Kategorie

Układy zbiorowe pracy

28 maja 2021
24 cze 2021
Zakres dat:
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail

Kiedy układ zbiorowy przestaje obowiązywać

Pracodawcy objęci postanowieniami układu zbiorowego pracy (u.z.p.) mogą uwolnić się od obowiązywania jego postanowień przez jego rozwiązanie. Układ zbiorowy może przestać obowiązywać również przez inne okoliczności określane ogólnym pojęciem ustanie.

Stosowanie układu zbiorowego

W połowie marca tego roku część pracowników zakładu przeszła do nowej spółki. U dotychczasowego pracodawcy byliśmy objęci zakładowym układem zbiorowym pracy. Wiemy, że nowy pracodawca ma stosować do nas ten układ przez rok od naszego przejścia do spółki. Niedługo przed przejęciem nas przez spółkę do układu zostały wprowadzone korzystne zmiany. Nowy pracodawca nie chce nam jednak wypłacać tych wyższych dodatków, twierdząc, że nie musi tego robić, bo zmiany do układu weszły w życie od 1 kwietnia, a więc już go nie obowiązują. Czy pracodawca ma rację, bo przecież protokół do układu został zarejestrowany przed naszym przejściem do nowego pracodawcy?

Regulamin pracy i wynagradzania

Regulamin pracy jest aktem prawnym o mocy obowiązującej u konkretnego pracodawcy. Pracodawca zatrudniający powyżej 20 pracowników ma obowiązek wprowadzenia regulaminu pracy, jeśli w zakresie organizacyjno-porządkowym nie wiążą go postanowienia obowiązującego układu zbiorowego pracy.

Treść regulaminu pracy

Obowiązek utworzenia regulaminu pracy ciąży na pracodawcy zatrudniającym co najmniej 20 pracowników. Celem regulaminu pracy jest ustalenie organizacji i porządku w procesie pracy, a także związanych z tym praw i obowiązków zarówno pracodawcy, jak i pracowników. Pracodawca zatrudniający powyżej 20 pracowników nie będzie miał jednak obowiązku tworzenia regulaminu pracy, jeżeli wyżej wskazane kwestie uregulowane zostały w układzie zbiorowym pracy (art. 104 k.p.).

Zawieszenie stosowania wewnętrznych przepisów prawa pracy

Pracuję jako kadrowa w dużym zakładzie pracy. Nasza firma zaczyna przeżywać problemy finansowe i szukamy wszędzie oszczędności. Obowiązujący u nas regulamin wynagradzania w sposób korzystniejszy określa prawa pracowników związane z wypłatą wynagrodzenia chorobowego, niż wynika to z Kodeksu pracy. Czy musimy bezwzględnie stosować uregulowania zawarte w regulaminie wynagradzania, czy możemy stosować korzystniejsze dla firmy przepisy Kodeksu pracy? Czy możemy ewentualnie zawiesić obowiązywanie przepisów zawartych w regulaminie wynagradzania?

Uchwała SN z dnia 22 lutego 2008 r. sygn. I PZP 12/07

Zmiana postanowień zakładowego układu zbiorowego pracy może nastąpić tylko w trybie przewidzianym w ustawie, nawet gdy układ ten przewiduje możliwość uchylenia zasad wypłacania świadczenia płacowego na skutek niezadawalającej sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa.

Uchwała SN z dnia 4 stycznia 2008 r. sygn. I PZP 9/07

1. Zakładowego układu zbiorowego pracy, zawartego w okresie między dniem 1 stycznia 2001 r. a dniem 26 listopada 2002 r., w którym zamieszczono postanowienie, że "w razie rozwiązania lub wypowiedzenia układu, strony przystąpią niezwłocznie do negocjacji treści nowego układu, a do czasu zawarcia przez strony nowego układu obowiązuje dotychczasowy", nie stosuje się po jego rozwiązaniu z upływem okresu wypowiedzenia dokonanego przez pracodawcę po ogłoszeniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 listopada 2002 r., K 37/01 (Dz. U. Nr 196, poz. 1660), chyba że postanowienie to zostało ustalone z zachowaniem swobody pracodawcy co do podejmowania decyzji w sprawie związania się wynegocjowanym układem zbiorowym. 2. Do wypowiedzenia wynikających z układu zbiorowego pracy warunków umowy o pracę w razie rozwiązania tego układu, gdy nie został on zastąpiony nowym układem zbiorowym pracy ani regulaminem wynagradzania, stosuje się art. 38 § 1 i art. 45 § 1 k.p.

