Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Badanie trzeźwości pracownika - nowe przepisy

Emilia Panufnik
Badanie trzeźwości pracownika - nowe przepisy
Badanie trzeźwości pracownika - nowe przepisy
Shutterstock
Badanie trzeźwości pracownika alkomatem - nowe przepisy przyznają pracodawcy prawo do prewencyjnych, wyrywkowych kontroli alkomatem.

Badanie trzeźwości pracownika - co to jest?

Badanie trzeźwości pracownika to sprawdzenie za pomocą alkomatu lub badań moczu czy krwi czy pracownik jest pod wpływem alkoholu. Spożywanie alkoholu w miejscu pracy albo stawienie się w pracy pod wpływem alkoholu uprawnia pracodawcę do niedopuszczenia pracownika do wykonywania pracy bądź odsunięcia go od wykonywania pracy. Traktuje o tym art. 17 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Ponadto, praca nietrzeźwego pracownika jest niezgodna z przepisami o bezpieczeństwie i higienie pracy. Pracownik może przy tym zrobić krzywdę sobie, innej osobie czy narazić pracodawcę na szkodę materialną. Jeśli pracownik stawi się do pracy nietrzeźwy, pracodawca może ukarać go na różne sposoby:

  1. kara upomnienia lub nagany,
  2. kara pieniężna,
  3. rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenie z winy pracownika (tzw. dyscyplinarka).

Rozwiązanie umowy o pracę to ostateczność. Można zastosować ją w przypadku ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych. Praca pod wpływem alkoholu należy do takich przewinień, w szczególności w przypadku kilkukrotnego przyjścia do pracy po wpływem alkoholu. Ważne też, aby pracodawca posiadał dowody świadczące o ciężkim naruszeniu przez pracownika obowiązków pracowniczych. Problem jednak polega na tym, czy pracodawca, który podejrzewa, że pracownik jest nietrzeźwy, może zbadać go alkomatem? Czy prawo mu na to pozwala? Co z informacją o stanie trzeźwości pracownika? Czy to są dane osobowe dotyczące zdrowia pracownika?

Badanie trzeźwości pracownika - prawo

Aktualnie przepisy prawa nie przewidują wprost możliwości badania pracownika na obecność alkoholu czy innych środków odurzających przez pracodawców. Przywołany wyżej art. 17 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi stanowi jedynie o obowiązku niedopuszczenia pracownika do pracy w przypadku uzasadnionego przypuszczenia, że znajduje się on pod wpływem alkoholu:

Art. 17. 1. Kierownik zakładu pracy lub osoba przez niego upoważniona mają obowiązek niedopuszczenia do pracy pracownika, jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie, że stawił się on do pracy w stanie po użyciu alkoholu albo spożywał alkohol w czasie pracy. Okoliczności stanowiące podstawę decyzji powinny być podane pracownikowi do wiadomości.

2. Uprawnienia kierownika zakładu pracy, o którym mowa w ust. 1, służą również organowi nadrzędnemu nad danym zakładem pracy oraz organowi uprawnionemu do przeprowadzenia kontroli zakładu pracy.

3. Na żądanie kierownika zakładu pracy, osoby przez niego upoważnionej, a także na żądanie pracownika, o którym mowa w ust. 1, badanie stanu trzeźwości pracownika przeprowadza uprawniony organ powołany do ochrony porządku publicznego. Zabiegu pobrania krwi dokonuje osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje zawodowe. Do badania stanu trzeźwości stosuje się przepisy, wydane na podstawie art. 47 ust. 2.

Jasne jest więc, że badanie stanu trzeźwości na żądanie kierownika zakładu pracy/pracodawcy/osoby przez niego upoważnionej w wyżej omówionym przypadku możliwe jest przez organ powołany do ochrony porządku publicznego, czyli np. przez funkcjonariusza Policji. a co z pracodawcą? Czy sam może zbadać alkomatem stan trzeźwości pracownika? W obecnym stanie prawnym niestety brakuje przepisów zezwalających pracodawcy na wyrywkowe badanie stanu trzeźwości pracownika. W niektórych branżach jest to jednak pożądane. Taka kontrola pozwoli na bezpieczniejszą pracę i sprawną jej organizację. W praktyce pracodawcy często sprawdzają swoich pracowników. Jest to powszechne zjawisko np. w budownictwie, gdzie nagminnie zdarzają się sytuacje picia alkoholu w trakcie pracy.

