Kategorie

Dlaczego należy czyścić kanały wentylacyjne i klimatyzacyjne?

Katarzyna Aniszewska
Jednym z zadań służby bhp w ramach kontroli warunków pracy jest kontrola przeprowadzanych w zakładzie przeglądów instalacji i właściwej ich eksploatacji. Rozpoczynający się sezon letni jest odpowiednim okresem na prowadzenie prac konserwacyjnych, a przed włączeniem klimatyzacji należy dokonać jej przeglądu i oczyszczenia. Dlatego warto wiedzieć m.in., jakie są etapy czyszczenia wentylacji.
Reklama

Podczas eksploatacji instalacji wentylacyjnych i klimatyzacyjnych gromadzą się w nich zanieczyszczenia, które powodują, że kanały doprowadzające powietrze stają się źródłem substancji szkodliwych dla zdrowia ludzkiego. Wdmuchiwane do pomieszczeń wraz z powietrzem cząstki pyłu i kurzu oraz rozwijające się wewnątrz kanałów niebezpieczne dla zdrowia mikroorganizmy, tj. bakterie i grzyby, są jedną z przyczyn złego samopoczucia, częstych bólów głowy i nadmiernego zmęczenia osób przebywających w pomieszczeniach klimatyzowanych. W efekcie prowadzi to do obniżenia poziomu koncentracji oraz efektywności pracy.

Pył i kurz dodatkowo wzmagają objawy alergiczne, a zanieczyszczenia mikrobiologiczne mogą powodować niebezpieczne choroby, tj. legionellozę, zapalenie śluzówki nosa oraz hipergeniczne zapalenie płuc. Pracownicy powinni wiedzieć, że jeśli takie objawy pojawią się, ich przyczyną może być źle eksploatowany lub zbyt rzadko czyszczony system klimatyzacyjny.

WAŻNE!

Pracodawca powinien pamiętać o okresowej wymianie filtrów powietrza oraz czyszczeniu niedrożnych anemostatów nawiewnych i wyciągowych, ponieważ powodują one zwiększenie oporów przepływu powietrza i jednoczesne zmniejszenie strumienia nawiewnego i wywiewnego w stosunku do założeń projektowych, co wpływa na jakość powietrza w pomieszczeniach pracy.

Każdy użytkownik pomieszczeń klimatyzowanych (pracownik wykonujący obowiązki w pomieszczeniach klimatyzowanych) powinien być pewny, że powietrze, którym oddycha, jest wolne od zanieczyszczeń pochodzących z eksploatowanych systemów.

Osoby sprawujące nadzór nad budynkami, w których są instalacje wentylacyjne i klimatyzacyjne, powinny zwracać uwagę na korzyści, jakie płyną z tego, że są one czyste. Czyste układy zapewniają odpowiednią jakość powietrza wewnętrznego oraz prawidłowe działanie systemu wentylacyjnego i klimatyzacyjnego. Dodatkowo można oszczędzać energię, a wpływ na to ma zmniejszanie oporów przepływu powietrza przez instalację.

WSKAZÓWKA!

Zgodnie z obowiązującymi przepisami wentylacja i klimatyzacja powinny zapewniać odpowiednią jakość środowiska wewnętrznego. Kanały wentylacyjne powinny być wyposażone w otwory rewizyjne zapewniające odpowiedni dostęp do ich wnętrza.


Problemy związane z czyszczeniem przewodów wentylacyjnych są bardzo często omawiane w publikacjach i aktach normalizujących na świecie i często to one są wzorcem dla osób zajmujących się czyszczeniem instalacji.

Reklama

W Polsce wymagania dotyczące czyszczenia instalacji nie są do końca sprecyzowane. Prawo budowlane, przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej, przepisy branżowe regulują obowiązek wykonywania przeglądów instalacji i utrzymania ich we właściwym stanie. Przepisy ogólne bhp w przypadku zastosowania systemu klimatyzacji lub wentylacji mechanicznej nakładają na pracodawcę obowiązek odpowiedniej konserwacji urządzeń i instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych.

Dodatkowo w niektórych przypadkach przepisy określają konieczność czyszczenia instalacji, np. w zakładach opieki zdrowotnej instalacje wentylacyjne powinny być czyszczone nie rzadziej niż co 24 miesiące.

Czyszczenie instalacji powinno być przeprowadzone zgodnie z zaleceniami producenta systemu. Wymaga ono zwykle odpowiedniej wiedzy, środków i sprzętu, dlatego najlepiej zdać się na pomoc wyspecjalizowanej w tym zakresie firmy.

WSKAZÓWKA!

Do usuwania zanieczyszczeń z przewodów wentylacyjnych najczęściej stosowane są metody wykorzystujące: szczotki obrotowe przesuwające się wewnątrz przewodów, roztwory biocydów rozpylane za pomocą dyszy oraz powietrze sprężone wprowadzane za pomocą dyszy. Można też skorzystać z metody czyszczenia za pomocą ultradźwięków i czyszczenia suchym lodem. Czyszczenie parą wodną lub wodą oraz ręczne czyszczenie szczotkami i wycieranie stosuje się podczas mycia urządzeń uzdatniających powietrze.

