Kategorie

Wynagrodzenie za wadliwie wykonaną pracę

Beata Naróg
Usługi i Doradztwo Kadrowe. Szkolenia
Jednym z podstawowych praw pracownika jest otrzymanie wynagrodzenia za swoją pracę. Zasada ta może nie mieć zastosowania w przypadku niskiej jakości świadczonej pracy.

Zasada, że wynagrodzenie przysługuje za wykonaną pracę, jest powszechnie znana. Jednak w praktyce możemy mieć do czynienia z sytuacją, gdy pomimo wykonanej pracy pracownik nie otrzyma wynagrodzenia. Zgodnie z art. 82 k.p. wynagrodzenie nie będzie przysługiwało pracownikowi, który ze swej winy wykona produkt lub usługę w sposób wadliwy. Podstawą natomiast do stosownego obniżenia należnego wynagrodzenia będzie zawinione przez pracownika obniżenie jakości produktu lub usługi.

Reklama

Należy podkreślić, że świadczenie pracy w ramach stosunku pracy nie jest umową rezultatu (jak to ma miejsce np. w przypadku umowy o dzieło, gdzie przyjmujący zamówienie rozliczany jest za konkretny efekt), lecz umową należytej staranności.

Przepis art. 100 § 1 k.p. stanowi, że obowiązkiem pracownika jest sumienne i staranne wykonywanie pracy, przy czym pojęcie „sumienność” należy odnosić do indywidualnych cech danej osoby (przykładowo kwalifikacji czy doświadczenia), natomiast „staranność” będziemy oceniali jako powszechnie wymaganą przy wykonywaniu określonej pracy.

Pracownik, który swoją pracę wykona sumiennie i starannie, nabędzie prawo do wynagrodzenia. Podstawą do pozbawienia pracownika świadczeń będzie dopiero wina pracownika, który wadliwie wykonał produkt lub usługę.

Wina pracownika

Pracownik może ponieść finansowe konsekwencje wadliwego wykonania pracy, gdy między jego działaniem (zachowaniem) a wadliwym wykonaniem pracy będzie zachodził związek przyczynowy, czyli - inaczej mówiąc - na skutek zawinionego zachowania pracownika produkt lub usługa będą obciążone wadą.

Reklama

W prawie pracy możemy mieć do czynienia z winą umyślną lub nieumyślną. Wina umyślna zachodzi wówczas, gdy pracownik celowo wykona wadliwy produkt lub usługę bądź - przewidując skutek w postaci wadliwie wykonanej pracy - będzie się na to godził.

Natomiast winę nieumyślną można przypisać pracownikowi, który powinien zdawać sobie sprawę z tego, że jego zachowanie doprowadzi do wadliwego wykonania pracy, a mimo to bezpodstawnie przypuszcza, że tego uniknie. Z winą nieumyślną będziemy mieli do czynienia również wówczas, gdy pracownik skutków swojego działania nie przewidział, a przewidzieć je nie tylko mógł, lecz także powinien.

Warto przy tym zaznaczyć, że w piśmiennictwie wskazuje się, iż nadmiernie obciążenie obowiązkami, przemęczenie pracownika czy powierzenie przez pracodawcę pracy nieodpowiadającej kwalifikacjom danej osoby, może wyłączyć winę pracownika.

Wadliwość produktu lub usługi

W przepisach Kodeksu pracy nie znajdziemy odpowiedzi, jak zdefiniować wadliwie wykonaną pracę. A zatem na podstawie art. 300 k.p., należy sięgnąć do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 357 k.c. w przypadku gdy jakość rzeczy nie jest oznaczona przez przepisy lub czynność prawną ani nie wynika z okoliczności, dłużnik (w tym wypadku pracownik) powinien świadczyć rzeczy średniej jakości. Jakość wykonywanej przez pracownika pracy mogą zatem określać obowiązujące normy (np. Polskie Normy czy normy branżowe). Jeżeli jednak w konkretnym przypadku, powszechnie obowiązujących norm nie będzie, wówczas należy przyjąć, że wykonany produkt lub usługa powinny być średniej jakości powszechnie przyjętej dla danego produktu lub usługi.

WaŻne!