Skutki naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu

Postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów oraz statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy, naruszające zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, nie obowiązują. Stanowi tak art. 9 par. 4 kodeksu pracy. Jakie są skutki uznania postanowień źródeł prawa pracy sprzecznych z zasadą równego traktowania w zatrudnieniu za nieobowiązujące?

Grupowa organizacja pracy

Czy pracodawca, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa, może skutecznie wprowadzić regulamin grupowej organizacji pracy?

Uchwała SN z dnia 27 marca 2007 r. sygn. II PZP 3/07

Posłużenie się w zakładowym układzie zbiorowym pracy sformułowaniem, że pracownicy otrzymają nagrody "zależnie od decyzji organu uprawnionego do podziału zysku" oznacza powstanie po ich stronie roszczenia o te nagrody, chyba że z niewątpliwego zgodnego zamiaru stron układu zbiorowego pracy wynika, iż ich wolą było uzależnienie powstania prawa do nagrody z zysku od wcześniejszej decyzji walnego zgromadzenia akcjonariuszy o przeznaczeniu określonej części zysku na te nagrody.

Uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 29 września 2006 r. sygn. II PZP 3/06

Przepis art. 24113 § 2 zdanie drugie k.p. ma zastosowanie do wypowiedzenia wynikających z układu zbiorowego pracy warunków umowy o pracę w razie rozwiązania tego układu, także wtedy, gdy nie został on zastąpiony nowym układem zbiorowym pracy ani regulaminem wynagradzania.

Wyrok SN z dnia 11 kwietnia 2006 r. sygn. I PK 172/05

Na podstawie § 7 ust. 1 zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1989 r. w sprawie ustalania okresów pracy i innych okresów uprawniających do nagrody jubileuszowej oraz zasad jej obliczania i wypłacania (M.P. Nr 44, poz. 358) nie można nabyć prawa do nagrody jubileuszowej w innym terminie niż w nim wskazany, to jest w innym dniu niż dzień, w którym upływa okres uprawniający do nagrody bądź dzień wejścia w życie przepisów wprowadzających te nagrody, co oznacza, że prawo do niej nie powstaje w ter­minie późniejszym, jeżeli w dniu upływu przewidzianego w przepisach okresu pracy pracownik nie mógł go nabyć z uwagi na wyłączenie przewidziane w art. 24126 § 1 k.p.

Wyrok SN z dnia 7 marca 2006 r. sygn. I PK 128/05

Adresatem oświadczenia woli pracodawcy o cofnięciu wypowiedzenia jest pracownik. Złożenie takiego oświadczenia innej osobie, choćby był to przedstawiciel związku zawodowego reprezentujący pracownika, jest bezsku­teczne dopóty, dopóki oświadczenie to nie dotrze do pracownika w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią.

Wyrok SN z dnia 10 stycznia 2006 r. sygn. I PK 115/05

Pracownikowi zarządzającemu zakładem pracy w imieniu pracodawcy, objętemu zakresem regulacji ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz.U. Nr 26, poz. 306 ze zm.), może przysługiwać odprawa rentowa na zasadach i w wysokości przewidzianej w zakładowym układzie zbiorowym pracy, niezależnie od jej przyznania przez podmiot określony w § 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowego wykazu świadczeń dodatkowych, które mogą być przyznane osobom kierującym niektórymi podmiotami prawnymi, oraz trybu ich przyznawania (Dz.U. Nr 14, poz. 139). Przyznanie odprawy jest wymagane tylko w przypadku jej ustalenia w wysokości wyższej niż wynikająca z układu zbiorowego.

Wyrok SN z dnia 8 grudnia 2005 r. sygn. I PK 125/05

Prokurent spółki handlowej może być uznany za osobę zarządzającą zakładem pracy w imieniu pracodawcy w rozumieniu art. 24126 § 2 w związku z art. 31 § 1 k.p.

Wyrok SN z dnia 7 grudnia 2005 r. sygn. III PK 29/04

Regulaminy wynagradzania i pracy, ustalone i wprowadzone w życie zgodnie z obowiązującymi przepisami zanim u pracodawcy powstały związki zawodowe (zakładowe organizacje związkowe), nie wymagały późniejszego uzgodnienia z nowo utworzonymi organizacjami związkowymi i jako wewnątrzzakładowe akty normatywne nie utraciły mocy obowiązującej tylko dlatego, że u pracodawcy zaczęły działać związki zawodowe.

