REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Dodatkowe 2 dni wolnego również w 2025 r. [dla kogo, jaki wniosek, wyliczenia wynagrodzenia]

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego
Dodatkowe 2 dni wolnego również w 2025 r. [dla kogo, jaki wniosek, wyliczenia wynagrodzenia]
Dodatkowe 2 dni wolnego również w 2025 r. [dla kogo, jaki wniosek, wyliczenia wynagrodzenia]
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Czym jest siła wyższa? Na co można wziąć urlop z powodu siły wyższej? Czy pracodawca może odmówić urlopu z powodu siły wyższej? Czy wizyta u lekarza to siła wyższa?

rozwiń >

Dodatkowe 2 dni wolnego również w 2025 r., pomimo zapowiedzi resortu pracy o zmianach na rynku pracy.

Również w 2025 r. będzie obowiązywała regulacja zawarta w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1465, dalej jako: KP), tj. urlop z powodu siły wyższej. Pomimo ostatnich zapowiedzi resortu pracy o zmianach na rynku pracy i KP, tak podstawowe uprawnienia pracowników, jak urlopy nie ulegną raczej radykalnej zmianie. Minister Pracy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk wygłosiła przemówienie o rynku pracy na Forum Ekonomicznym w Karpaczu, skupiła się na tym, że: „Rynek pracy wymaga zmiany”.

REKLAMA

REKLAMA

Autopromocja

Czym jest siła wyższa?

Jak wskazuje się w orzecznictwie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 stycznia 2023 r., sygn. III SA/Po 711/22) w zakresie koncepcji obiektywnej siły wyższej, należy uznawać, że jest to wyłącznie zdarzenie charakteryzujące się trzema następującymi cechami: 

  1. zewnętrznością;
  2. niemożliwością jego przewidzenia oraz
  3. niemożliwością zapobieżenia jego skutkom.

Zdarzenie jest zewnętrzne wówczas gdy następuje poza strukturą przedsiębiorstwa. Niemożliwość przewidzenia, że dane zdarzenie nastąpi, należy pojmować jako jego nadzwyczajność i nagłość. Niemożliwość zapobieżenia skutkom zdarzenia jest tłumaczona jako jego przemożność, a więc niezdolność do odparcia nadchodzącego niebezpieczeństwa. 

Na co można wziąć urlop: siła wyższa?

Prawidłowe nazewnictwo to: zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej, jednak przyjęło się mówić o urlopie z powodu siły wyższej. Pracownikowi przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy, w wymiarze 2 dni albo 16 godzin, z powodu działania siły wyższej w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, jeżeli jest niezbędna natychmiastowa obecność pracownika. O sposobie wykorzystania w danym roku kalendarzowym zwolnienia od pracy decyduje pracownik w pierwszym wniosku o udzielenie takiego zwolnienia złożonym w danym roku kalendarzowym.

Czy pracownik musi podać powód siły wyższej?

Generalnie pracowik nie musi podawać powodu siły wyższej, ale pracodawca może wymagać od pracownika chcącego skorzystać ze zwolnienia od pracy z powodu siły wyższej w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem – umotywowania swojego wniosku i ewentualnego potwierdzenia, że faktycznie miało ono miejsce. Ocena tych okoliczności należy do pracodawcy.

Urlop z powodu siły wyższej a niepełny wymiar czasu pracy

Zwolnienie od pracy udzielane w wymiarze godzinowym, dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika. Niepełną godzinę zwolnienia od pracy zaokrągla się w górę do pełnej godziny. Jeżeli dobowa norma czasu pracy pracownika wynosi mniej niż 8 godzin również ma prawo do zwolnienia od pracy. 

Czy pracodawca może odmówić urlopu z powodu siły wyższej?

Nie, pracodawca Tak, pracodawca jest obowiązany udzielić zwolnienia od pracy na wniosek zgłoszony przez pracownika najpóźniej w dniu korzystania z tego zwolnienia. 

