Kategorie

Kiedy można rozwiązać umowę z powodu utraty zaufania do pracownika

Marta Mianowska
Pracodawca bez obaw może powołać się na utratę zaufania jako przyczynę rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem. Wystarczy, że racjonalnie uzasadni swoją decyzję i np. wykaże niesumienność pracownika.

Aby rozwiązanie umowy o pracę w związku z utratą do pracownika zaufania nie naruszało przepisów prawa pracy o rozwiązywaniu umów o pracę, muszą być spełnione określone warunki. Zostały one szczegółowo zdefiniowane w orzecznictwie.

Utrata zaufania jako przyczyna rozwiązania umowy o pracę była przedmiotem licznych opracowań w literaturze prawa pracy. Opracowania te cytują orzeczenia sądów, przez co wskazują pracodawcom, w jaki sposób rozwiązać umowę o pracę z powodu utraty do pracownika zaufania i nie narazić się na zakwestionowanie przez sąd pracy takiego rozwiązania.

Oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę

Mogłoby się zatem wydawać, że w tej kwestii nie można powiedzieć już nic więcej, a pracodawcy są w tej dziedzinie specjalistami. Praktyka pokazuje jednak, że rozwiązanie umowy o pracę z powodu utraty zaufania jest dla pracodawców grą o podwyższonym stopniu ryzyka. Wiedzą, że mogą rozwiązać umowę o pracę z tego właśnie powodu, ale wciąż nie są pewni, czy dany stan faktyczny uzasadnia utratę zaufania do pracownika, a jeśli tak, to nie wiedzą, jak zredagować oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę.

Procedura rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem >>

Tymczasem najważniejsze zasady rozwiązania umowy o pracę z powodu utraty zaufania do pracownika są takie same jak w przypadku rozwiązania umowy o pracę z innych przyczyn.

Oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę z ww. powodu powinno zatem być:

  • sporządzone w formie pisemnej,
  • podpisane przez osobę lub osoby upoważnione do dokonywania w imieniu pracodawcy czynności z zakresu prawa pracy,
  • opatrzone pouczeniem o możliwości odwołania się przez pracownika do sądu pracy.

WAŻNE!

Oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę powinno wskazywać przyczynę rozwiązania. Przyczyna ta powinna być prawdziwa, rzeczywista i konkretna.

Przyczyny utraty zaufania

Punktem wyjścia do rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę z powodu utraty zaufania jest przede wszystkim stwierdzenie, czy w danej sytuacji pracodawca rzeczywiście mógł utracić zaufanie do pracownika.

Zdaniem Sądu Najwyższego utrata zaufania do pracownika może stanowić przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie umowy o pracę, jeżeli znajduje oparcie w przesłankach natury obiektywnej oraz racjonalnej i nie jest wynikiem arbitralnych ocen lub subiektywnych uprzedzeń (wyrok SN z 25 listopada 1997 r., I PKN 385/97).


Aby odpowiedzieć na to pytanie, należy przeanalizować stan faktyczny i działania bądź zachowania pracownika, co do których pracodawca ma zastrzeżenia. Oczywiście nie sposób wymienić wyczerpująco wszystkich działań bądź zachowań pracownika będących podstawą do utraty zaufania wobec niego. Takim działaniem lub zachowaniem będzie każde z nich, które spowoduje, że pracodawca nie będzie widział możliwości dalszego zatrudniania pracownika.

W orzecznictwie za działanie pracownika uzasadniające utratę zaufania uznano m.in.:

  • wszczęcie wobec pracownika postępowania karnego,
  • naruszenie przepisów prawa finansowego przez głównego księgowego,
  • dezaprobatę dla decyzji podejmowanych przez pracodawcę,
  • nieprawidłowe rozliczenie powierzonego pracownikowi mienia,
  • podejrzenie zaboru mienia przez pracownika, jeżeli to podejrzenie znajduje uzasadnienie w okolicznościach sprawy,
  • jednorazowe uchybienie w zawsze rzetelnym i dokładnym wydawaniu towarów.

Należy stanowczo podkreślić, że ww. czynności są jedynie przykładami. Stanowią swoistą bazę i punkt odniesienia dla zdarzeń, które wynikają z okoliczności konkretnego przypadku. Oceny danego zdarzenia dokonuje sam pracodawca, zgodnie z własnymi przekonaniami – ma w tym zakresie swobodę. Oczywiście ocena ta nie może być całkowicie dowolna i dokonana wbrew podstawowym zasadom rozumowania czy doświadczenia życiowego. Działania lub zachowania uzasadniające utratę zaufania wobec pracownika zazwyczaj będą w pewien sposób naganne lub niepożądane przez pracodawcę (np. niesumienne wykonywanie obowiązków służbowych, kwestionowanie decyzji biznesowych pracodawcy itp.).

