Kategorie

Badania kontrolne pracownika

Marta Jendrasik
Pracodawca ma obowiązek pokryć koszty badań profilaktycznych pracowników, a ponadto musi zwrócić koszty podróży pracownika w razie przejazdu na badania profilaktyczne do innej miejscowości.

Kontrolnym badaniom lekarskim podlega pracownik, którego niezdolność do pracy z powodu choroby trwała dłużej niż 30 dni (art. 229 § 2 k.p.). Celem tych badań jest stwierdzenie braku przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na określonym stanowisku. Jest to przesłanka warunkująca dopuszczenie pracownika do pracy (art. 229 § 4 k.p.).

Zdaniem Sądu Najwyższego dopuszczalne jest, aby pracownik przeprowadził badania kontrolne dopiero po powrocie z urlopu wypoczynkowego przypadającego bezpośrednio po okresie niezdolności do pracy (wyrok SN z 20 marca 2008 r., II PK 214/07).

Zmiana Kodeksu pracy w zakresie wstępnych badań lekarskich >>

Przykład

Reklama

Pracownica w ciąży bezpośrednio przed urodzeniem dziecka przebywała na zwolnieniu lekarskim przez 31 dni. Obecnie jest na urlopie macierzyńskim do 20 sierpnia br. Od 21 sierpnia br. zamierza skorzystać z urlopu wypoczynkowego. Obowiązkiem pracodawcy jest wydanie pracownicy skierowania na kontrolne badania lekarskie, a pracownica powinna je wykonać po powrocie z urlopu wypoczynkowego, przed dopuszczeniem jej do pracy.

Odmowa poddania się badaniom uzasadnia niedopuszczenie pracownika do pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia, gdy jedyną przyczyną tej odmowy są okoliczności leżące po stronie pracownika (wyrok SN z 23 września 2004 r., I PK 541/03). Niewywiązanie się z tego obowiązku może narazić go również na odpowiedzialność porządkową, a także materialną, jeżeli spowodowałoby to szkodę dla pracodawcy. Dopuszczenie pracownika do pracy bez uprzedniego przeprowadzenia w terminie badań kontrolnych, które ze względu na rodzaj wykonywanej pracy były obowiązkowe, może być uznane za przyczynę zewnętrzną wypadku przy pracy (por. wyrok SN z 5 września 1996 r., II PRN 9/96). Co za tym idzie, zaniedbania ze strony pracodawcy mogą narazić go na odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko prawom pracowniczym (art. 283 § 1 k.p.) oraz odpowiedzialność odszkodowawczą w razie pogorszenia się stanu zdrowia pracowników, co do których dopuścił się zaniedbania.

WAŻNE!

Do podstawowych obowiązków pracodawcy należy: wydanie pracownikowi skierowania na badania kontrolne, ustosunkowanie się do wyników badań i zaleceń (np. odsunięcie pracownika od pracy, przeniesienie do innej pracy zgodnie ze wskazówkami lekarskimi), pokrycie kosztów badań lekarskich i prowadzenie dokumentacji z nimi związanej.

Koszty badań kontrolnych obciążają całkowicie pracodawcę. Ma on obowiązek wypłacić pracownikom wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy w związku z badaniami profilaktycznymi, które w miarę możliwości powinny być przeprowadzane w godzinach pracy.


Przeprowadzanie badania kontrolnego

Skierowanie jest dla lekarza przeprowadzającego badanie podstawą do wydania orzeczenia. Bez skierowania badanie kontrolne nie może być przeprowadzone.

Skierowanie powinno zawierać:

  • rodzaj badania profilaktycznego (badania kontrolne),
  • nazwę stanowisk lub stanowiska pracy,
  • informacje o czynnikach szkodliwych dla zdrowia lub niebezpiecznych warunkach,
  • informacje o aktualnych wynikach badań i pomiarach czynników szkodliwych.

