Jakie zadania ma Zakład Ubezpieczeń Społecznych?

Zakres działań Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest regulowany ustawą z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Regulują go zwłaszcza art. 68 i 69 rzeczonej ustawy.

Ubezpieczenia społeczne

Podstawowe obowiązki ZUS-u związane są z ubezpieczeniami społecznymi. Ubezpieczenia społeczne to świadczenia gwarantowane przez państwo związane z osiągnięciem odpowiedniego wieku (wieku emerytalnego), niezdolnością do pracy, chorobą lub macierzyństwem a także z wypadkami przy pracy.

Zgodnie z przepisami przywołanej wyżej ustawy do zakresu działania Zakładu należy między innymi realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych.

Oznacza to w szczególności:

• stwierdzanie i ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych,
• ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz wypłacanie tych świadczeń, chyba że na mocy odrębnych przepisów obowiązki te wykonują płatnicy składek,
• wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
• prowadzenie rozliczeń z płatnikami składek z tytułu należnych składek i wypłacanych przez nich świadczeń podlegających finansowaniu z funduszy ubezpieczeń społecznych lub innych źródeł,
• prowadzenie indywidualnych kont ubezpieczonych i kont płatników składek,
• orzekanie przez lekarzy orzeczników Zakładu oraz komisje lekarskie Zakładu dla potrzeb ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;

Zobacz: Korygowanie nieprawidłowości w dokumentach zgłoszeniowych osób ubezpieczonych

Prewencja

Innym bardzo ważnym zadaniem Zakładu jest prewencja rentowa.

Przejawia się ona przede wszystkim w:

• rehabilitacji leczniczej ubezpieczonych zagrożonych całkowitą lub częściową niezdolnością do pracy, osób uprawnionych do zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego po ustaniu tytułu do ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego, a także osób pobierających rentę okresową z tytułu niezdolności do pracy;
• badaniach i analizach przyczyn niezdolności do pracy;
• innych działaniach prewencyjnych.

Inne zadania

Ustawa nakłada na ZUS również inne zadania. Realizacja tych zadań ma najczęściej charakter dodatkowy i pomocniczy wobec realizacji zadań związanych z ubezpieczeniami społecznymi i prewencją rentową.

Do innych zadań Zakładu ustawa zalicza:

• opiniowanie projektów aktów prawnych z zakresu zabezpieczenia społecznego;
• realizację umów i porozumień międzynarodowych w dziedzinie ubezpieczeń społecznych;
• wystawianie osobom uprawnionym do emerytur i rent z ubezpieczeń społecznych imiennych legitymacji emeryta-rencisty, potwierdzających status emeryta-rencisty;
• dysponowanie środkami finansowymi funduszów ubezpieczeń społecznych oraz środkami Funduszu Alimentacyjnego;
• opracowywanie aktualnych analiz i prognoz w zakresie ubezpieczeń społecznych;
• kontrolę orzecznictwa o czasowej niezdolności do pracy;
• kontrolę wykonywania przez płatników składek i przez ubezpieczonych obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych oraz innych zadań zleconych Zakładowi;
• wydawanie Biuletynu Informacyjnego;
• popularyzację wiedzy o ubezpieczeniach społecznych.

Zobacz serwis: ZUS

Podsumowanie

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma bardzo zróżnicowane zadania. Przede wszystkim jednak jest on odpowiedzialny za wypłatę emerytur i rent.