Obowiązek udowodnienia, że praca została wykonana wadliwie z winy pracownika, ciąży na pracodawcy (art. 6 k.c. w związku z art. 300 k.p.).

Pracodawcy nie wolno będzie jednak nie wypłacić wynagrodzenia za wadliwie wykonaną pracę, jeżeli wcześniej odebrał prace od pracowników, bez zastrzeżeń, co do jakości wykonanej usługi czy produktu.

W tym względzie wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z 3 czerwca 1998 r. (I PKN 49/1998, OSNP 1999/11/362), w którym stwierdził, że:

1. Uznanie przez inwestora przy odbiorze robót, że prace wykonano wadliwie lub niezgodnie z umową nie powoduje obniżenia wynagrodzenia pracowników, jeżeli uprzednio pracodawca zaakceptował wykonanie tych robót jako odpowiadające wymaganym kryteriom jakościowym.

2. Pracownik nie ponosi ryzyka związanego z działalnością pracodawcy (art. 117 § 2 k.p.). Nie jest sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa dochodzenie przez pracowników roszczeń o należne im wynagrodzenie za pracę, w sytuacji gdy nie ponoszą winy za nieosiągnięcie przez pracodawcę spodziewanych korzyści z działalności gospodarczej.

Sprawa, o której mowa powyżej, dotyczyła ograniczenia wynagrodzenia pracowników zatrudnionych na budowie, wykonujących prace kamieniarskie. Należne im wynagrodzenie obniżone zostało do wysokości 30% wynagrodzenia uzyskanego przez pracodawcę od kontrahenta. Kontrahent ten zakwestionował jakość prac, skutkiem czego pracodawca poniósł straty finansowe, gdyż nie osiągnął zakładanego wynagrodzenia z tytułu realizacji kontraktu. Jednak zgodnie z ustaleniami sądu pracownicy ci wykonywali pracę zgodnie z poleceniami kierownika budowy, który wyników pracy oraz jej jakości nie kwestionował.

Sąd podkreślił, że obowiązkiem pracodawcy jest organizacja pracy w sposób umożliwiający osiąganie przez pracowników wysokiej wydajności i należytej jakości pracy, a ponadto bieżąca kontrola wykonanych przez pracownika usług. Do oceny jakości pracy oraz osiąganych przez pracowników wyników powinny być natomiast stosowane obiektywne i sprawiedliwe kryteria. W konsekwencji Sąd Najwyższy uznał, że zakwestionowanie przez inwestora przy odbiorze jakości prac, jako wykonanych niezgodnie z postanowieniami umowy, nie miało wpływu na wynagrodzenie pracowników. Pracownicy, którzy wykonują pracę pod kierownictwem oraz stosują się do poleceń przełożonych (na bieżąco akceptujących jakość tych prac), nie mogą ponosić konsekwencji w postaci obniżonego wynagrodzenia, w sytuacji gdy pracodawca nie osiągnął planowanych korzyści z kontraktu.

Kiedy pełne wynagrodzenie

Nie będzie podstaw do niezapłacenia pracownikowi wynagrodzenia, jeżeli ten usunie wady wykonanego przez siebie produktu lub usługi. Przy czym za czas, który przeznaczy na usunięcie wady, pracownik nie nabywa prawa do wynagrodzenia.

Należy również pamiętać, że w przypadku gdy pracodawca wypłacił już pełne wynagrodzenie, a później okaże się, że było ono (przynajmniej w części) wypłacone bezpodstawnie ze względu na wady wykonanej pracy, nie wolno potrącić nienależnie wypłaconej kwoty z wynagrodzenia pracownika. W takiej sytuacji na potrącenie wymagana będzie pisemna zgoda pracownika. Zwrotu bezpodstawnie wypłaconego wynagrodzenia pracodawca może natomiast dochodzić na drodze sądowej.

Niezależnie od niewypłacenia wynagrodzenia za wadliwą pracę, pracodawca będzie miał roszczenia odszkodowawcze, jeżeli wadliwie wykonana przez pracownika praca będzie skutkowała powstaniem szkody. Pracownik będzie wówczas ponosił odpowiedzialność na zasadach ogólnych, określonych w przepisach Działu piątego Kodeksu pracy.

Beata Naróg

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?