| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | WIDEOAKADEMIA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Emerytury i renty > Wyrok SN z dnia 14 lipca 2005 r. sygn. II UK 278/04

Wyrok SN z dnia 14 lipca 2005 r. sygn. II UK 278/04

Umowa o pracę zawarta wbrew elementarnym zasadom uczciwego obrotu prawnego w celu uzyskania za wszelką cenę możliwości skorzystania z prawa do wcześniejszej emerytury jest nieważna jako czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c. w związku z art. 300 k.p.) i nie może stanowić podstawy nabycia prawa do emerytury na mocy art. 29 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.).

Nie można przy tym nie dostrzec, że konstatując zawarcie umowy „w wyniku świadomego naruszenia przez ubezpieczoną obowiązujących przepisów prawa oraz elementarnych zasad uczciwości”, Sąd Najwyższy nie wskazał przepisu prawa pozytywnego, który został „świadomie naruszony”.

Niezależnie od tego przywiązuję istotną wagę do poglądu, że w prawie ubezpieczeń społecznych nie decyduje ważność umowy o pracę, wiązana z zamiarem dyktującym potrzebę jej zawarcia, lecz to, czy zawierające ją strony miały zamiar wzajemnego zobowiązania się - przez pracownika do świadczenia pracy, a przez pracodawcę do dania mu pracy i wynagrodzenia za nią oraz czy umowa była w rzeczywistości realizowana. Nie jest także istotny czas tej realizacji.

W splocie stosunków prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie można bowiem lekceważyć zaszłości faktycznych i przejść do porządku nad sytuacją osoby świadczącej pracę na podstawie nieważnej umowy o pracę, gdy powstaje określony stan „trwałego związania” stron stosunku pracy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1972 r., III CRN 83/72, OSNCP 1973 nr 2, poz. 30 omówione przez A. Szpunara i W. Wanatowską NP 1974 nr 1, s. 55 i W. Szuberta, PiP 1976 nr 1 -2. s. 198 oraz głosowane przez G. Goździewicza, PiP 1974 nr 1, s. 154, wyrok z dnia 5 listopada 2003 r, I PK 633/02, OSNP 2004 nr 20, poz. 346 oraz wyrok z dnia 5 listopada 2003 r., I PK 23/03, dotychczas niepublikowany). Wykonywanie praw i obowiązków płynących z nawet nieważnie zawartej umowy o pracę rodzi tytuł ubezpieczenia pracowniczego, a z niego wynikają liczne skutki, także przewidziane przez ustawy ubezpieczeniowe w postaci prawa do świadczeń. Co więcej, skutek ten nie może być osiągnięty per fas et nefas, gdyż prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego warunkowane jest przesłankami, po których spełnieniu powstaje ex legę.

Wyrażam na koniec pogląd, że gdyby nawet podzielić wątpliwości Sądu Najwyższego wynikające z uzasadnienia, to zaskarżony wyrok powinien zostać uchylony, a nie zmieniony. Po pierwsze dlatego, że Sąd Najwyższy - o czym była już mowa - nie może zastępować sądów meritiw czynieniu ustaleń i dokonywaniu oceny wiarygodności zgromadzonego materiału, oraz, po drugie, że będąc związany granicami i wnioskami kasacji (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 1998 r. I CKN 515/98, niepublikowany), może zmienić zaskarżony wyrok na podstawie art. 39315 k.p.c. tylko w wypadku złożenia przez skarżącego stosownego wniosku w tym kierunku, a taki w rozpoznawanej sprawie nie został złożony. Poza tym uważam, że zmiana wyroku na najwyższym szczeblu instancji, oparta na nowych ustaleniach i radykalnej zmianie oceny tych, które zostały dokonane przez sądy pierwszej i drugiej instancji, pozbawiała skarżącą realnej kontroli podstaw, na których został oparty wyrok oddalający apelację.

Źródło:

Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Gazeta Samorządu i Administracji598.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

SKŁADKI ZUS

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Adrian Goska

Radca prawny, prawnik zarządzający Kancelarii Radców Prawnych Goska&Gortat.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »