Kategorie

Jak ustalać zaliczkę na podatek dla matki samotnie wychowującej dziecko

Aldona Salamon
Specjalista prawa pracy i zarządzania personelem; doświadczony praktyk z wieloletnim stażem pracy w dziale personalnym, zajmujący się na co dzień zagadnieniami związanymi z prawem pracy, wynagrodzeniami oraz prawem ubezpieczeń społecznych. Trener i wykładowca, m.in. w zakresie szkoleń i kursów z tematyki naliczania wynagrodzeń (od podstaw i dla zaawansowanych) oraz prawa ubezpieczeń społecznych.
Jedna z naszych pracownic złożyła nam oświadczenie, że jest samotną matką i w podatkowym zeznaniu rocznym będzie rozliczać się z małoletnim dzieckiem. Czy w związku ze złożeniem takiego oświadczenia mamy jakieś szczególne obowiązki związane z obliczeniem podatku od wynagrodzenia tej pracownicy?
Reklama

Państwa pracownica jest osobą uprawnioną do ulgowego sposobu obliczania zaliczki na podatek dochodowy. Jeżeli jej dochody nie przekroczą górnej granicy pierwszego przedziału skali podatkowej, to powinni Państwo pobierać z jej wynagrodzenia za wszystkie miesiące roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy w wysokości 18%, które należy dodatkowo pomniejszać o dodatkową kwotę ulgi podatkowej. Jeżeli natomiast dochody Państwa pracownicy przekroczą pierwszy przedział skali podatkowej, powinni Państwo pobierać z jej wynagrodzenia zaliczki na podatek za wszystkie miesiące roku w wysokości 18% dochodu. Szczegóły w uzasadnieniu.

Osobą uprawnioną do wspólnego rozliczenia się z dzieckiem jest rodzic lub opiekun prawny, będący: panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności – jeżeli w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci (art. 6 ust. 4 ustawy o o podatku dochodowym od osób fizycznych, dalej updof). Preferencyjny sposób opodatkowania osoby samotnie wychowującej dzieci polega na określeniu podatku w podwójnej wysokości obliczonego przy zastosowaniu skali podatkowej od połowy dochodów tej osoby. Podatnik rozliczający się jako rodzic samotnie wychowujący dziecko podstawę opodatkowania wylicza jako połowę dochodu do opodatkowania zaokrągloną do pełnych złotych. Od tej podstawy wylicza podatek według odpowiedniej stawki podatkowej (18% lub 32%), a następnie uzyskany wynik mnoży przez 2.

Rozliczenie podatku na zasadach preferencyjnych daje osobie samotnie wychowującej dzieci realne korzyści finansowe w postaci:

  • dodatkowej kwoty zmniejszającej podatek, określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej, która w latach 2009–2012 wynosi 556,02 zł (jeżeli osoba złożyła PIT-2 i osiąga rocznie dochód nieprzekraczający kwoty 85 528 zł) albo
  • opodatkowania dochodu 32% podatkiem dopiero po osiągnięciu rocznego dochodu w wysokości 171 056 zł (jeżeli osoba osiąga rocznie dochód przekraczający kwotę 85 528 zł). Korzyść wynikająca z takiego rozliczenia jest tym większa, im większe dochody osiągnie taka osoba.

Należy przy tym pamiętać, że preferencyjny sposób opodatkowania nie ma zastosowania w przypadku osób stanu wolnego, które wychowując dzieci pozostają jednocześnie w nieformalnych związkach, a także w sytuacji, gdy do osoby samotnie wychowującej dzieci lub do jej dziecka mają zastosowanie przepisy art. 30c updof (tj. o podatku liniowym), ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 144, poz. 930 ze zm.) lub ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym (Dz.U. Nr 183, poz. 1353 ze zm.). Nie pozbawia prawa do preferencyjnego opodatkowania uzyskiwanie przez podatnika przychodów z prywatnego najmu, o których mowa w art. 1 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, jeżeli umowy te nie są zawierane w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej).

