Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ustawa o sygnalistach już wkrótce – jak w 4 krokach dostosować swoją organizację do nowych przepisów?

sygnalista
sygnalista
shutterstock
Zaprezentowany w połowie kwietnia b.r. drugi projekt polskiej ustawy o ochronie sygnalistów, mimo że nie zawiera niezwykle istotnych zmian w stosunku do swojej pierwotnej wersji, przypomniał organizacjom w Polsce o zbliżającym się obowiązku. W pierwszej kolejności obejmować on będzie kilkanaście tysięcy podmiotów, w tym przedsiębiorstwa zatrudniające co najmniej 250 osób, firmy działające w szeroko pojętym sektorze finansowym oraz instytucje publiczne i podmioty będące pod kontrolą państwa.

System whistleblowingowy w Polsce?

Czasu na dostosowanie się do nowych obowiązków będzie niewiele, bo choć nowy projekt wydłuża vacatio legis z 14 dni do 2 miesięcy i daje podmiotom dodatkowy miesiąc od momentu publikacji aktu prawnego w Dzienniku Ustaw RP, to są to łącznie tylko 3 miesiące. Czy w tak krótkim okresie będzie to w ogóle możliwe? Wypełnienie ustawowego obowiązku wdrożenia systemu whistleblowingowego, czyli wewnętrznych procedur zgłaszania naruszeń prawa oraz kanałów komunikacji dla sygnalistów, można podzielić na 4 etapy. Z uwagi na stosunkowo krótki czas na przeprowadzenie tego procesu poszczególne etapy mogą być realizowane równolegle.

Analiza sytuacji

Działania powinna poprzedzić staranna diagnoza tego, co już dobrze w firmie funkcjonuje, czego brakuje i co trzeba dostosować. Wiele podmiotów może bowiem posiadać już pewne procedury, związane nawet ze zgłaszaniem nieprawidłowości oraz kanały komunikacji, a więc również doświadczenie w prowadzeniu tego rodzaju działań. W związku z tym, że nowe wymogi mają już charakter obligatoryjny dla dużej grupy podmiotów i są określone przez precyzyjne przepisy, konieczna będzie też ich dokładna analiza pod kątem prawnym. W przypadku organizacji posiadających w swoich strukturach dział prawny lub compliance działanie to nie powinno być dużym wyzwaniem. Jednak, jeśli nie posiadamy wewnętrznie takich kompetencji, warto skorzystać z pomocy wyspecjalizowanej firmy – kancelarii prawnej lub firmy consultingowej zajmującej się tego typu sprawami, której przekażemy przeprowadzenie całego procesu.

Wyznaczenie osób w organizacji odpowiedzialnych za proces

Następnym krokiem jest wybór osoby lub komórki odpowiedzialnej za stworzenie systemu whistleblowingowego i jego obsługę w przyszłości, czyli przyjmowanie zgłoszeń oraz prowadzenie działań następczych. Ważne jest również zweryfikowanie czy osoba w naszej organizacji posiada odpowiednie kompetencje, by cały proces przeprowadzić własnymi siłami. W większości przypadków ta odpowiedzialność przypada działowi compliance odpowiadającemu za zgodność procedur firmy z przepisami prawa, ale dość często tworzeniem systemu, a następnie jego obsługą zajmują się również komórki prawne lub HR. Nie ma również przeszkód prawnych, by osoba pełniąca funkcję Inspektora Ochrony Danych (IOD) była odpowiedzialna za whistleblowing, pod warunkiem braku konfliktu interesów, posiadania odpowiednich kompetencji oraz praktycznej możliwości łączenia obu obowiązków z należytą starannością. Często dobrym rozwiązaniem jest powierzenie poszczególnych elementów takiego projektu zewnętrznym firmom, które mają doświadczenie w tworzeniu procedur lub dostarczają gotowe rozwiązania do zbierania zgłoszeń. Takie podejście zwykle pozwala zaoszczędzić wiele czasu potrzebnego na poznanie przepisów i dostosowanie procedur wewnętrznych i jest bardziej optymalne pod względem finansowym niż np. tworzenie własnej aplikacji do komunikacji z sygnalistami.