Czego brakuje w obecnym stanie prawnym? Możliwości przeprowadzania przez pracodawców samodzielnych, prewencyjnych kontroli stanu trzeźwości pracowników. Obecnie można to robić tylko w przypadkach, gdzie jest uzasadnione podejrzenie, że pracownik jest w stanie po spożyciu alkoholu lub spożywał alkohol w czasie pracy. Dodatkowo taka kontrola może odbyć się tylko przez uprawnione służby, co stanowi znaczne utrudnienie dla pracodawców. Dodatkowo, wielu pracodawców zrezygnowało z przeprowadzania samodzielnej kontroli trzeźwości po wydaniu opinii Prezesa UODO, który stwierdził, iż wyniki kontroli trzeźwości stanowią informację o stanie zdrowia, a ta stanowi dane osobowe. Takie dane mogą być przetwarzane jedynie z inicjatywy pracownika i tylko za jego zgodą. Jak więc badać pracowników bez narażenia się na prawne konsekwencje? Pracodawcy stają przed wyborem - naruszenia przepisów BHP lub przepisów o ochronie danych osobowych.

Badanie trzeźwości pracownika - nowe przepisy

Problem ten ma rozwiązać nowelizacja Kodeksu pracy. Dłuższy czas trwają prace nad wprowadzeniem nowych przepisów, które pozwolą pracodawcom wyrywkowo i prewencyjnie badać pracowników na obecność alkoholu i innych substancji odurzających. Jest to niezmiernie ważne dla przedsiębiorców, którzy od 2019 r. zabiegali o to. Powstał więc projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (UD211), który dopuszcza taką możliwość. Nowe przepisy regulują dwie sytuacje:

  1. badanie trzeźwości pracownika w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że pracownik znajduje się w stanie po spożyciu lub spożywał alkohol w czasie pracy;
  2. badanie prewencyjne na obecność alkoholu w organizmie pracownika.

Kwestia badania trzeźwości pracowników przez pracodawcę będzie uregulowana w Kodeksie pracy. Artykuł 17 z ustawy o wychowywaniu w trzeźwości zostanie przeniesiony do KP, co ma przyczynić się do przejrzystości przepisów prawa pracy.

Badanie pracownika na obecność narkotyków

Nowa ustawa rozwiązuje również problem badania pracownika na obecność narkotyków w organizmie. Obecnie nie ma podstawy prawnej do przeprowadzania takiego badania nawet przez funkcjonariuszy Policji. Nie ma także wyraźnej podstawy prawnej obowiązku pracodawcy niedopuszczenia do pracy pracownika, co do którego istnieje uzasadnione podejrzenie, że jest w stanie po użyciu narkotyków lub zażywał je w czasie pracy.

Ustawa ma wejść w życie w III kwartale 2021 r.

Polecamy: Kodeks pracy 2021. Praktyczny komentarz z przykładami

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dziennik Ustaw rok 2019 poz. 2277)

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
Komplet: Kodeks pracy + Czas pracy + Umowy o pracę
Komplet: Kodeks pracy + Czas pracy + Umowy o pracę
Tylko teraz
39,90 zł
44,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Benefity pracownicze - przykłady

    Benefity pracownicze świadczą o kulturze organizacyjnej firmy. Oto przykłady najbardziej popularnych, ale i bardziej oryginalnych benefitów pozapłacowych. Coraz częściej pracownik ma możliwość wyboru oferowanych dodatków.

    Benefity pracownicze w czasie pandemii COVID

    Które benefity pracownicze zyskały na atrakcyjności w czasie pandemii COVID-19? Co zmieniła pandemia?

    Nowelizacja ustawy o cudzoziemcach - propozycje zmian

    Nowelizacja ustawy o cudzoziemcach ma ułatwić zatrudnianie pracowników zza granicy. Czy proponowane zmiany pomogą wypełnić braki kadrowe na polskim rynku pracy?

    Coraz trudniej zatrudnić i zatrzymać pracownika

    Coraz trudniej zatrudnić i zatrzymać pracownika. Bezrobocie jest niskie, a ofert pracy przybywa. Najłatwiej o nową pracę pracownikom w zawodach technicznych.

    Praca zdalna dla osób z wyższym wykształceniem?

    Praca zdalna najczęściej wykonywana jest przez osoby z wyższym wykształceniem. Jak dostosowywać sposób świadczenia pracy do pracowników?

    Jak uniknąć rotacji pracowników w firmie produkcyjnej?

    Firmy produkcyjne często zmagają się z problemem rotacji pracowników. Zdarza się też, że w szczególnie intensywnych okresach potrzebne są dodatkowe ręce do pracy. W jaki sposób firma produkcyjna może poradzić sobie z tego typu trudnościami? I jaką rolę odgrywa w takiej sytuacji agencja zatrudnienia?

    Roczny limit nadgodzin

    Roczny limit nadgodzin - ile wynosi w 2021 r.? Jak maksymalną liczbę godzin nadliczbowych reguluje Kodeks pracy?

    Roczny limit nadgodzin a oddany czas wolny

    Roczny limit nadgodzin - czy wlicza się godziny nadliczbowe, za które oddany został czas wolny? Oto odpowiedź PIP.