Czy wizyta u lekarza to siła wyższa?

Ważne
Czy urlop z tytułu siły wyższej można wykorzystywać na np. załatwianie spraw prywatnych typu lekarz, urząd,  rehabilitacja czy tylko w nagłych przypadkach spowodowanych chorobą lub wypadkiem?

Zwolnienie z powodu siły wyższej przysługuje jedynie w sprawach nagłych i niespodziewanych, na które pracownik nie ma wpływu. Nie może to więc być umówiona wizyta lekarska czy załatwienie sprawy urzędowej, gdyż pracownik ma wpływ na ich ustalenie lub zna wcześniej ich termin.

Urlop z powodu siły wyższej dla nauczycieli 2025

Okazuje się, że w stosunku do nauczycieli obowiązują inne zasady. Nauczyciel ma prawo do zwolnienia od pracy z powodu działania siły wyższej w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, jeżeli jest niezbędna natychmiastowa obecność nauczyciela, w wymiarze 2 dni w roku kalendarzowym, z zachowaniem prawa do połowy wynagrodzenia. Wykluczone zostało więc w stosunku do nich zwolnienie w wymiarze 16 godzin. Być może wynika to ze specyfiki pracy nauczyciela i 45 minutowych godzin lekcyjnych. Dyrektor szkoły jest obowiązany udzielić zwolnienia od pracy na wniosek zgłoszony w postaci papierowej lub elektronicznej najpóźniej w dniu korzystania z tego zwolnienia. Co ciekawe ustawodawca wprost określa w stosunku do nauczycieli, że wniosek może być złożony elektronicznie.

Czy urlop od siły wyższej jest płatny?

Tak, urlop z powodu siły wyższej jest płatny, ale nie 100%. W okresie tego zwolnienia od pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia w wysokości połowy wynagrodzenia. Przy ustalaniu wynagrodzenia za czas zwolnienia od pracy z powodu działania siły wyższej w pilnych sprawach rodzinnych stosuje się zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop, z tym że składniki wynagrodzenia ustalane w wysokości przeciętnej oblicza się z miesiąca, w którym przypadło zwolnienie od pracy lub okres niewykonywania pracy.

Jeżeli w okresie, za który wynagrodzenie uwzględnia się w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego, pracownik nie osiągnął pełnego wynagrodzenia wskutek nieobecności w pracy z przyczyn usprawiedliwionych, przy obliczaniu podstawy wymiaru: 

REKLAMA

  • wyłącza się wynagrodzenie za miesiące, w których pracownik przepracował mniej niż połowę obowiązującego go w danym miesiącu czasu pracy, 

  • przyjmuje się, po uzupełnieniu, według zasad określonych w art. 37 ust. 2 powołanej ustawy, wynagrodzenie za miesiące, w których pracownik przepracował co najmniej połowę obowiązującego go w tym miesiącu czasu pracy. 

Zatem, w sytuacji gdy w miesiącu, za który wynagrodzenie wymaga uzupełnienia pracownik otrzymał wynagrodzenie stałe i zmienne podlegające uzupełnieniu oraz wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy obliczone łącznie ze zmiennymi składnikami wynagrodzenia, należy je w całości potraktować jako wynagrodzenie zmienne. Oznacza to, że należy je uzupełnić za dni usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo
Przykład
Jak obliczyć wynagrodzenie za zwolnienie od pracy z powodu działania siły wyższej?
Jak podaje ZUS:

Pracownik jest zatrudniony ze stałym wynagrodzeniem 8 800 zł. Pracownik stał się niezdolny do pracy  w październiku, a w sierpniu korzystał z dwudniowego zwolnienia z pracy z uwagi na siłę wyższą, zachowując prawo do połowy wynagrodzenia. W miesiącu sierpniu za przepracowane 20 dni pracownik otrzymał wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 8 000  zł, jak również zmienne wynagrodzenie urlopowe w kwocie 420 zł. 

