List intencyjny a umowa o pracę

• List intencyjny a umowa o pracę - konkretny przypadek
• Czym jest list intencyjny?
• Czym jest umowa przedwstępna?
• Kara umowna w umowie przedwstępnej

List intencyjny a umowa o pracę - konkretny przypadek

Mariusz W. postanowił zrezygnować z dotychczas wykonywanej pracy programisty w XYZ Sp. z o.o. Był tam wprawdzie zatrudniony od 15 latu, jednak stwierdził, że czas na zmiany. Mariusz W. złożył pracodawcy wypowiedzenie umowy o pracę, w dniu 14 kwietnia 2023 r., co oznacza, że jego umowa ma się rozwiązać w dniu 31 lipca 2023 r. W trakcie okresu wypowiedzenia Mariusz W. postanowił szukać pracy w korporacjach w międzynarodowych spółkach zajmujących się działalnością informatyczną i szeroko rozumianą branżą IT.

Mariusz W. przeszedł proces rekrutacyjny w jednej z najbardziej rozpoznawalnych na świecie spółek informatycznych SPW Sp. z o.o. Został uznany za najlepszego kandydata na stanowisko programisty i starszego inżyniera oprogramowania. Problem polegał jednak na tym, że przyszły pracodawca chciałby jak najszybciej zatrudnić Mariusza W. najlepiej już od 1 lipca 2023 r. Mariusza W. obowiązuje jednak 3-miesięczny okres wypowiedzenia u aktualnego pracodawcy. Mariusz W. wynegocjował u dotychczasowego pracodawcy skrócenie okresu wypowiedzenia, na mocy porozumienia stron, jednak tylko o miesiąc. Pracę ma więc wykonywać do 30 czerwca 2023 r. Pomimo tego, że SPW Sp. z o.o., zależało na jak najszybszym zatrudnieniu Mariusza W., strony uzgodniły, że podpiszą list intencyjny. W liście intencyjnym SPW Sp. z o.o. oraz Mariusz W. wskazali, że mają wolę zawarcia umowy o pracę.

List intencyjny wskazywał szczegółowo następujące elementy:

• stanowisko pracy - starszy inżynier oprogramowania;
• wysokość wynagrodzenia - 20 000 zł brutto;
• data rozpoczęcia pracy - w lipcu 2023 r.

W dniu 28 czerwca 2023 r. Mariusz W. poinformował telefonicznie osobę reprezentującą SPW Sp. z o.o., z którą podpisywał list intencyjny, że nie podejmie pracy w SPW Sp. z o.o., ponieważ dostał lepszą ofertę w innym miejscu i w dniu1 lipca 2023 r. rozpoczyna tam pracę. Przedstawiciel spółki przypomniał Mariuszowi W., że przecież podpisał list intencyjny z SPW Sp. z o.o. i zgodnie z nim miał zacząć pracę w spółce od lipca 2023 r. Mariusz W. stwierdził, że taki list nie ma znaczenia, a przedstawiciel spółki - mocno podenerwowany - na koniec rozmowy z całą stanowczością podkreślił, że rozważy dochodzenie przed sądem zawarcia umowy o pracę i odszkodowania.

Czym jest list intencyjny?

List intencyjny w kontekście prawa pracy jest rodzajem porozumienia między kandydatem na pracownika a przyszłym pracodawcą, który może być zawarty przed zawarciem w przyszłości umowy o pracę. W liście intencyjnym strony składają zazwyczaj zapewnienia o chęci podjęcia współpracy, jednak nie zobowiązują się do tego bezpośrednio. List intencyjny wyraża tylko wolę, intencję a nie przyrzeczenie.  W konsekwencji list intencyjny nie prowadzi do powstania zobowiązania do zawarcia umowy w przyszłości. List intencyjny stanowi tylko pewną formę wyrażenia gotowości obu stron do nawiązania w przyszłości stosunku pracy.