Wyrok SN z dnia 6 grudnia 2005 r. sygn. III PK 91/05

1. „Sytuacja finansowa pracodawcy”, stanowiąca podstawę zawieszenia stosowania przepisów prawa pracy (art. 91 i art. 24127 k.p.) lub postanowień umów o pracę (art. 231a k.p.) nie podlega kontroli sądu. 2. Niektóre składniki wynagrodzenia za pracę mogą być określone w re­gulaminie wynagradzania (art. 772 k.p.), mimo że pozostałe składniki reguluje obowiązujący u tego pracodawcy zakładowy układ zbiorowy pracy (art. 241 § 1 pkt 1 k.p.). 3. Stwierdzenie w regulaminie premiowania, że „pracodawca może two­rzyć fundusz na wypłatę premii” należy interpretować w ten sposób, że jeżeli partnerzy społeczni zawrą porozumienie stwierdzające brak możliwości utwo­rzenia tego funduszu, to sąd w zasadzie nie może kwestionować tej oceny. W razie braku tego porozumienia, możliwość utworzenia funduszu ocenia sąd. 4. Rejestracja jednolitego tekstu zakładowego układu zbiorowego na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o zmianie ustawy - Ko­deks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 113, poz. 547 ze zm.) miała charakter porządkowy, a nie konstytutywny.

Uchwała SN z dnia 29 listopada 2005 r. sygn. II PZP 8/05

Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar Sędziowie SN: Beata Gudowska, Zbigniew Hajn (sprawozdawca) Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Jana Szewczyka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2005 r. sprawy z powództwa Andrzeja L. przeciwko Kopalni Węgla Brunatnego „K.” SA w K. o zapłatę, na skutek zagadnienia

Uchwała SN z dnia 29 listopada 2005 r. sygn. II PZP 8/05

Przepisy art. 42 § 1 - 3 k.p. oraz art. 24113 § 2 k.p. nie mają zastosowania do wprowadzenia mniej korzystnych dla pracownika postanowień porozumienia zbiorowego zawartego przez zakładowe organizacje związkowe i spółkę akcyjną powstałą wskutek komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego, zmieniającego porozumienie zbiorowe (pakiet socjalny) zawarte wcześniej przez wymienione zakładowe organizacje związkowe i przedsiębiorstwo państwowe w związku z planowaną komercjalizacją tego przedsiębiorstwa.

Wyrok SN z dnia 29 września 2005 r. sygn. I PK 531/03

Roczny termin, o którym mowa w art. 2418 k.p. ma charakter ciągły, a więc stosuje się do niego odpowiednio art. 112 k.c., co oznacza, że jeden rok liczy się od dnia przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę do dnia, który odpowiada mu datą.

Wyrok SN z dnia 23 sierpnia 2005 r. sygn. I PK 24/05

1. Możliwość dokonania przez pracodawcę wypowiedzenia zmieniającego ze względu na upływ okresu wypowiedzenia zakładowego układu zbiorowego pracy nie jest uzależniona od zawarcia nowego układu zbiorowego lub wprowadzenia w życie regulaminu wynagradzania. 2. Przepis art. 24113 § 2 zdanie drugie k.p. nie ma zastosowania do wypowiedzenia zmieniającego ze względu na upływ okresu wypowiedzenia zakładowego układu zbiorowego pracy, jeżeli układ ten nie został zastąpiony nowym układem zbiorowym pracy.

Wyrok SN z dnia 23 czerwca 2005 r. sygn. II PK 289/04

Przepis art. 5 ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz.U. Nr 26, poz. 306 ze zm.) nie stanowi podstawy roszczenia o przyznanie świadczenia dodatkowego (nagrody jubileuszowej). Przewodniczący SSN Andrzej Kijowski Sędziowie SN: Herbert

Wyrok SN z dnia 3 marca 2005 r. sygn. I PK 191/04

Porozumienie o zawieszeniu stosowania układu zbiorowego pracy zawiera się dla wszystkich pracowników objętych tym układem, chyba, że strony wyraźnie wyłączą z jego zakresu jednoznacznie określoną grupę pracowników (art. 24127 w związku z art. 239 § 1 i art. 2419 § 1 zdanie drugie k.p.).