Wyliczenia (uzupełnianie tak jak składnik zmienny):
(8 000 zł  + 420 zł ) : 20 = 421 zł – stawka dzienna wynagrodzenia
421 zł x 22 = 9 262 zł – uzupełnione wynagrodzenie 
9 262 zł – 2 (421 zł – 50%) = 8 841 zł – uzupełnione, pomniejszone o wynagrodzenie za zwolnienie od pracy z powodu działania siły wyższej – wynagrodzenie, które powinno zostać przyjęte do podstawy wymiaru zasiłku. 

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
PFRON ogłasza w 2026: urlop od opieki. Model turystyki wytchnieniowej

PFRON ogłasza w 2026: urlop od opieki. Model turystyki wytchnieniowej. Warto wiedzieć, że: głównym celem turystyki wytchnieniowej jest zapewnienie osobom opiekującym i osobom z niepełnosprawnościami regeneracji psychicznej i odpoczynku od codziennej rutyny, przy jednoczesnym zapewnieniu profesjonalnego wsparcia w opiece. Obejmuje wyjazdy grupowe do miejsc o uznanych walorach turystycznych, dopasowane programem, charakterem i długością pobytu do indywidualnych możliwości osób uczestniczących.

Państwowa instytucja finansowa ogłosiła 5.01.2026 r.: to dofinansowanie zmieni codzienność tysięcy Polaków (pracowników, seniorów, dzieci, niepełnosprawnych i innych). Wystarczy złożyć wniosek w 2026 r.

PFRON w komunikacie z 5 stycznia 2026 r. pisze: "Czy wiesz, że… turnus rehabilitacyjny to coś więcej niż wyjazd? Czy wiesz, że dzięki dofinansowaniu z PFRON osoby z niepełnosprawnościami mogą wyjechać na turnusy rehabilitacyjne, które naprawdę zmieniają codzienność?". Ujawniamy szczegóły!

Tusk wstrzymuje prace nad rewolucyjną ustawą o PIP. To nie mogło się udać

Tusk wstrzymuje prace nad rewolucyjną ustawą o PIP. Zaplanowano przewrót kopernikański i PIP jako „super-urząd” z kompetencjami momentami analogicznymi do sądu pracy. Zdaniem Hanny Mojsiuk to nie mogło się udać.

Siła wyższa w pracy: komunikat ZUS wyjaśnia zasady. Wielu Polaków nie wie jak rozliczać te dodatkowe 2 dni wolnego w 2026 r.

Nagły wypadek w rodzinie? Choroba bliskiej osoby? Polskie prawo pracy daje Ci wyjście – zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej. Masz prawo do 2 dni lub 16 godzin rocznie z zachowaniem połowy wynagrodzenia. Problem w tym, że obliczenie pensji bywa skomplikowane. Komunikat ZUS właśnie rozwiał wątpliwości i pokazał, jak prawidłowo rozliczać takie dni.

REKLAMA

Jak liczyć „Mały ZUS plus” na nowych zasadach od 2026 r.? [PORADA ZUS z 5 stycznia 2026]

ZUS ogłosił w swoim najnowszym komunikacie, z dnia 5 stycznia 2026 r., nadesłanym do redakcji Infor.pl: „Mały ZUS plus” – nowe zasady od 2026 r. Od 1 stycznia 2026 r. osoby, które prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą mogą skorzystać z ulgi – „mały ZUS plus” według nowych zasad, które określają w jaki sposób należy liczyć okresy ulgi. ZUS udziela porady i podstawowych informacji jak stosować nowe zasady.

Wolne od pracy 2 maja zamiast 6 stycznia - Trzech Króli, już nie w 2026 r., ale może w 2027 r.?