- Na osobie odpowiedzialnej za procesy whistleblowingowe, czyli przyjmowanie zgłoszeń i prowadzenie działań wyjaśniających, spoczywa duża odpowiedzialność. Z jednej strony taka osoba musi zapewnić, że działania będą realizowane zgodnie z przepisami, np. przekazywanie informacji zwrotnej sygnaliście o przyjęciu czy statusie zgłoszeń, pilnowanie terminów, zachowanie poufności, przetwarzanie danych zgodnie z RODO. Z drugiej strony ta osoba musi zadbać o nadawanie odpowiedniego toku sprawom, aby system działał efektywnie, a zgłaszane problemy były badane i rozwiązywane. Samo przyjmowanie zgłoszeń będzie działaniem pozornym. Aby proces wzbudzał zaufanie i przynosił korzyści, organizacja musi adekwatnie reagować. W zależności od wielkości danego podmiotu czy charakteru działalności warto zastanowić się, czy powierzyć taką odpowiedzialność jednej osobie poprzez rozszerzenie jej obowiązków, czy stworzyć osobne stanowisko i zatrudnić nowego specjalistę, a może powołać osobny dział składający się z kilku pracowników – powiedziała Ewa Żak-Lisewska, dyrektor ds. rozwoju braf.tech, ekspert w obszarze compliance i twórca systemów whistleblowingowych.

Stworzenie procedur i wybór kanałów komunikacji

Kolejnym etapem są ustalenie harmonogramu prac i ich realizacja. W zależności od stanu posiadanych kompetencji w ramach organizacji należy zdecydować, czy będzie ona samodzielnie tworzyć wewnętrzne procedury, czy zdecyduje się na wsparcie wyspecjalizowanych doradców. W pierwszym wypadku konieczna jest dogłębna analiza samej ustawy. Niekiedy przedsiębiorstwa rozszerzają w swoich procedurach katalog wykroczeń, które będą przyjmować o inne zdarzenia nie ujęte w ustawie, np. łamanie wewnętrznych procedur czy mobbing. Takie podejście na pewno firmie nie zaszkodzi, bo może wyeliminować także inne potencjalne problemy wewnętrzne i ograniczyć frustracje pracowników. Jednym z najważniejszych elementów systemów whistleblowingowych są kanały komunikacji do zgłaszania nieprawidłowości. Muszą one spełniać określone kryteria, m.in. pozwalać na dwustronną komunikację w celu przekazania informacji zwrotnej sygnaliście oraz pozyskania dodatkowych materiałów dowodowych wykroczeń, zapewniając ochronę prywatności osoby zgłaszającej zgodnie z RODO. Z praktycznego punktu widzenia warto też postawić na kanały łatwe w implementacji w krótkim czasie i umożliwiające dostęp do nich jak najszerszej grupie potencjalnych sygnalistów. Organizacje dotychczas stosowały raczej klasyczne sposoby zbierania zgłoszeń o nadużyciach, takie jak m.in. skrzynki na listy tradycyjne lub e-mail, infolinie czy rozmowy bezpośrednie. Jednak ekspert braf.tech przekonuje, że lepszym rozwiązaniem będzie wybór specjalnie zaprojektowanego do tego celu systemu informatycznego.

- Na rynku istnieją aplikacje, które zostały stworzone specjalnie do zbierania zgłoszeń od sygnalistów. Z najnowszego badania Kantar wynika, że 98 proc. telefonów w naszym kraju to smartfony, więc dostępność kanału w formie aplikacji pozwoli na dostęp do niego zdecydowanej większości potencjalnych sygnalistów. Odpowiednio zaprojektowany system będzie również znacznie bezpieczniejszy w kwestii ochrony prywatności sygnalisty, bo dostęp do danych osobowych oraz informacji zawartych w zgłoszeniu mają tylko osoby uprawnione. Kolejna kwestia to anonimowość sygnalisty - co prawda ostatni projekt ustawy nie wymaga od organizacji dopuszczenia tego rodzaju zgłoszeń, ale również nie zabrania. Badanie, które przeprowadziło na nasze zlecenie ARC Rynek i Opinia pokazało, że 70 proc. pracowników oczekuje od systemu whistleblowingowego, aby zapewniał możliwość informowania pracodawcy o nieprawidłowości bez konieczności podawania danych osobowych. W przeciwnym razie możemy się spodziewać, że taka osoba nie podejmie działania i np. odejdzie z pracy lub o sprawie poinformuje bezpośrednio organ publiczny, a to oznacza dodatkowe problemy dla firmy. Warto też pomyśleć o stronie praktycznej dla przedsiębiorstwa, czyli łatwości implementacji aplikacji, gdy mówimy o rozwiązaniach chmurowych, czy digitalizacji dokumentacji i automatyzacji pewnych procesów. Korzyści wynikających z inwestycji w technologie jest bardzo wiele – podsumował Rafał Barański, CEO braf.tech i współtwórca aplikacji whiblo.

