Kategorie

Kto może skorzystać z dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego

Piotr Kostrzewa
Z dobrowolnego ubezpieczenia w NFZ może skorzystać osoba niepracująca, która nie może lub nie chce zarejestrować się jako bezrobotna w powiatowym urzędzie pracy i która nie posiada żadnego tytułu do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Z takiej możliwości może również skorzystać pracownik na urlopie bezpłatnym.

Osobie, która traci pracę, bardzo często towarzyszy obawa, że wraz z zakończeniem pracy zostanie pozbawiona prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Takie obawy mają również osoby, które przez długi okres korzystają ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych, a co za tym idzie, nie opłacają składek na ubezpieczenie zdrowotne. Tymczasem osoby niepracujące nie zawsze są pozbawione prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych mają prawo:

  • osoby objęte powszechnym – obowiązkowym i dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym;
  • inne niż ubezpieczeni osoby posiadające obywatelstwo polskie i posiadające miejsce zamieszkania na terytorium Polski, które spełniają kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (DzU z 2009 r. nr 175, poz. 1362 ze zm.), co do których nie stwierdzono okoliczności, o której mowa w art. 12 tej ustawy;
  • inne niż wymienione powyżej osoby posiadające obywatelstwo polskie i posiadające miejsce zamieszkania na terytorium RP, które nie ukończyły 18. roku życia lub są w okresie ciąży, porodu i połogu.

Czy bezrobotny podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu

Bezrobotni, którzy nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom zdrowotnym i tym samym mają prawo do świadczeń objętych tym ubezpieczeniem. Dotyczy to tylko zarejestrowanych bezrobotnych, tj. bezrobotnych ujętych w rejestrze bezrobotnych prowadzonym przez urząd pracy. Nie podlegają więc obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu osoby faktycznie pozbawione pracy, ale nieposiadające statusu bezrobotnego w rozumieniu ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (DzU z 2008 r. nr 69, poz. 415 ze zm.). W świetle przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (zwanej dalej ustawą zdrowotną) nie ma natomiast znaczenia, czy bezrobotny ma prawo do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium, czy też przedmiotowe świadczenia nie przysługują mu.

Czytaj także: Jakie dokumenty potwierdzają opłacanie składki na ubezpieczenie zdrowotne >>

Bezrobotny spełniający powyższe warunki jest objęty obowiązkowo ubezpieczeniem zdrowotnym od dnia uzyskania statusu bezrobotnego do dnia utraty tego statusu. Osobę bezrobotną zgłasza do ubezpieczenia zdrowotnego urząd pracy. Na urzędzie pracy spoczywają również obowiązki płatnika składek na ubezpieczenie zdrowotne bezrobotnego, a więc obowiązki związane z bieżącym rozliczaniem i opłacaniem składek. Jeżeli bezrobotny pobiera zasiłek dla bezrobotnych czy też stypendium, składka na jego ubezpieczenie zdrowotne jest finansowana z jego środków. Natomiast składkę na ubezpieczenie zdrowotne bezrobotnego nieuprawnionego do tych świadczeń opłaca urząd pracy.

Długotrwała niezdolność do pracy

Choroba, wypadek przy pracy czy też macierzyństwo sprawiają, że pracownicy, zleceniobiorcy, chałupnicy lub inni ubezpieczeni są niezdolni do pracy. Zarówno wynagrodzenie chorobowe, jak i zasiłki, świadczenia rehabilitacyjne z ubezpieczeń chorobowego i wypadkowego nie stanowią podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, a co za tym idzie, pobieranie tych świadczeń jest równoznaczne z tym, że nie jest opłacana składka na ubezpieczenie zdrowotne (nie dotyczy to osób prowadzących pozarolniczą działalność). Pojawia się zatem pytanie, czy długotrwała niezdolność do pracy nie jest równoznaczna z brakiem dostępu do publicznej służby zdrowia.


Reklama

Niezdolność do pracy wskutek choroby lub wypadku przy pracy pracownika, zleceniobiorcy czy też chałupnika nie jest równoznaczna z tym, że przestaje on podlegać obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu, nawet jeżeli z uwagi na niezdolność do pracy nie osiąga przychodów stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne. Okoliczność niezdolności do pracy tych ubezpieczonych nie powoduje bowiem automatycznego wygaśnięcia stosunków prawnych (np. stosunku pracy), które zgodnie z przepisami ustawy zdrowotnej stanowią dla nich tytuł do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego.

Z przepisów ustawy zdrowotnej wynika ponadto, że osoby, w stosunku do których wygasł obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego (np. pracownica korzystająca z urlopu macierzyńskiego), wraz z członkami rodziny mają prawo do świadczeń opieki zdrowotnej w okresie pobierania przez te osoby zasiłków przyznanych na podstawie przepisów o ubezpieczeniu chorobowym lub wypadkowym, których nie zalicza się do podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne (np. zasiłek macierzyński). Oznacza to, że osoby te mimo że nie podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu i nie opłacają składek na to ubezpieczenie, na mocy ustawy zdrowotnej mogą korzystać ze służby zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych.

Dobrowolne ubezpieczenie w NFZ

Osoba niepracująca, która nie może lub nie chce zarejestrować się jako bezrobotna w powiatowym urzędzie pracy i która nie posiada żadnego tytułu do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, może przystąpić do niego dobrowolnie. Z takiej możliwości może również skorzystać pracownik przebywający na urlopie bezpłatnym, gdyż korzystanie z takiego urlopu jest równoznaczne z tym, że nie jest on objęty obowiązkowo ubezpieczeniem zdrowotnym.

Czytaj także: Spóźnione składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe >>

Objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym następuje na podstawie umowy na czas nieokreślony, którą zainteresowany zawiera z NFZ. Osoba, która zawarła z NFZ omawianą umowę, jest objęta dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie od dnia wskazanego w tej umowie do dnia jej rozwiązania lub dnia, w którym upłynął miesiąc nieprzerwanej zaległości w opłacaniu składek (przedmiotowa umowa wygasa z dniem uprawomocnienia się decyzji dyrektora oddziału NFZ w sprawie ustalenia ustawodawstwa właściwego na podstawie przepisów o koordynacji stwierdzającej właściwość ustawodawstwa innego państwa członkowskiego UE lub państwa członkowskiego EOG, z chwilą przeniesienia miejsca zamieszkania ubezpieczającego się poza granice Polski oraz w przypadku stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie art. 66 ustawy zdrowotnej).

Po zawarciu umowy z NFZ ubezpieczony powinien zgłosić siebie i członków rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego, składając w ZUS odpowiednio wypełnione formularze ZUS ZZA oraz ZUS ZCNA.

Dowodem ubezpieczenia zdrowotnego w przypadku osoby, która przystąpiła do tego ubezpieczenia dobrowolnie, jest egzemplarz umowy, formularz ZUS ZZA i dowód opłacenia składki za ostatni miesiąc, a dla członków rodziny takiej osoby – egzemplarz umowy, formularz ZUS ZCNA oraz dowód opłacenia składek przez osobę dobrowolnie ubezpieczoną za ostatni miesiąc.

Podstawa prawna:

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?