Dzisiaj 6 stycznia 2026 r. Kiedy po świąteczno-noworocznym maratonie wracamy do pracy 5 stycznia, czeka nas jeszcze jeden dzień wolny właśnie 6 stycznia, święto Trzech Króli. Dla wielu Polaków to przedłużenie okresu (takie przerywane wolne), w którym trudno wrócić do normalnego rytmu pracy. Ale ta sytuacja może ulec zmianie - proponuje się wolny dzień 2 maja zamiast 6 stycznia. Optymiści pomysłu podkreślają, że lepiej mieć długą majówkę - niż tyle dni wolnych: 24-27 grudnia, 1 stycznia i 6 stycznia - w zasadzie w krótkich odstępach. W maju jest cieplej i przyjemniej - podkreślają - szczególnie teraz- w obliczu fatalnych warunków pogodowych i drogowych w części Polski. Zresztą 2 maja często urzędy, szkoły i inne placówki mają wolne. Taką ciągłość 3 dni wolnych od pracy miałaby większy sens - bo i tak wielu Polaków bierze tego dnia wolne od pracy.

ASY: totalna nowość i wsparcie dla seniorów. Rok 2026 rokiem dla osób 60+ [JEST UCHWAŁA RADY MINISTRÓW]

Jest już spore zainteresowanie! W 2026 roku ruszył zupełnie nowy, kompleksowy program skierowany do osób starszych – „Aktywni Seniorzy – ASY” na lata 2026–2030. To pierwsza tak szeroko zakrojona i długoterminowa inicjatywa rządu, która ma realnie poprawić jakość życia seniorów w Polsce. Program został właśnie przyjęty przez Radę Ministrów i zapowiada prawdziwą rewolucję w polityce senioralnej. Dotychczasowy program Senior+ przestał obowiązywać - co spotyka się z rozgoryczeniem seniorów, ale inna grupa podkreśla zadowolenie z nowej uchwały rządu.

Seniorzy rozgoryczeni. To koniec wsparcia i programu Senior+. Co w 2026 r.?

Seniorzy rozgoryczeni. To koniec wsparcia i programu Senior+. Seniorzy pytają co w 2026 r.? Uszczegóławiając, w 2025 r., a dokładnie 31 grudnia 2025 r., wygasł dotychczasowy program wieloletni „Senior+”, w ramach którego powstało kilkaset Klubów Senior+ i Dziennych Domów Senior+. Po 31 grudnia 2025 roku nie ma już możliwości uzyskania dofinansowania na nowe placówki w dotychczasowej formule. Wiele gmin i organizacji senioralnych z niepokojem pyta: co dalej? Co więcej, zakończył się też program Aktywni+ wraz z końcem 2025 r. Odpowiedzią rządu ma być nowy program, ale jego ostateczny kształt wciąż budzi bardzo dużo pytań i emocji.

REKLAMA

Inicjatywa ZUS: AKTYWNI 50+. Zasady na 2026: świadczenia, programy, wsparcie

Aktywni 50+ to inicjatywa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, obowiązująca w 2026 r., która pokazuje, że wiek jest atutem, a doświadczenie ma realną wartość. Program ten to: promocja aktywności zawodowej osób po pięćdziesiątym roku życia, zachęcanie do świadomego planowania kariery i przyszłych świadczeń. Na co konkretnie mogą liczyć osoby 50+?

Stażowe dla 50-latków czy seniorów: potwierdzenie okresów pracy sprzed 1 stycznia 1999 r. [KOMUNIKAT ZUS]

To istotna informacja z ZUS – szczególnie dla seniorów oraz osób, które pracowały przed 1 stycznia 1999 r. i chcą, aby ich staż został prawidłowo uzupełniony. Okazuje się, że zasady dotyczące składania wniosków nie wyglądają tak, jak mogłoby się powszechnie wydawać. ZUS precyzyjnie wyjaśnia, jakie dokumenty należy złożyć oraz w jakich sytuacjach. Gdzie znaleźć wniosek na eZUS? Poniżej przedstawiamy odpowiedź i pełne brzmienie przepisów, z którymi warto się zapoznać.

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA