Kategorie

Przychody emerytów i rencistów w 2012 r. – obowiązki wobec ZUS

Dariusz Noszczak
Prawnik z ponad 10-letnim doświadczeniem, specjalista w dziedzinie prawa ubezpieczeń społecznych, w tym m.in. świadczeń emerytalno-rentowych. Autor wielu publikacji poświęconych tej tematyce, doświadczony wykładowca i szkoleniowiec.
Osoby uprawnione do emerytury lub renty, które uzyskiwały w 2012 r. przychód z działalności objętej obowiązkiem ubezpieczeń społecznych, muszą poinformować ZUS o wysokości tych zarobków i dostarczyć zaświadczenie płatnika składek lub – jeśli za siebie opłacają składki – własne oświadczenie.

Nie wszyscy emeryci i renciści mogą bez ograniczeń dorabiać do swoich świadczeń. Taką możliwość mają jedynie emeryci i renciści, którzy uzyskują przychód z działalności nieobjętej obowiązkiem ubezpieczeń społecznych (np. z tytułu umowy o dzieło zawartej z innym podmiotem niż własny pracodawca i niewykonywanej na jego rzecz), mają prawo do emerytury i ukończyli powszechny wiek emerytalny, są uprawnieni do renty inwalidy wojennego (lub inwalidy wojskowego, u którego niezdolność do pracy pozostaje w związku ze służbą wojskową) bądź do renty rodzinnej przysługującej po osobach uprawnionych do tych świadczeń.

Pozostali świadczeniobiorcy muszą uważać, aby przychód uzyskiwany z działalności objętej obowiązkiem ubezpieczeń społecznych (lub z tytułu służby) nie przekroczył obowiązujących progów zarobkowych.

Trzeba poinformować ZUS o przychodzie

Reklama

Jeżeli przychód uzyskiwany przez emeryta lub rencistę przekracza 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w ostatnim kwartale kalendarzowym, emerytura lub renta podlega zawieszeniu. Natomiast w przypadku, gdy zarobki te są niższe od tego limitu, ale przekraczają 70% przeciętnej płacy, świadczenie podlega zmniejszeniu o kwotę przekroczenia tego progu zarobkowego, nie więcej jednak niż o maksymalną kwotę zmniejszenia ustaloną dla emerytury lub renty w danym okresie.

Osoby dorabiające do emerytury lub renty powinny niezwłocznie powiadomić ZUS o zamiarze osiągania przychodu. Na tej podstawie ZUS decyduje o dalszej wypłacie świadczenia w pełnej lub zmniejszonej wysokości bądź o jego zawieszeniu. Natomiast w terminie do końca lutego następnego roku kalendarzowego pracodawca (zleceniodawca) musi dostarczyć do ZUS dokument potwierdzający zarobki uzyskane w całym minionym roku kalendarzowym za swojego pracownika (zleceniobiorcę). W przypadku osób zatrudnionych w ramach różnego rodzaju umów (np. umowy o pracę, umowy-zlecenia, umowy agencyjnej) tym dokumentem jest zaświadczenie wystawione przez płatnika składek. Natomiast osoby opłacające składki na ubezpieczenia społeczne „same za siebie” (np. wykonujące działalność gospodarczą) powinny dostarczyć do ZUS własne oświadczenie potwierdzające przychód uzyskany w poprzednim roku kalendarzowym.

Limity przychodu w 2012 r.

Miesiąc
obowiązywania
limitu

Miesięczna niższa
kwota graniczna
(w zł)

Miesięczna wyższa
kwota graniczna
(w zł)

Roczna niższa
kwota graniczna
(w zł)

Roczna wyższa
kwota graniczna
(w zł)

styczeń–luty

2391,20

4440,80

29 772,30

55 291,00

marzec–maj

2510,80

4662,80

czerwiec–sierpień

2552,30

4740,00

wrzesień–listopad

2447,80

4545,90

grudzień

2457,20

4563,30


Tylko oskładkowane przychody i zasiłki

Wystawiając zaświadczenie potwierdzające przychód uzyskany przez emeryta lub rencistę w poprzednim roku kalendarzowym, płatnik składek powinien uwzględnić wszystkie wypłacone kwoty, które stanowiły podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. W zaświadczeniu należy uwzględnić również dochody, które nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z uwagi na zbieg tytułów do ubezpieczenia. W przypadku pracowników, a także osób wykonujących pracę nakładczą jest to zawsze przychód, od którego opłaca się również podatek dochodowy od osób fizycznych. Nie podlegają natomiast uwzględnieniu składniki przychodu, od których nie odprowadza się składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Zasada nieuwzględniania w zaświadczeniu o przychodzie nieoskładkowanych wypłat nie dotyczy jedynie kwot wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wypłaconego na podstawie przepisów Kodeksu pracy, zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego oraz świadczenia rehabilitacyjnego i wyrównawczego, zasiłku wyrównawczego i dodatku wyrównawczego. Mimo że od wymienionych świadczeń nie jest odprowadzana składka emerytalna i rentowa, wpływają one na zawieszenie lub zmniejszenie emerytury i należy je wykazać w wystawianym zaświadczeniu.

