Zatrudnienie behapowca czy tworzenie służby bhp

Państwowa Inspekcja Pracy rzeczywiście stoi na stanowisku, że pracodawca zatrudniający powyżej 100 pracowników powinien powołać służbę bhp złożoną z osób pozostających w stosunku pracy, natomiast zastępowanie służby bhp podmiotem niebędącym pracownikiem jest niedopuszczalne (pismo Departamentu Prawnego Głównego Inspektoratu Pracy z 9 lipca 2007 r., GNP/426/4560-402/07/PE). Tworząc w zakładzie pracy służbę bhp, spółka z pewnością uniknie problemów w przypadku postępowania kontrolnego.

Należy podkreślić, że art. 237¹¹ k.p. dotyczący zagadnienia, o które pyta Czytelnik, nie jest sformułowany w sposób jednoznaczny. Z § 1 tego artykułu wynika, że pracodawca zatrudniający więcej niż 100 pracowników, tworzy służbę bhp, a pracodawca zatrudniający do 100 pracowników powierza wykonywanie zadań służby bhp pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy. Natomiast na podstawie § 2 k.p. pracodawca – w przypadku braku kompetentnych pracowników – może powierzyć wykonywanie zadań służby bhp specjalistom spoza zakładu pracy. Problemem jest jednak ustalenie, czy § 2 dotyczy tylko pracodawców zatrudniających do 100 pracowników (stanowisko PIP) czy również pracodawców zatrudniających więcej niż 100 pracowników (stanowisko pracodawców).

Niestety wątpliwości interpretacyjnych nie usunęły dotychczas również sądy administracyjne. Rozpoznając spory powstałe na tle stosowania art. 237¹¹ k.p., sądy raz przychylają się do stanowiska PIP (wyrok NSA z 13 października 2006 r., I OSK 263/06, niepubl.), a raz podzielają zdanie pracodawców (wyrok NSA z 23 września 2005 r., I OSK 40/05, niepubl.). Dopóki więc Naczelny Sąd Administracyjny w poszerzonym składzie nie usunie rozbieżności łączących się z interpretacją art. 237¹¹ k.p., dopóty pracodawcy rezygnujący z powołania służby bhp na rzecz specjalistów z zewnątrz będą narażać się na spór z PIP. Problem może też usunąć jednoznaczna interwencja ustawodawcy.

Należy zwrócić uwagę, że spółka nie jest zobligowana zatrudniać specjalistę służby bhp w pełnym wymiarze czasu pracy. Z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy (DzU nr 109, poz. 704 ze zm.) wynika, że pracodawca zatrudniający od 100 do 600 pracowników może zatrudnić w komórce organizacyjnej służby bhp jednego pracownika w niepełnym wymiarze czasu pracy. Z pewnością pozwoli to spółce ograniczyć wydatki.