Kategorie

Wyrok SN z dnia 11 stycznia 2006 r. sygn. II PK 111/05

Podjęcie zatrudnienia u innego pracodawcy nie wyłącza prawa do wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy, jeżeli pracownik był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy (art. 81 § 1 k.p.).

Podjęcie zatrudnienia u innego pracodawcy nie wyłącza prawa do wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy, jeżeli pracownik był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy (art. 81 § 1 k.p.).

Przewodniczący SSN Krystyna Bednarczyk

Sędziowie SN: Beata Gudowska, Roman Kuczyński (sprawozdawca)

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2006 r. sprawy z powództwa Wojciecha W. przeciwko Urzędowi Marszałkowskiemu Województwa M., Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prezesa Rady Ministrów o odszkodowanie, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2004 r. [...]

1. z m i e n i ł zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądził od Urzędu Marszałkowskiego Województwa M. w W. na rzecz Wojciecha W. kwotę 40.000 (czterdzieści tysięcy) zł z ustawowymi odsetkami liczonymi w stosunku rocznym od dnia 13 maja 1999 r. do dnia zapłaty,

2. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 10.800 (dziesięć tysięcy osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za wszystkie instancje.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 14 lutego 2003r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie, uwzględniając apelację pozwanego Urzędu Marszałkowskiego Województwa M. w W. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie zasądzającego na rzecz powoda Wojciecha W. kwotę 60.000 zł tytułem odszkodowania, zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo w całości. Podstawę wyroku stanowiły następujące ustalenia. W dniu 27listopada 1998 r. Prezes Rady Ministrów działając na podstawie art. 102 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) wyznaczył -w osobie Lecha I. - pełnomocnika do organizacji Urzędu Marszałkowskiego dla Województwa M. na okres do dnia wyboru zarządu województwa. W dniu 15 grudnia 1998 r. pełnomocnik, działając na podstawie art. 102 ust. 5 powołanej wyżej ustawy z dnia 13 października 1998 r, wydał zarządzenie w sprawie utworzenia Urzędu Marszałkowskiego Województwa, zaś 16 grudnia 1998 r. zawarł umowę o pracę z powodem, zatrudniając go od dnia 1 stycznia 1999 r. na czas określony do 31 grudnia 1999 r. na stanowisku dyrektora departamentu komunikacji w Urzędzie Marszałkowskim Województwa M., wskazując jako dzień rozpoczęcia pracy 4 stycznia 1999 r. W dniu 4 stycznia 1999r. powód wraz z innymi osobami zatrudnionymi przez pełnomocnika zgłosił się do pracy w Urzędzie Marszałkowskim Województwa M., lecz go do pracy nie dopuszczono. Sytuacja powtórzyła się 5 stycznia 1999 r. Wobec takiego stanowiska pracodawcy powód w dniu 5 stycznia 1999 r. złożył pismo skierowane do Marszałka Województwa M., w którym oświadczył o swojej gotowości do podjęcia pracy w Urzędzie i zwrócił się o wyjaśnienie jego sytuacji pracowniczej.

Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska Sądu pierwszej instancji, że zawarta z powodem umowa o pracę wywołała wynikające z tej umowy konsekwencje prawne. Zdaniem Sądu drugiej instancji ustanowiony przez Prezesa Rady Ministrów pełnomocnik przekroczył swoje kompetencje, bowiem w ramach czynności organizowania urzędu oraz przygotowania projektów uchwał sejmiku województwa - do czego był powołany - nie mieści się kompetencja do zatrudniania pracowników samorządowych.

Wyrok Sądu Apelacyjnego powód zaskarżył kasacją wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 12 lutego 2004 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie. Rozważając przedstawione w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego stanowisko, Sąd Najwyższy nie podzielił założenia na jakim zostało ono oparte, uznał natomiast, że na podstawie art. 102 ust. 3 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w czasie zawierania umowy o pracę z powodem, organizacja urzędu marszałkowskiego należała do pełnomocnika ustanowionego przez sejmik województwa. Nie ma więc uzasadnionej podstawy pogląd Sądu Apelacyjnego, że zakres kompetencji pełnomocnika do zorganizowania urzędu marszałkowskiego nie mógł obejmować czynności z zakresu prawa pracy, które według ustawy o pracownikach samorządowych należą do marszałka województwa.