Komunikacja wewnętrzna i edukacja pracowników

Niezwykle ważnym etapem wdrożenia systemu whistleblowingowego w firmie jest zapewnienie odpowiedniej komunikacji zmian w organizacji i edukacja pracowników w tym zakresie. Brak zrozumienia założeń i potrzeby stosowania procedur whistleblowingowych często skutkuje porażką i nieefektywnym działaniem systemu, bo pracownicy mogą nie mieć zaufania do działań firmy. Istotna jest również rola liderów organizacji, ich zaangażowanie oraz odpowiedni sposób informowania o wadze prowadzonych działań. Tutaj warto odnieść się ponownie do wyników badania przeprowadzonego przez instytut badawczy ARC Rynek i Opinia, z którego wynika, że dotychczas tylko ok. 28 proc. pracowników zgłaszało nieprawidłowości w miejscu zatrudnienia, a blisko 44 proc. z nich nie informuje pracodawcy, bo uważa, że nie przyniesie to efektu.

Dostosowanie firmy do wymogów prawnych w kwestii ochrony sygnalistów może być dużym wyzwaniem dla firmy, zwłaszcza jeśli działania będą podejmowane na ostatnią chwilę, bez wymaganych kompetencji i pod presją czasu. Kluczowe jest jednak zrozumienie wagi istnienia systemów whistleblowingowych. Zbieranie informacji o nieprawidłowościach w organizacji to w istocie źródło korzyści dla pracodawcy. Firma czy instytucja może w ten sposób lepiej poznać swoje słabości i odpowiednio szybko podjąć działania w celu ich wyeliminowania. Nierozwiązane problemy z czasem będą narastać i spowodują poważne konsekwencje, jak odejścia pracowników, utrata reputacji firmy w oczach kontrahentów, a nawet kary finansowe od organów państwowych. Czy organizacje stać na takie ryzyko?