Z możliwości preferencyjnego opodatkowania mogą skorzystać osoby samotnie wychowujące dzieci, jeżeli w roku podatkowym wychowują dzieci:

  • małoletnie,
  • pobierające zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną (bez względu na wiek),
  • uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym albo w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli dzieci nie ukończyły 25. roku życia oraz nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 updof (według skali podatkowej) lub dochodów kapitałowych opodatkowanych na podstawie art. 30b updof, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę obliczoną jako iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, określonych w pierwszym przedziale skali podatkowej (tj. kwoty 3089 zł), z wyjątkiem renty rodzinnej.

Osoba, która spełnia warunki do rozliczenia się według zasad przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci, z preferencyjnego sposobu rozliczenia może skorzystać w zeznaniu podatkowym rocznym, ale może również, przez złożenie stosownego oświadczenia płatnikowi, korzystać z niego już w trakcie roku podatkowego. W takim przypadku ostateczne rozliczenie nastąpi w zeznaniu rocznym składanym za dany rok podatkowy przez tę osobę, ale podatnik na bieżąco, w poszczególnych miesiącach może płacić niższy podatek. Jeżeli podatnik złoży płatnikowi oświadczenie, że za dany rok zamierza opodatkować dochody na zasadach określonych dla osób samotnie wychowujących dzieci, a za rok podatkowy przewidywane, określone w oświadczeniu:

  • dochody podatnika nie przekroczą górnej granicy pierwszego przedziału skali tj. w 2012 r. – 85 528 zł, a dziecko lub dzieci nie uzyskują żadnych dochodów z wyjątkiem renty rodzinnej – zaliczki za wszystkie miesiące roku podatkowego wynoszą 18% dochodu uzyskanego w danym miesiącu i są dodatkowo pomniejszane za każdy miesiąc o kwotę stanowiącą 1/12 kwoty zmniejszającej podatek (o dodatkową kwotę ulgi podatkowej), określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej;
  • dochody podatnika przekroczą górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej, tj. 85 528 zł, a dziecko lub dzieci nie uzyskują żadnych dochodów, z wyjątkiem renty rodzinnej – zaliczki za wszystkie miesiące roku podatkowego wynoszą 18% dochodu uzyskanego w danym miesiącu (art. 32 ust. 1a updof).

Na podstawie oświadczenia złożonego przez pracownicę powinni Państwo pobierać zaliczki na podatek według wyżej wskazanych zasad, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym oświadczenie zostało złożone. W razie faktycznej zmiany warunków upoważniających do obniżenia zaliczek lub utraty możliwości opodatkowania dochodów zgodnie z zasadami przewidzianymi dla osób samotnie wychowujących dzieci, pracownica ma obowiązek poinformować Państwa o tym. W takim przypadku od miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik przestał spełniać warunki do obniżenia zaliczek na podatek, powinni Państwo pobierać je na ogólnych zasadach.

WAŻNE!

Zaliczkę na podatek na zasadach ogólnych należy pobierać od miesiąca następującego po miesiącu, w którym pracownik przestał spełniać warunki do preferencyjnego opodatkowania.


Ustawodawca nie określił wzoru oświadczenia, jaki powinien złożyć podatnik, który ubiega się o ulgowy sposób obliczania zaliczki na podatek w trakcie roku podatkowego. Należy zatem uznać, że oświadczenie może zostać opracowane w dowolny sposób, niepowodujący jednak wątpliwości w zakresie uprawnienia przysługującego pracownikowi.

PRZYKŁAD

Reklama

Pracownica złożyła 30 grudnia 2011 r. oświadczenie, z którego wynika, że za 2012 r. zamierza opodatkować dochody na zasadach określonych dla osób samotnie wychowujących dzieci. Ponadto oświadczyła, że za 2012 r. jej przewidywane dochody nie przekroczą górnej granicy pierwszego przedziału skali podatkowej (tj. kwoty 85 528 zł), a jej dziecko nie uzyskuje żadnych dochodów, z wyjątkiem renty rodzinnej. Pracownica otrzymuje wynagrodzenie w stałej miesięcznej wysokości 2600 zł, jest uprawniona do podstawowych kosztów uzyskania przychodów i złożyła oświadczenie PIT-2. Wynagrodzenia są wypłacane ostatniego dnia miesiąca.