Wyrokiem z dnia 29 października 2004 r. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego w ten sposób, iż na rzecz powoda zasądził 20.000 zł z ustawowymi odsetkami, liczonymi w stosunku rocznym od dnia 13 maja 1999 r. do dnia zapłaty, w pozostałej części powództwo oddalił. Sąd Apelacyjny uznał wyżej wymienionego pełnomocnika na podstawie art. 120 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną za uprawnionego do podejmowania czynności z zakresu prawa pracy w zakresie obsady stanowiska w organizowanych strukturach Urzędu Marszałkowskiego, co powodowało nawiązanie stosunku pracy pomiędzy stronami w oparciu o umowę o pracę z dnia 16 grudnia 1998 r. Ponadto Sąd ten uznał, że powód wykazywał gotowość do pracy w pozwanym Urzędzie Marszałkowskim dla Województwa M. przez 4 miesiące, tj. począwszy od stycznia do kwietnia (włącznie) 1999 r. Miał bowiem w tym czasie zamiar wykonywania pracy, faktyczną zdolność do świadczenia pracy i pozostawał w dyspozycji pracodawcy. Sąd nie uznał tej gotowości po podjęciu pracy u innego pracodawcy. Dlatego Sąd Apelacyjny uwzględnił roszczenie powoda jedynie do kwoty 20.000 zł.

Powód kasacją wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w części zmieniającej pkt 1 i 3 wyroku Sądu pierwszej instancji przez oddalenie powództwa w części przekraczającej kwotę 20.000 zł. Wyrokowi temu zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 81 k.p., art. 65 §1 i2k.c, art. 60 k.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja okazała się uzasadniona. Zasadny jest zarzut naruszenia art. 81 § 1 k.p. Zgodnie z tym przepisem, pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60% wynagrodzenia. W niniejszej sprawie ostatecznie przedmiotem dochodzonego przez powoda roszczenia odszkodowawczego nie było wcześniejsze rozwiązanie umowy o pracę(przed 1 stycznia 1999 r), ale odszkodowanie za gotowość do świadczenia pracy w wysokości wynikającej z § 2 umowy o pracę zawartej z powodem w dniu 16 grudnia 1998 r. Wyżej wymieniona umowa nie została rozwiązana przez stronę pozwaną lecz wygasła z upływem czasu, na który została zawarta. Powód słusznie domagał się wynagrodzenia za cały czas obowiązywania umowy, skoro był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy. Prawo do wynagrodzenia z art. 81 § 1 k.p. nie jest bowiem ograniczone czasowo ani z powodu innego zarobkowania (nie ma też zakazu dodatkowego zatrudnienia) i nie zależy od zgody pracodawcy. Ponadto oceniając gotowość powoda do pracy należy brać pod uwagę treść art. 48 § 2 k.p. Zgodnie z tym przepisem, „pracownik, który przed przywróceniem do pracy podjął zatrudnienie u innego pracodawcy, może bez wypowiedzenia, za trzydniowym uprzedzeniem, rozwiązać umowę o pracę z tym pracodawcą w ciągu 7 dni od przywrócenia do pracy. Rozwiązanie umowy w tym trybie pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem umowy o pracę przez pracodawcę za wypowiedzeniem”. Wynika stąd, że ustawodawca z góry założył, że pracownik przywrócony do pracy może w czasie poprzedzającym datę przywrócenia pracować u innego pracodawcy. Sąd Apelacyjny nie kwestionował skuteczności oświadczenia woli powoda wyrażającego gotowość świadczenia pracy przez czas pozostały do zakończenia stosunku pracy. Sąd Apelacyjny nie uwzględnił zatem, że w ocenie gotowości do pracy w rozumieniu art. 81 k.p. - w kontekście art. 48 k.p. -należy uwzględniać założone przez ustawodawcę w treści tego ostatniego przepisu, wykonywanie w tym czasie (to jest w dacie zgłoszenia gotowości) pracy w innym zakładzie. Warto przypomnieć, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że praca w innym zakładzie w dacie zgłoszenia przez pracownika gotowości ponownego podjęcia pracy nie przekreśla sama przez się gotowości do pracy w rozumieniu art. 81 § 1 k.p. (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 28 maja 1976 r, VPZP 12/75, OSNCP 1976 nr 9, poz. 187; wyrok z 7 sierpnia 2001 r. I PKN 577/00, OSNP 2003 nr 13, poz. 308). Ten aspekt sprawy Sąd Apelacyjny w swoich rozważaniach pominął. Należy wskazać, że w świetle art. 81 § 1 k.p, cechami charakterystycznymi gotowości pracownika do wykonywania pracy są: 1) zamiar wykonywania pracy, 2) faktyczna zdolność do świadczenia pracy, 3) uzewnętrznienie gotowości do wykonywania pracy oraz 4) pozostawanie w dyspozycji pracodawcy. Przez pozostawanie w dyspozycji pracodawcy, jako elementu gotowości do pracy w rozumieniu art. 81 § 1 k.p., należy rozumieć stan, w którym pracownik może niezwłocznie, na wezwanie pracodawcy podjąć tę pracę. Pracownik pozostający w dyspozycji pracodawcy oczekuje na możliwość podjęcia pracy na terenie zakładu pracy lub w innym miejscu wskazanym przez pracodawcę, ewentualnie w miejscu wskazanym przez siebie i podanym pracodawcy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 2 września 2003 r, I PK 345/02, OSNP 2004 nr 18, poz. 308). Nie ulega wątpliwości, że powód w niniejszej sprawie spełnił powyższe przesłanki przez cały czas obowiązywania umowy o pracę. Dlatego w świetle przedstawionych argumentów, uznać trzeba zasadność naruszenia art. 81 § 1 k.p. poprzez przyjęcie przez Sąd Apelacyjny, że podjęcie pracy przez powoda u innego pracodawcy, jako zastępczego zatrudnienia, świadczy o braku jego gotowości do pracy u pozwanego oraz przyjęcie, że w tym czasie nie pozostawał w dyspozycji pozwanego. W wyniku powyższych ustaleń Sąd Apelacyjny niesłusznie uznał, że powodowi nie przysługuje pełne odszkodowanie za cały czas obowiązywania przedmiotowej umowy w kwocie 60.000 zł.