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Nowe zasady tworzenia i funkcjonowania kas zapomogowo-pożyczkowych w zakładach pracy (PDF)
Nowe zasady tworzenia i funkcjonowania kas zapomogowo-pożyczkowych w zakładach pracy (PDF)
Tylko teraz
braf.tech
polska spółka IT tworząca rozwiązania dla biznesu wspierające procesy compliance i audytu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Świadczenia emerytalno-rentowe
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia:
    1 stycznia
    1 marca
    1 czerwca
    1 września
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Bezpieczeństwo osobiste pracowników socjalnych
    Pracownicy socjalni podczas wykonywania swoich obowiązków zawodowych nierzadko narażeni są na niebezpieczeństwo. Mają więc prawo do szkoleń podnoszących poziom bezpieczeństwa osobistego, które omówimy w niniejszym artykule. Odpowiemy także na pytanie, czy pracownik socjalny może korzystać z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom publicznym.
    Czy pracownik może wykorzystać czas wolny za nadgodziny w następnym okresie rozliczeniowym
    Pracownik złożył wniosek o udzielenie czasu wolnego za nadgodziny. Chce jednak wykorzystać czas wolny w przyszłym okresie rozliczeniowym. Czy pracodawca może udzielić wolne za nadgodziny w innym okresie rozliczeniowym?
    Czy przy zmianie wymiaru urlopu wypoczynkowego należy też zmienić informację o warunkach zatrudnienia
    Pracownikowi zmienił się wymiar przysługującego mu urlopu wypoczynkowego. Czy w tej sytuacji należy zaktualizować wręczoną mu przy zatrudnieniu informację o warunkach zatrudnienia? Jeśli tak, to w jakim terminie należy to zrobić?
    Samopoczucie pracowników a reorganizacja pracy
    Ostatnia ewolucja modelu pracy wywołała znaczną rewolucję w jej organizacji. Jesteśmy w centrum nieplanowanej i nieoczekiwanej transformacji, która nie tylko zmienia podejście do niej, ale wprowadza też nowy model współpracy.
    Służba wojskowa sposobem na unikanie zwolnień z pracy
    Część zatrudnionych wykorzystuje nowe przepisy o służbie wojskowej, by zyskać ochronę przed rozwiązaniem umowy o pracę. Ułatwiają to nieprecyzyjne regulacje.
    Pracownicy skarżą się na upały
    Mnożą się skargi na pracę w upale. Niektórzy piszą, że pracują w „nagrzanych, blaszanych puszkach”
    Polacy popierają strajkujące grupy zawodowe. Aż 61% wierzy w skuteczność protestu. Wyniki badania
    Badanie przeprowadzone przez serwis InterviewMe wykazało, że 78% Polaków popiera strajki jako formę protestu w pracy. Jednocześnie 61% badanych wierzy w to, że strajki mogą być skuteczne.
    Obowiązki pracodawców w czasie upałów
    Skrócenie czasu pracy pracowników, wprowadzenie dodatkowych przerw w pracy, zapewnienie klimatyzacji w pomieszczeniach - to niektóre z działań, jakie powinien podjąć pracodawca w celu poprawienia warunków pracy w czasie upałów.
    Minister Maląg o kontroli trzeźwości pracowników
    Minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg zapowiedziała: W Kodeksie pracy wprowadzamy rozwiązanie, które umożliwi pracodawcy zbadanie, czy pracownik jest trzeźwy, czy po spożyciu alkoholu lub innych środków.
    10 kroków do sukcesu w procesie rekrutacyjnym
    Czy wiesz, że proces rekrutacji zaczyna się na długo przed bezpośrednimi spotkaniami z kandydatami? Zanim do nich dojdzie menedżer podejmuje szereg działań we współpracy z rekruterem, których celem jest osiągnięcie pożądanego efektu: zatrudnienie osoby, która najlepiej odnajdzie się w zespole i poradzi sobie z zadaniami. Czy są wśród nich tak zwane „must have”? Odpowiedź jest prosta: oczywiście!
    Czy pracownikowi odchodzącemu na emeryturę przysługuje dofinansowanie do wypoczynku, tzw. wczasów pod gruszą
    Nasz pracownik przebywa na świadczeniu rehabilitacyjnym do 23 maja 2022 r. Następnie od 24 maja do 31 maja 2022 r. będzie korzystał z urlopu wypoczynkowego. Jego umowa o pracę zostanie rozwiązana z 31 maja 2022 r. w związku z przejściem pracownika na emeryturę. Za niewykorzystany urlop firma wypłaci pracownikowi ekwiwalent. W firmie istnieje zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, z którego wypłacane są tzw. wczasy pod gruszą. Czy pracownik nie otrzyma tego świadczenia z uwagi na niewykorzystanie urlopu w wymiarze 14 kolejnych dni? - pyta Czytelnik z Radomia.
    Czy można powierzyć obowiązki nieobecnego pracownika osobie zatrudnionej na innym stanowisku
