciągnięcie pomocnych wniosków z własnych doświadczeń związanych z realizacją samodzielnie wyznaczonych zadań rozwojowych. Rekomenduje się jego wypełnianie codziennie pod wieczór na koniec dnia pracy.

@RY1@i13/2011/008/i13.2011.008.000.0094.001.jpg@RY2@


Pozytywne efekty dodatkowe

Regularna praca z tego typu materiałami pomocniczymi owocuje wieloma dodatkowymi korzystnymi efektami w uzupełnieniu do podstawowego efektu, jakim jest realizacja ustalonego celu rozwojowego. Self-coaching realizowany na podstawie odpowiednio przygotowanych materiałów pomocniczych, które służą jako dziennik treningowy i prosty instruktaż, może owocować, między innymi, następującymi korzystnymi efektami dodatkowymi:

  • usprawnienie samokontroli rozumianej jako umiejętność połączenia perspektywy treści (tego, co się robi lub mówi w kontaktach z innymi) z perspektywą procesu (zwracaniem uwagi na własne zachowania i rozwój sytuacji oraz dostosowywanie własnych zachowań adekwatnie do zmian w sytuacji); jest to warunek konieczny refleksyjnej praktyki, która owocuje pełniejszym wykorzystaniem codziennych doświadczeń w procesie doskonalenia kompetencji,
  • zwiększenie samoświadomości, w tym przede wszystkim wglądu we własne zachowania oraz sprecyzowanie zmian, jakie chcielibyśmy wprowadzić we własnym zachowaniu w kontaktach z innymi; sprzyja to otwarciu jednostki na informacje zwrotne także z innych źródeł niż samoobserwacja, w konsekwencji znacząco zwiększa przychylność wobec takich metod oceny, jak ocena wieloźródłowa (360 stopni) oraz stopień wykorzystania informacji, jakie one dostarczają na temat własnych kompetencji i zachowań,
  • wzrost motywacji do systematycznego ćwiczenia wybranych umiejętności lub zmiany niechcianych nawyków interpersonalnych w połączeniu z rozwinięciem nawyku monitorowania czynionych postępów oraz obmyślania różnych sposobów rozwiązywania napotkanych problemów, co sprzyja rozwijaniu samodzielności i proaktywności w obszarze własnego rozwoju, a także otwiera osobę na różnego typu inne oddziaływania rozwojowe.

@RY1@i13/2011/008/i13.2011.008.000.0094.002.jpg@RY2@

Wsparcie na żądanie

Materiały pomocnicze mogą być udostępnione nie tylko w wersji drukowanej, lecz także on-line. Należy zaznaczyć, że self-coaching, jeśli opiera się na materiałach pomocniczych dostępnych on-line, nie może być utożsamiany z e-learningiem. O ile bowiem e-learning opiera się na transferze i przyswajaniu wiedzy, o tyle self-coaching polega na zaangażowaniu się w proces wdrażania zmiany we własnym zachowaniu. W konsekwencji efektem e-learningu jest zdobycie wiedzy, natomiast wynikiem self-coachingu jest zmiana w zachowaniu, wzrost umiejętności oraz zwiększenie efektywności funkcjonowania. Co ciekawe, efektywność self-coachingu, a także satysfakcja z posługiwania się tą metodą może być zwiększona i utrzymana na wysokim poziomie poprzez uzupełnienie samodzielnej pracy z materiałami pomocniczymi, monitorowaniem postępów przez coacha. W tym kontekście warto podkreślić fakt, że self-coaching doskonale komponuje się z e-coachingiem, czyli „zdalnym” wsparciem profesjonalnego coacha, trenera lub mentora przy wykorzystaniu na przykład telefonu lub choćby poczty elektronicznej. W przypadku self-coachingu opierającego się na odpowiednio opracowanych materiałach pomocniczych w zupełności wystarczające są sesje e-coachingu odbywające się „na żądanie”. W najprostszej wersji mogą się one ograniczyć do przeglądu i przedyskutowania z coachem lub trenerem zapisków w dzienniku treningowym, co pełni zarówno funkcję wsparcia merytorycznego (wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości, doprecyzowanie celów i planów), jak i wsparcia motywacyjnego (omówienie i docenienie postępów). Rozwiązanie polegające na połączeniu self-coachingu z sesjami e-coachingu na żądanie pozwala zwiększyć zarówno efektywność procesu coachingowego, jak i poziom satysfakcji z udziału w nim, a ponadto umożliwia zminimalizowanie kosztów programu rozwojowego. Self-coaching nie oznacza więc bynajmniej, że proces coachingowy musi koniecznie być w całości realizowany samodzielnie bez żadnego wsparcia zewnętrznego.

 

BIBLIOGRAFIA

1. S. Greif, „Advances in Research on Coaching Outcomes”, „International Coaching Psychology Review”, 2007 nr 3, s. 222–246.

2. C. Sue-Chan, G.P. Latham, „The Relative Effectiveness of External, Peer, and Self Coaches. Applied Psychology”, „An International Review”, 2004 nr 2, s. 260–278.

3. P. Smółka, „Training and Coaching as Methods of Improving Interpersonal Skills”, [w:] A. Matczak (red.), „Determinants of Social and Emotional Competencies”, UKSW, Warszawa 2009, s. 103–122.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Potrącenie zaległości ZUS z emerytury od 2022 r.

    Potrącenie zaległości składkowych z emerytury, renty i zasiłku będzie możliwe od 2022 r. ZUS odliczy składkę zdrowotną, podatek i należności składkowe nieopłacone w terminie. Do jakiej wysokości?

    Niemcy: niezaszczepieni bez rekompensaty za czas kwarantanny

    Niezaszczepieni nie otrzymają rekompensaty za czas kwarantanny. Nowe przepisy w Niemczech zaczną obowiązywać od 1 listopada 2021 r.

    Praca zdalna a work-life balance

    Praca zdalna a work-life balance - za dużo work i za mało life? Z badania "Candidate Pulse" wynika, ze praca zdalna zachwiała balansem między życiem prywatnym i zawodowym. Pracownicy odczuwają również więcej presji ze strony pracodawców.

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid [VIDEO]

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid? Najpewniej tak, ale na zasadzie dobrowolności. Co to oznacza? Na to i inne pytania odpowiada Stanisław Szwed, wiceminister pracy, polityki społecznej i rodziny.

    Obniżenie wieku emerytalnego jako fatalna decyzja [VIDEO]

    Obniżenie wieku emerytalnego było fatalną decyzją. Ekonomiści negatywnie oceniają niższy i zróżnicowany dla kobiet i mężczyzn wiek emerytalny w Polsce.

    Co pandemia uświadomiła menadżerom? [VIDEO]

    Pandemia a zarządzanie - co kryzys wywołany pandemią uświadomił menadżerom? Okazało się, że kapitał ludzki jest niezwykle ważny. Duże znaczenie ma także zdolność do szybkich zmian.

    Kodeks pracy art. 30

    Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

    Kontroferta dla pracownika - co to jest?

    Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

    Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

    Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

    Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

    Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

    Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

    Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.