Z powyższych przyczyn uznając, że wniosek kasacji jest uzasadniony ze względu na usprawiedliwioną podstawę dotyczącą naruszenia przepisów prawa materialnego Sąd Najwyższy orzekł zgodnie z art. 39315 § 1 k.p.c.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.

    Składka zdrowotna 2022 - Nowy Ład

    Składka zdrowotna w 2022 r. - jaką składkę wprowadza Nowy Ład? O ile wzrośnie składka na ubezpieczenie zdrowotne w 2022 r.?

    Wyższe wynagrodzenie młodocianych od 1 września 2021 r.

    Wyższe wynagrodzenie młodocianych pracowników przysługuje od 1 września 2021 r. Jakie są minimalne stawki?

    Odpis na ZFŚS 2022

    Odpis na ZFŚS w 2022 r. - jak zmienia się podstawa odpisu? O ile wzrośnie odpis podstawowy na ZFŚS w 2022 r.?

    Zatrudnienie Ukraińca na umowę zlecenie

    Zatrudnienie Ukraińca na umowę zlecenie - jakie są wady i zalety? Jakie dokumenty są wymagane? Jakie są rodzaje zezwoleń? Jak zatrudnić Ukraińca?

    Wzrost wypadków przy pracy a 100% wzrost składek ZUS

    Wypadki przy pracy mają wpływ na wysokość składek ZUS. Czy powrót do firm i wzrost liczby wypadków spowoduje 100% wzrost składek na ubezpieczenia społeczne?

    Cudzoziemcy z Rosji, Kazachstanu i Turkmenistanu w Polsce

    Cudzoziemcy z Rosji, Kazachstanu i Turkmenistanu mogą wspomóc rynek pracy w Polsce. Ich liczba rośnie. Warto skupić się na zatrzymaniu zagranicznych studentów.

    Automatyzacja HR a redukcja kosztów

    Automatyzacja HR znacząco wpływa na redukcję kosztów. Rozwiązania technologiczne pozwalają na optymalizację wydatków, dzięki czemu pracodawcy, gdy szukają sposobów na cięcia – nie muszą rezygnować ze swoich pracowników.