Badania kontrolne pracowników oraz inne świadczenia zdrowotne są wykonywane na podstawie pisemnej umowy zawartej przez podmiot zobowiązany do ich zapewnienia (np. pracodawcę) z podstawową jednostką służby medycyny pracy (art. 12 ust. 1 ustawy o służbie medycyny pracy). Jednostkami organizacyjnymi służby medycyny pracy są podmioty wykonujące działalność leczniczą w celu sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi (z wyłączeniem pielęgniarek i położnych wykonujących zawód w formach określonych odrębnymi przepisami) oraz wojewódzkie ośrodki medycyny pracy (art. 2 ust. 2 ww. ustawy).

Szkolenia bhp i badania lekarskie stażystów >>

Reklama

Obowiązkiem lekarza przeprowadzającego badanie profilaktyczne jest prowadzenie karty badań profilaktycznych i rejestru wydanych zaświadczeń. Pracodawca musi zaś przechowywać orzeczenia lekarskie wydane na podstawie przeprowadzonych kontrolnych badań profilaktycznych (art. 229 § 7 k.p.) w części B akt osobowych pracownika.

Niewykonanie badań kontrolnych przez pracownika może być potraktowane jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, co z kolei jest podstawą rozwiązania stosunku pracy z winy pracownika zgodnie z art. 52 k.p.

Pracodawca nie może jednak rozwiązać z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli ustanie przyczyna jego nieobecności (np. spowodowanej chorobą) i pracownik stawi się do pracy (art. 53 § 3 k.p.).


Odwołanie od wydanego przez lekarza orzeczenia

Zaświadczenie zawierające orzeczenie lekarskie otrzymuje zarówno pracodawca, jak i pracownik. Oznacza to, że obydwie strony stosunku pracy mają prawo odwołania się od decyzji lekarza wydanej w treści orzeczenia lekarskiego. Każda strona może wnieść odwołanie w ciągu 7 dni od dnia wydania zaświadczenia. Odwołanie wraz z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania składa się do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, właściwego ze względu na miejsce świadczenia pracy lub siedzibę pracodawcy. Ponowne badanie ma charakter badania profilaktycznego i przeprowadzane jest w ciągu 14 dni od dnia złożenia ww. wniosku, a pracownik ma obowiązek mu się poddać. Orzeczenie wydane na podstawie ponownego badania jest ostateczne. Koszty ponownych badań pokrywane są z budżetu województwa, ze środków przeznaczonych na finansowanie wojewódzkich ośrodków medycyny pracy.

Rozwiązania międzynarodowe

Kwestie profilaktycznej opieki zdrowotnej pracowników reguluje również ratyfikowana przez Polskę w 2004 r. Konwencja nr 161 MOP z 26 czerwca 1985 r. dotycząca służb medycyny pracy (DzU z 2005 r. nr 34, poz. 300). Najważniejszymi zadaniami tych służb jest kontrola zdrowia pracowników w związku z pracą oraz udział w rehabilitacji zawodowej. Działalność służb medycyny pracy powinna mieć charakter multidyscyplinarny, skupiający specjalistów z różnych dziedzin, a personel służb medycyny pracy powinien zachować pełną niezależność zarówno od pracodawców, jak i pracowników (art. 9 i 10 Konwencji).

Również dyrektywa Rady nr 89/391/EWG z 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy wymaga od pracodawców zapewnienia pracownikom badań profilaktycznych, dostosowanych do zagrożeń występujących w miejscu pracy (DzUrz WE L 183 z 29.06.1989 r., s. 1).

Podstawa prawna:

  • art. 211 pkt 5, art. 229, art. 283 § 1 Kodeksu pracy,
  • ustawa z 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (DzU z 2004 r. nr 125, poz. 1317 ze zm.).

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 5 września 1996 r. (II PRN 9/96, OSNP 1997/5/70),
  • wyrok SN z 23 września 2004 r. (I PK 541/03, OSNP 2005/7/94),
  • wyrok SN z 20 marca 2008 r. (II PK 214/07, niepubl.).
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.