W tej sytuacji ustalając zaliczkę na podatek dochodowy od wynagrodzenia za styczeń br. pracodawca powinien za wszystkie miesiące roku podatkowego naliczać zaliczki na podatek dochodowy w wysokości 18% dochodu uzyskanego w danym miesiącu i dodatkowo pomniejszać je za każdy miesiąc o dodatkową kwotę ulgi podatkowej, tj. o kwotę 92,66 zł (46,33 zł x 2).

Lista płac – styczeń 2012 r.

1

Wynagrodzenie za pracę

2600,00

2

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe

2600,00

3

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia chorobowe i wypadkowe

2600,00

4

Składka na ubezpieczenie emerytalne pracownik – 9,76%

253,76

5

Składka na ubezpieczenia rentowe pracownik – 1,5%

39,00

6

Składka na ubezpieczenie chorobowe pracownik – 2,45%

63,70

7

Razem składki ZUS pracownik

356,46

8

Koszty uzyskania przychodów (111,25 zł)

111,25

9

Ulga podatkowa (46,33 zł x 2)

92,66

10

Podstawa opodatkowania

2132,00

11

Podstawa wymiaru składki zdrowotnej

2243,54

12

Podatek dochodowy – 18%

291,10

13

Składka zdrowotna – 7,75% (do odliczenia z podatku)

173,87

14

Składka zdrowotna – 9%

201,92

15

Zaliczka na podatek do US

117,00

16

Do wypłaty

1924,62

17

Składka na ubezpieczenie emerytalne pracodawca – 9,76%

253,76

18

Składka na ubezpieczenia rentowe pracodawca – 4,5%

117,00

19

Składka na ubezpieczenie wypadkowe pracodawca – 1,80%*

46,80

20

Fundusz Pracy – 2,45%

63,70

21

FGŚP – 0,10%

2,60

22

Razem ZUS pracodawca

483,86

* przykładowa stopa procentowa.

Wypłacając wynagrodzenie za styczeń br. należy dokonać następujących wyliczeń:

  • obliczyć składki na ubezpieczenia społeczne finansowane ze środków pracownika od podstawy wymiaru 2600 zł: [(2600 zł x 9,76%) + (2600 zł x 1,5%) + (2600 zł x 2,45%)] = 356,46 zł,
  • ustalić podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne: 2600 zł – 356,46 zł (składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika) = 2243,54 zł,
  • obliczyć składkę na ubezpieczenie zdrowotne: 2243,54 zł x 9% = 201,92 zł (z czego odliczeniu od podatku podlega składka w wysokości 7,75% podstawy wymiaru, tj. 173,87 zł),
  • ustalić przychód, a następnie podstawę opodatkowania i obliczyć zaliczkę na podatek dochodowy:
    – przychód: 2600 zł (wynagrodzenie),
    – podstawa opodatkowania: 2600 zł (przychód) – 111,25 zł (koszty uzyskania przychodów) – 356,46 zł (składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika) = 2132 zł (po zaokrągleniu do pełnych złotych),
    zaliczka na podatek: 2132 zł (podstawa opodatkowania) x 18% (stopa procentowa podatku) – 92,66 zł (podwójna ulga podatkowa) = 291,10 zł,
  • obliczyć zaliczkę na podatek do urzędu skarbowego: 291,10 zł (podatek dochodowy) – 173,87 zł (składka na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 7,75% podstawy wymiaru) =  117 zł (po zaokrągleniu do pełnych złotych),
  • ustalić kwotę do wypłaty: 2600 zł (wynagrodzenie) – 356,46 zł (składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez ubezpieczonego) – 201,92 zł (składka na ubezpieczenie zdrowotne 9%) – 117 zł (podatek do US) = 1924,62 zł.

Podstawa prawna:

  • art. 6 ust. 4, art. 22 ust. 2 pkt 1, art. 27 ust. 1, art. 27b ust. 2, art. 30c, art. 32 ust. 1a–1c ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.),
  • art. 79, art. 81 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.),
  • art. 16 ust. 1b, art. 22 ust. 1–2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.).
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.