Najczęściej wykorzystywaną metodą czyszczenia wentylacji jest czyszczenie mechaniczne przewodu szczotkami obrotowymi. Polega ona na wprowadzeniu do kanału nawiewnego pneumatycznej głowicy ze szczotkami czyszczącymi, które usuwają zanieczyszczenia z wewnętrznej powierzchni przewodów wentylacyjnych, które trafiają do filtra podłączonego za pomocą przewodu do odkurzacza.

Wybierając szczotki, należy brać pod uwagę m.in. materiał, z jakiego wykonane są przewody, kształt i wymiary poprzeczne przewodu oraz rodzaj zanieczyszczeń (suchy pył lub zatłuszczone osady w instalacjach kuchennych). Do czyszczenia krótkich kołowych przewodów powinny być stosowane szczotki uruchamiane ręcznie. Przewody można również czyścić poprzez zamocowanie na samojezdnych pojazdach szczotki o innym kształcie dla przewodów o przekroju prostokątnym i kwadratowym oraz kołowym.

Warto pamiętać, że metoda czyszczenia suchym lodem służy do czyszczenia zanieczyszczonych tłuszczem przewodów wentylacji wyciągowej w kuchniach. Jako suchego lodu używa się zestalonego dwutlenku węgla. Jedną z zalet tej metody jest brak stosowania wody, środków chemicznych oraz uszkodzeń powierzchni w wyniku ścierania. W skład zestawu urządzeń do czyszczenia przewodów suchym lodem wchodzą: podajnik suchego lodu, zdalnie sterowany pojazd z zamontowaną kamerą i monitorem, pistolet z przewodem o długości 7,5 m oraz wentylator umieszczony w jednej obudowie z filtrem przeciwtłuszczowym.

Do dezynfekcji instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych można stosować także środki chemiczne (biocydy) zawierające substancje aktywne. Wybierając ten sposób dezynfekcji, należy pamiętać, że środki biobójcze muszą być dopuszczone do obrotu na terenie Polski przez Ministra Zdrowia.


Etapy czyszczenia instalacji:

  • Wstępna ocena stanu zanieczyszczeń przeprowadzana z wykorzystaniem samojezdnej kamery inspekcyjnej poruszającej się wewnątrz badanego przewodu.
  • Wybór metody czyszczenia i usunięcie zanieczyszczeń nagromadzonych w przewodach wentylacyjnych (np. szczotkami obrotowymi, czyszczenie ręczne, sprężonym powietrzem).
  • Izolacja za pomocą hermetycznej powłoki – jeśli jest konieczna. Dzieje się tak w przypadku, gdy w procesie czyszczenia nie uda się usunąć wszystkich nagromadzonych zanieczyszczeń.
  • Dezynfekcja za pomocą biocydów – jest konieczna do usunięcia mikroorganizmów i zahamowania ich rozwoju w instalacji.
  • Kontrola końcowa oceniająca wyniki procesu usuwania zanieczyszczeń. Podczas kontroli ocenie poddaje się uzyskane efekty po czyszczeniu instalacji oraz skuteczność zastosowanych metod czyszczenia. Weryfikację poziomu czystości po czyszczeniu mechanicznym można sprawdzić, wykonując badania mikrobiologiczne.

W przypadku klimatyzatorów należy czyścić je ręcznie bez użycia rozpuszczalników, środków polerujących, proszków oraz ciekłych substancji owadobójczych. Stosowanie ostrych środków chemicznych jest przyczyną odbarwień lub odkształceń klimatyzatora, może być też przyczyną zanieczyszczenia powietrza. Kratkę wlotu i wylotu powietrza należy czyścić miękką szmatką, a filtry powietrza odkurzać lub przemyć wodą o temperaturze poniżej 50°C. Jeśli klimatyzatory nie będą czyszczone i konserwowane, to powietrze wydmuchiwane z klimatyzacji może zostać zanieczyszczone.

Klimatyzatory zamontowane wewnątrz pomieszczeń mają wbudowane filtry powietrza, które należy regularnie wymieniać (zgodnie z zaleceniami producenta), ponieważ osadza się na nich pył, kurz oraz inne cząstki mechaniczne, które mogą zawierać bakterie i wirusy. Gromadzeniu się zanieczyszczeń towarzyszy często nieprzyjemny zapach wydobywający się z klimatyzatora, a w skrajnych przypadkach, gdy filtry są całkowicie zatkane, w urządzeniu pojawia się oblodzenie, którego następstwem są wycieki wody poza obudowę klimatyzatora. Brudny i nieczyszczony klimatyzator oznacza także większe rachunki za energię elektryczną.

Czyste klimatyzatory zapewniają optymalne warunki dla wypoczynku i pracy, dzięki możliwościom kontroli takich parametrów otoczenia, jak np. temperatura, wilgotność czy jakość powietrza.

PODSTAWA PRAWNA

  • Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (DzU nr 80, poz. 563),
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 10 listopada 2006 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej (DzU nr 213, poz. 1568),
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (DzU z 2003 r. nr 169, poz. 1650 ze zm.),
  • Ustawa z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (DzU z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.).
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?