    Dzień wolny za święto w sobotę a zatrudnienie w trakcie miesiąca

    Czy pracownikowi zatrudnionemu w środku miesiąca należy się dzień wolny za święto wypadające w sobotę w miesiącu zatrudnienia? Oto odpowiedź PIP.

    7 najważniejszych zmian w zasiłkach od 2022 r.

    ZUS wymienia 7 najważniejszych zmian w zasiłkach, które będą obowiązywały od stycznia 2022 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Pierwsza dama z ubezpieczeniem społecznym od listopada 2021 r.

    Pierwsza dama będzie objęta ubezpieczeniem społecznym od 1 listopada 2021 r. To duża zmiana, gdyż małżonek Prezydenta RP dotychczas miał status podobny do bezrobotnego. Co z małżonkami byłych Prezydentów RP?

    Wezwanie do zawarcia umowy o zarządzanie PPK na PUE ZUS

    Wezwanie do zawarcia umowy o zarządzanie PPK na PUE ZUS to nowość. Zmiana ta obowiązuje od 15 października 2021 r. Kiedy wezwanie przez PUE ZUS jest skuteczne?

    Stres i ergonomia przy pracy zdalnej

    Stres i ergonomia przy pracy zdalnej to dwa tematy z punktu widzenia BHP, nad którymi powinni pochylić się pracodawcy. Nie ma przy tym znaczenia, kiedy wejdą w życie nowe przepisy Kodeksu pracy.

    Przerwa w karierze - kto i kiedy rezygnuje z pracy?

    Przerwa w karierze ma dwa główne powody: niezadowolenie z pracy i chęć uzyskania więcej czasu wolnego. Kto i kiedy decyduje się na rezygnację z pracy?

    Potrzeby kompetencyjne w IT i TCB po pandemii [RAPORT]

    Jakie są potrzeby kompetencyjne w sektorach IT i TCB po pandemii COVID-19? Wymienia je raport „Potrzeby kompetencyjne w kontekście skutków pandemii koronawirusa”.

    Polski Ład - pracownicy wybiorą samozatrudnienie

    Czy przez Polski Ład pracownicy będą przechodzić na samozatrudnienie? O czym muszą pamiętać pracodawcy? Czy umowa B2B wymaga badań lekarskich i szkolenia bhp?

    Sprawdzanie szczepień pracowników - co z ustawą?

    Czy sprawdzanie szczepień pracowników przez pracodawców dojdzie do skutku? Co z ustawą?

    Wyższe zarobki a dobry sen pracowników [BADANIE]

    Wyższe zarobki mają wpływ na dobry sen pracowników. Jak brak snu wpływa na zdrowie? Kto śpi najlepiej, a kto najgorzej? Jakie są przyczyny problemów z nocną regeneracją?

    Portal pracownika jako narzędzie employer branding

    Portal pracownika jest jednym z narzędzi employer branding. Jeśli chcemy stworzyć silną markę pracodawcy, należy spojrzeć na działanie firmy z wielu różnych perspektyw. Budowanie wizerunku należy rozpocząć już od wnętrza firmy. W jaki sposób Portal pracownika przyczynia się do realizacji tego celu? Wyjaśniamy poniżej.

    Ochrona sygnalistów - założenia ustawy

    Opracowano założenia ustawy o ochronie sygnalistów. Jakie są najważniejsze z nich? Kim jest sygnalista?

    Wyższy zasiłek chorobowy za pobyt w szpitalu od 2022 r.

    Zasiłek chorobowy za pobyt w szpitalu w 2022 będzie wyższy. O ile zmieni swoją wysokość w styczniu?

    Zmiany w zasiłkach od stycznia 2022 r.

    Jakie zmiany w zasiłkach z ubezpieczenia społecznego będą obowiązywały od stycznia 2022 r.? Co zmienia się w okresie zasiłkowym? Czy płatnik z zaległościami składkowymi otrzyma zasiłek chorobowy?

    Mindfulness sposobem na poprawę nastroju pracowników

    Mindfulness może być sposobem na poprawę nastroju pracowników. Z badania „Wellbeing mentalny pracowników w Polsce” wynika, że aż 5 godzin i 43 minuty tygodniowo pracownicy tracą z powodu złej kondycji psychicznej. Jak trening uważności może to zmienić?

    Kontrola L4 - ZUS ma nowe narzędzie!

    Kontrola L4 przez ZUS od 5 października 2021 r. może odbywać się przy pomocy nowego narzędzia. Jak ZUS może kontrolować osobę na zwolnieniu lekarskim?

    Oddanie krwi w czasie urlopu wypoczynkowego

    Oddanie krwi w czasie urlopu wypoczynkowego daje prawo do dnia wolnego? Co na to prawo?