Uchwała SN z dnia 8 lutego 2005 r. sygn. I PZP 9/04

Dopuszczalne jest wypowiedzenie przez pracodawcę warunków umowy o pracę w okresie roku, w którym wobec pracownika przejętego w trybie art. 231 k.p. stosuje się postanowienia dotychczasowego układu zbiorowego pracy (art. 2418 § 1 k.p.), jeżeli wywołuje ono skutek po upływie tego roku (art. 2418 § 2 k.p.).

Wyrok SN z dnia 25 listopada 2004 r. sygn. III PK 57/04

Przepis art. 24113 § 2 k.p. nie ma zastosowania do postanowień porozumienia zbiorowego niebędącego układem zbiorowym pracy. Przewodniczący SSN Andrzej Wróbel Sędziowie SN: Zbigniew Hajn (sprawozdawca), Andrzej Wasilewski Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2004 r. sprawy z powództwa Jadwigi K. przeciwko PKS C.Ł. Spółce

Wyrok SN z dnia 4 listopada 2004 r. sygn. I PK 25/04

Pracodawcą jest spółka jawna, a nie jej wspólnicy. Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski, Herbert Szurgacz (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2004 r. sprawy z powództwa Ryszarda J. przeciwko „K." spółce jawnej w B. o nagrodę jubileuszową i inne roszczenia,

Wyrok SN z dnia 27 października 2004 r. sygn. I PK 627/03

Zawieszenie stosowania postanowień zakładowego układu zbiorowego pracy (art. 24127 k.p.) dotyczy także pracownika korzystającego w okresie przedemerytalnym z ochrony przed wypowiedzeniem warunków pracy lub płacy (art. 39 w związku z art. 42 § 1 k.p.). Przewodniczący SSN Herbert Szurgacz Sędziowie SN: Zbigniew Hajn (sprawozdawca), Andrzej Kijowski

Wyrok SN z dnia 14 października 2004 r. sygn. I PK 647/03

Przepis art. 24113 § 1 k.p. w związku z art. 772 § 5 k.p. ma zastosowanie w sytuacji, gdy w okresie od odwołania pracownika z zarządu spółki do rozwiązania z nim stosunku pracy wskutek wypowiedzenia dokonanego z innej przyczyny niż odwołanie z zarządu, wszedł w życie regulamin wynagradzania wprowadzający warunki korzystniejsze od ustalonych w

Wyrok SN z dnia 9 września 2004 r. sygn. I PK 423/03

1. Gratyfikacja jubileuszowa jest objęta regulacją art. 24126 § 2 k.p., co wyklucza możliwość jej przyznania w zakładowym układzie zbiorowym pracy osobom zarządzającym zakładem pracy w imieniu pracodawcy. 2. Członek jednoosobowego zarządu spółki zatrudniony na podstawie umowy o pracę na stanowisku dyrektora spółki dopuszcza się ciężkiego

Wyrok SN z dnia 19 sierpnia 2004 r. sygn. I PK 528/03

O potrzebie skorzystania z prawa do wyjaśniania treści układu zbiorowego pracy (art. 2416 § 1 k.p.) decydują strony tego układu na podstawie własnej oceny, która nie musi być zbieżna z profesjonalną oceną prawniczą. Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza Sędziowie SN: Zbigniew Hajn (sprawozdawca), Maria Tyszel Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na

Wyrok SN z dnia 12 sierpnia 2004 r. sygn. III PK 38/04

1. Pakt gwarancji pracowniczych zawarty przez zakładowe organizacje związkowe przedsiębiorstwa państwowego wnoszonego jako aport do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z inwestorem będącym następnie większościowym udziałowcem tej spółki jest źródłem prawa pracy w rozumieniu art. 9 § 1 k.p. i wiąże tę spółkę jako pracodawcę. 2. Zmiana na

Uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 11 lutego 2004 r. sygn. III PZP 12/03

Przewodniczący Prezes SN Walerian Sanetra Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca), Józef lwulski (sprawozdawca, uzasadnienie), Kazimierz Jaśkowski, Andrzej Kijowski, Jadwiga Skibińska-Adamowicz, Andrzej Wróbel Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Jana Szewczyka po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym w dniu 11 lutego

Wyrok SN z dnia 22 stycznia 2004 r. sygn. I PK 199/03

1. Możliwość uchylenia się przez pracownika od skutków prawnych oświadczenia woli (art. 87 k.c. w związku z art. 300 k.p.), w przypadku przekazania mu przez pracodawcę informacji o zamiarze jednostronnego rozwiązania umowy o pracę, zależy od tego, czy celem pracodawcy było wymuszenie w ten sposób na pracowniku wyrażenia zgody na rozwiązanie umowy