Co ważne, instytucja listu intencyjnego nie jest wprost uregulowana w polskim ustawodawstwie, w przeciwieństwie do umowy przedwstępnej. Niemniej jednak list intencyjny nie jest umową przedwstępną. Ze względu na to, strony same decydują jaką formę będzie miał list intencyjny oraz co będzie zawierał.

Czym jest umowa przedwstępna?

Przepis art. 389 ustawy z dnia 23 kwietna 1964 r. Kodeks Cywilny (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1360, dalej jako: KC) przewiduje możliwość zawarcia umowy przedwstępnej. Umowa, przez którą jedna ze stron lub obie zobowiązują się do zawarcia oznaczonej umowy (umowa przedwstępna), powinna określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej. Jeżeli termin, w ciągu którego ma być zawarta umowa przyrzeczona, nie został oznaczony, powinna ona być zawarta w odpowiednim terminie wyznaczonym przez stronę uprawnioną do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej. Jeżeli obie strony są uprawnione do żądania zawarcia umowy przyrzeczonej i każda z nich wyznaczyła inny termin, strony wiąże termin wyznaczony przez stronę, która wcześniej złożyła stosowne oświadczenie. Jeżeli w ciągu roku od dnia zawarcia umowy przedwstępnej nie został wyznaczony termin do zawarcia umowy przyrzeczonej, nie można żądać jej zawarcia.

W zakresie stosunków pracy i umowy przedwstępnej, strony zobowiązują się do zawarcia w przyszłości definitywnej umowy o pracę. Umowa przedwstępna powinna określać co najmniej przedmiotowo istotne postanowienia umowy przyrzeczonej (tzw. essentialia negotii). Zgodnie z art. 29 KP są to:

• rodzaj pracy;
• miejsce wykonywania pracy;
• wynagrodzenie za pracę;
• wymiar czasu pracy;
• termin rozpoczęcia pracy.

List intencyjny nieposiadający cech umowy przedwstępnej nie ma charakteru prawnie wiążącego. Oznacza to, że w przypadku rezygnacji z zawarcia umowy o pracę ani potencjalnemu pracodawcy, ani kandydatowi nie będą przysługiwać żadne roszczenia. 

Kara umowna w umowie przedwstępnej

W niniejszej sprawie list intencyjny zawarty przez Mariusza W. oraz SPW Sp. z o.o. nie stanowił umowy przedwstępnej ani nie może być interpretowany jako przyrzeczenie zawarcia umowy o pracę. Co ważne, list nie określał istotnych elementów dla stosunku pracy, takich jak: konkretna data rozpoczęcia pracy, miejsce wykonywania pracy oraz wymiar czasu pracy. Wobec tego, SPW Sp. z o.o. nie ma prawa żądać nawiązania stosunku pracy, tym bardziej, że w tym przypadku szczególnie ma zastosowanie zasada wolności pracy i swobodnego wyboru pracodawcy i nawiązania stosunku pracy. 

W sytuacji zawarcia przez strony umowy przedwstępnej, w formie pisemnej oraz wypełniającej przesłanki umowy o pracę, Mariusz W. miałby roszczenie o nawiązanie stosunku pracy lub wypłatę odszkodowania, jeśli do zawarcia umowy o pracę z SPW Sp. z o.o. nie doszłoby z winy SPW Sp. z o.o.

Jednak gdyby do nawiązania stosunku pracy nie doszło z winy Mariusza W., SPW Sp. z o.o. miałby prawo dochodzenia od niego odszkodowania. Pracodawcy nie przysługuje roszczenie względem pracownika o zawarcie umowy przyrzeczonej, jednak nie istnieją przeszkody, aby w umowie przedwstępnej została określona kara umowna na wypadek, gdyby przyszły pracownik odmówił zawarcia umowy przyrzeczonej (art. 483 § 1 KC w zw. z art. 300 KP). Wówczas powinna być ona określona w wysokości przewidywanej szkody, którą może ponieść pracodawca, gdyby pracownik odmówił zawarcia umowy przyrzeczonej.

Zobacz także: List intencyjny