    Jesteśmy małą firmą zatrudniającą osoby na pojedynczych stanowiskach (jedna księgowa, jedna kadrowa, jeden magazynier itp.). Czy w przypadku urlopu magazyniera jego obowiązki można powierzyć osobie zatrudnionej na stanowisku kadrowej? Osoba ta kilka lat temu prowadziła magazyn w ramach dodatkowych obowiązków, za które otrzymywała dodatek specjalny. W tej chwili w jej zakresie obowiązków nie ma informacji o prowadzeniu magazynu.
    Najważniejsi są właściwi ludzie. Podejście systemowe w doborze kluczowych pracowników
    Dobór personelu to jeden z kluczowych procesów nie tylko w obszarze HR, ale przede wszystkim w budowaniu efektywności organizacji. Nie jest bowiem prawdą, że ludzie są najważniejsi w organizacji, prawdą jest, że najważniejsi są właściwi ludzie. W procesie rekrutacji zwraca się szczególną uwagę na kompetencje kandydatów, zakładając, że wysokie kompetencje oznaczają wysoką energię działania, a co za tym idzie – wysoką efektywność i skuteczność zawodową. Doświadczenia ostatnich lat funkcjonowania w środowiskach VUCA i BANI pokazują, że proces doboru oparty na kompetencjach staje się niewystarczający i często mało skuteczny w odnajdowaniu właściwych osób pasujących do roli w organizacji i kultury organizacyjnej.
    KRUS: 40. Międzynarodowe Kolokwium Międzynarodowej Sekcji ISSA ds. Prewencji w Rolnictwie
    Przewodnicząca Międzynarodowej Sekcji ISSA ds. Prewencji w Rolnictwie zaprasza do udziału w Kolokwium Sekcji w dniach 22-23 września 2022 r. w Rzymie.
    Praca zdalna – przepisy i technologia
    Jeszcze w te wakacje mogą wejść w życie przepisy dotyczące pracy zdalnej, na które pracodawcy czekają od początku pandemii. Jakie najważniejsze kwestie zostaną uregulowane i czy w dużym stopniu wpłyną na dotychczasowe zasady pracy zdalnej – opowiada Maciej Kabaciński, Szef Pionu HR firmy Quercus, specjalizującej się we wdrożeniach SAP w obszarze HR.
    Migracja danych kadrowo-płacowych ze starego systemu do nowego
    Wraz z rozwojem firmy może pojawić się potrzeba przeniesienie się z dotychczas używanego oprogramowania kadrowo-płacowego na system bardziej zaawansowany i dający więcej możliwości automatyzacji procesów w obszarze kadr i płac. Co w takim przypadku z bazą pracowników i pozostałymi danymi zgromadzonymi w systemie często na przestrzeni wielu lat? Czy przeniesienie danych ze starego systemu do nowego jest możliwe?
    90 mln zł od ZUS na poprawę bezpieczeństwa pracy
    Trwa nabór wniosków w konkursie ZUS dla firm na dofinansowanie projektów poprawiających bezpieczeństwo pracy. Budżet konkursu wynosi 90 mln zł. Wnioski o dofinansowania można składać do 8 lipca – przypomina rzecznik ZUS Paweł Żebrowski.
    Zmiany w Kodeksie pracy: kontrola trzeźwości pracownika
    Jedną z planowanych zmian w Kodeksie pracy jest umożliwienie pracodawcom prewencyjnej kontroli trzeźwości pracowników. Jakie rozwiązania zaproponował Rząd w projekcie ustawy?
    Osadzeni pracują
    "Prawie każdy osadzony, który może wykonywać pracę, na którego nie są nałożone kary i obostrzenia, pracuje" - poinformował wiceminister sprawiedliwości Michał Woś. Poziom zatrudnienia osadzonych osiągnął w ubiegłym tygodniu rekordowy poziom 88 proc.
    Dekada z PUE
    Platforma Usług Elektronicznych ZUS (PUE) to pierwszy w Polsce e-urząd. Umożliwia dostęp online do wielu usług ZUS, jest źródłem informacji i daje możliwość samodzielnego tworzenia dokumentów.
    Analiza potrzeb pracowników jako baza pod wdrożenie nowego modelu pracy w firmie
    Komentarz Doroty Osieckiej, Partner w Colliers i Dyrektor platformy Colliers Define.
    Plan urlopów - czy gwarantuje dotrzymanie terminu?
    Czy zatwierdzony przez pracodawcę plan urlopów jest dla pracownika gwarancją jego otrzymania? Co z przesunięciem terminu urlopu?
    Webinarium „Nowe prawo pracy 2022 – przygotuj się do zmian”
    Zapraszamy na praktyczne webinarium „Nowe prawo pracy 2022 – przygotuj się do zmian” z gwarantowanym imiennym certyfikatem, które odbędzie się 4 lipca 2022 roku. Polecamy!
    Ponad ćwierć miliona obywateli Ukrainy zatrudnionych w ramach uproszczonej procedury
    Ponad ćwierć miliona obywateli Ukrainy zatrudniono w ramach uproszczonej procedury. Usprawniło to proces zatrudniania.
    Zasady pracy zdalnej - Sejm nad nimi debatuje
    Sejm debatuje nad zasadami pracy zdalnej. Co nowego w Kodeksie pracy?