Przychód do miesiąca wypłaty

Reklama

Płatnik składek powinien potwierdzić w wystawianym zaświadczeniu zarówno ogólną kwotę przychodu wypłaconego osobie ubezpieczonej w całym poprzednim roku kalendarzowym, jak i kwoty wypłacone w poszczególnych miesiącach tego roku. Dzięki temu ZUS będzie mógł rozliczyć przychód nie tylko w formie rocznej (porównując całoroczny przychód do rocznych limitów zarobkowych), ale również w wariancie miesięcznym (przez porównanie zarobków z poszczególnych miesięcy z miesięcznymi progami zarobkowymi).

Wykazując w zaświadczeniu zarobki emeryta lub rencisty za cały rok lub poszczególne jego miesiące, płatnik składek powinien przyporządkować przychód do miesiąca (roku), w którym został wypłacony lub przedstawiony do wypłaty. Wyjątek dotyczy przychodu, który przysługuje z tytułu pracy wykonywanej przed ustaleniem prawa do emerytury lub renty. Płatnik składek nie powinien go uwzględniać w wystawianym zaświadczeniu nawet wówczas, gdy został wypłacony po nabyciu przez osobę ubezpieczoną prawa do świadczenia.

PRZYKŁAD

Pracodawca zatrudnia od czerwca 2008 r. pracownika, który od 1 stycznia 2012 r. jest uprawniony do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wynagrodzenie zasadnicze wypłaca mu zawsze na początku danego miesiąca za poprzedni miesiąc. W styczniu 2012 r. dokonał wypłaty pensji za grudzień 2011 r., a w styczniu 2013 r. za grudzień 2012 r. Ponadto w styczniu 2012 r. wypłacił pracownikowi nagrodę roczną za 2011 r., a w styczniu 2013 r. nagrodę roczną za 2012 r. Wykazując kwotę przychodu w zaświadczeniu wystawianym dla ZUS, pracodawca powinien uwzględnić wynagrodzenie wypłacone pracownikowi w miesiącach styczeń–grudzień 2012 r. (w tym również wypłaconą w styczniu 2012 r. pensję za grudzień 2011 r.).

Płatnik powinien natomiast pominąć:

  • wynagrodzenie za grudzień 2012 r. (ponieważ zostało wypłacone w styczniu 2013 r.),
  • nagrodę roczną za 2011 r. wypłaconą w styczniu 2012 r. (przysługiwała bowiem za okres, w którym pracownik nie miał jeszcze prawa do renty),
  • nagrodę roczną za 2012 r. (ponieważ została wypłacona już w 2013 r.).

Emeryci i renciści, którzy sami za siebie opłacają składki na ubezpieczenia społeczne (np. prowadzący działalność gospodarczą), obowiązek poinformowania ZUS o przychodzie w całym minionym roku realizują przez złożenie stosownego oświadczenia. Powinni w nim wykazać podstawę wymiaru, od której opłacali składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, a nie faktycznie uzyskane zyski czy też przychód rozliczany do celów podatkowych.

Podstawa prawna:

  • art. 103–104, art. 127 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. DzU z 2009 r. nr 153, poz. 1227, ost. zm. DzU z 2012 r. poz. 1548),
  • § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 22 lipca 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad zawieszenia lub zmniejszenia emerytury i renty (DzU z 1992 r. nr 58, poz. 290 ost. zm. DzU z 1998 r. nr 162, poz. 1118).

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Czy pracodawca widzi kod choroby na L4?

    Kod choroby na L4 - czy pracodawca widzi numer statystyczny choroby wpisany na zwolnieniu lekarskim?

    Praca w Niemczech bez znajomości języka

    Praca w Niemczech bez znajomości języka jest możliwa. Pracodawcy w dużych niemieckich miastach zatrudniają wykwalifikowanych pracowników z zagranicy.

    Elektroniczny wniosek urlopowy a przepisy prawne

    Elektroniczny wniosek urlopowy - czy jest zgodny z przepisami prawnymi? Czy wniosek o urlop musi być składany w formie papierowej? Co na to Kodeks pracy?

    Wyłączenie winy pracownika w naruszeniu obowiązków

    Wyłączenie winy pracownika. Zgodnie z wykładnią dominującą w nauce oraz orzecznictwie prawa pracy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, o którym mowa w art. 52 §1 pkt 1) kp jest zasadne, jeżeli pracownik naruszy swoje podstawowe obowiązki pracownicze i można mu przypisać winę „ciężką" w postaci winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa oraz gdy jednocześnie to naruszenie stanowi jednocześnie poważnie zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Ponieważ Kodeks pracy nie zawiera przepisów precyzujących rozumienie winy pracownika, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki i w jakich okolicznościach mogą wyłączyć winę pracowniczą, zwrócić należy się do nauki prawa pracy i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Warto zatem przybliżyć niektóre z przesłanek mogących uzasadnić wyłączenie winy pracownika, co w rezultacie oznaczać może bezzasadność dyscyplinarnego rozwiązania umowy o pracę.

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przy dwóch umowach o pracę?

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na dwóch umowach o pracę? Jak wyliczyć liczbę dni wolnych?

    Ubiór do pracy - opinia Polaków

    Ubiór do pracy - jak Polacy chcą ubierać się do wykonywania codziennych obowiązków służbowych?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?