Jednak działania podważające zaufanie pracodawcy nie muszą być zawinione przez pracownika. Jeśli przykładowo pracownik naruszy swoje obowiązki służbowe nieświadomie, to nie zmienia to faktu, że obowiązki służbowe zostały naruszone. A to z kolei może rzutować na zaufanie pracodawcy do tego pracownika. Niezawinionym przez pracownika działaniem, które może doprowadzić do utraty zaufania przez pracodawcę, może być także sytuacja osobista pracownika, w której się znalazł, a która może rzutować na interesy pracodawcy, tzw. konflikt interesów (np. pracownik zawarł związek małżeński z pracownikiem firmy prowadzącej działalność konkurencyjną dla pracodawcy).

Jak uniknąć błędów przy określeniu przyczyny zwolnienia z pracy >>

Zaufanie ma szczególne znaczenie w relacjach z pracownikami, którym pracodawca daje większy kredyt zaufania niż „zwykłym” pracownikom. Chodzi tu o osoby:

  • zajmujące stanowiska kierownicze,
  • mające dostęp do informacji poufnych czy istotnych dla działalności pracodawcy,
  • zajmujące w spółce szczególne stanowiska (np. rzecznika prasowego, prawnika).

Sąd Najwyższy w wyroku z 4 marca 2009 r. stwierdził, że utrata zaufania do pracownika może uzasadniać wypowiedzenie definitywne umowy o pracę. Ma to szczególne odniesienie do przypadku utraty zaufania do pracownika zajmującego stanowisko kierownicze, wobec którego stosuje się ostrzejsze kryteria oceny stawianych mu wymagań i oczekiwań (II PK 202/08).


Wskazanie przyczyny

Przepisy prawa pracy nie podają, w jaki sposób powinna być sformułowana przyczyna rozwiązania umowy o pracę. Nie ma także żadnego oficjalnego wzoru zawierającego konieczne elementy uzasadnienia powołującego się na konkretną przyczynę rozwiązania umowy o pracę. Kwestia ta w dalszym ciągu jest poddawana interpretacji sądów i dzięki temu powstał katalog zasad zwyczajowych, którymi należy kierować się przy formułowaniu przyczyn rozwiązania umowy o pracę. Zasady te należy stosować także wtedy, gdy przyczyną rozwiązania umowy o pracę jest utrata zaufania.

Długotrwała choroba przyczyną rozwiązania umowy o pracę >>

Pracodawcy mają najwięcej problemów z określeniem przyczyny rozwiązania umowy o pracę w przypadku, gdy jest nią utrata zaufania. Jednak pracodawca nie może wskazać w takiej sytuacji innej przyczyny jak tylko tę (utrata zaufania) i tak też należy ją sformułować w oświadczeniu o rozwiązaniu umowy o pracę.

W niektórych przypadkach samo wskazanie, że przyczyną rozwiązana umowy o pracę jest utrata zaufania, będzie niewystarczające. Należy również określić:

  • okoliczności towarzyszące złożeniu oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę,
  • działania podejmowane przez pracodawcę przed złożeniem takiego oświadczenia,
  • sposób opisania przyczyny rozwiązania umowy o pracę.

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 25 listopada 1997 r. (I PKN 385/97, OSNP 1998/18/538),
  • wyrok SN z 4 marca 2009 r. (II PK 202/08, niepubl.).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.

    Jak można podzielić urlop ojcowski?

    Urlop ojcowski przysługuje w wymiarze 2 tygodni. Jak można go podzielić? Do kiedy należy go wykorzystać?

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy - czy jest możliwe? Co na to prawo? Jakie świadczenia przysługują za czas izolacji?

    Składki KRUS - IV kwartał 2021 r.

    Składki KRUS w IV kwartale 2021 r. - ile wynosi miesięczna składka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Dyscyplinarka za brak szkolenia BHP

    Czy brak szkolenia BHP może być podstawą dyscyplinarki? Czy można uznać to za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracownika?

    Dzień Pracownika Służby BHP

    Dzień Pracownika Służby BHP przypada na 19 września każdego roku. Z tej okazji Minister Rodziny i Polityki Społecznej przygotowała list z podziękowaniami i życzeniami dla pracowników służb BHP.

    Dobre i złe nawyki pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna pomaga łączyć pracę z życiem prywatnym. Jakie są dobre i złe nawyki zdalnych pracowników? Oto wyniki badania przeprowadzonego w Wielkiej Brytanii, Francji i Niemczech.

    Płaca minimalna a gospodarka - podcast premiera

    Jaki wpływ na gospodarkę ma płaca minimalna? Czym skutkuje brak godziwego wynagrodzenia? Premier wystartował z autorskim podcastem.

    Składka zdrowotna 9% średniej płacy krajowej

    Składka zdrowotna liczona od średniej płacy krajowej to propozycja Rzecznika MŚP. Czy 9% przeciętnej płacy w gospodarce przy podatku liniowym to dobre rozwiązanie? Ile wyniosłaby w 2022 r.?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.