Kategorie

Ubezpieczenia młodocianych

Piotr Kostrzewa
Dla pracowników młodocianych zatrudnienie w celu przygotowania zawodowego skutkuje obowiązkiem ubezpieczeniowym. Młodociani podlegają ubezpieczeniom od dnia nawiązania stosunku pracy w celu przygotowania zawodowego do dnia jego ustania.

Obowiązujące przepisy dopuszczają zatrudnianie młodocianych, a więc osób, które ukończyły 16 lat, ale nie przekroczyły 18 lat. Wyjątkowo dopuszczalne jest również wykonywanie pracy przez osoby, które nie ukończyły 16 lat. Zarówno ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, jak i ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie określają minimalnego wieku, od którego osiągnięcia jest uzależnione objęcie obowiązkiem ubezpieczeniowym.

Młodociany pracownik

Jedną z form zatrudniania młodocianych stanowi umowa o pracę, w szczególności umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego. Młodociani zatrudnieni na podstawie umowy o pracę podlegają ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu na takich samych zasadach jak pozostali pracownicy. Oznacza to, że od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania młodociani pracownicy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu. W odróżnieniu jednak od innych pracowników młodociany zatrudniony na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, nawet jeżeli spełnia warunki określone dla osób współpracujących, podlega ww. ubezpieczeniom jako pracownik, a nie jako osoba współpracująca.

Przykład

Reklama

Adam W. ma 17 lat i jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Mimo że pracodawcą Adama W. jest ojciec prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą, z którym pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym, ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu podlega na zasadach właściwych dla pracowników, a nie na zasadach określonych dla osób współpracujących z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracownika młodocianego stanowi przychód ze stosunku pracy w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, z wyjątkiem wynagrodzenia chorobowego, zasiłków i świadczenia rehabilitacyjnego z ubezpieczeń chorobowego i wypadkowego oraz przychodów wymienionych w § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Przychód ze stosunku pracy stanowi również podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników młodocianych, z tym zastrzeżeniem, że w tej podstawie uwzględnia się wynagrodzenie chorobowe, pomniejsza się ją o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe finansowane przez pracownika młodocianego i nie stosuje się ograniczenia w postaci rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne pracownika młodocianego jest zatrudniający go pracodawca. To na nim spoczywa obowiązek zgłoszenia pracownika młodocianego do właściwych ubezpieczeń, a także obowiązek comiesięcznego obliczania, rozliczania i opłacania należnych składek.

Młodociany zleceniobiorca

Bardzo często młodociani zatrudniani są na podstawie umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Zleceniobiorcy, którzy są uczniami gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych lub studentami i nie ukończyli 26 lat, nie podlegają ubezpieczeniom społecznym. Okoliczność ta sprawia, że dla takich zleceniobiorców również ubezpieczenie zdrowotne nie jest obowiązkowe. Powyższe nie dotyczy jednak niań świadczących pracę na podstawie umowy uaktywniającej, gdyż nawet jeżeli są one uczennicami lub studentkami i nie mają ukończonych 26 lat, z tytułu umowy uaktywniającej podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Przykład

Reklama

Marek L. jest zatrudniony na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Ponieważ Marek L. ma 17 lat i jest uczniem szkoły ponadgimnazjalnej, z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy-zlecenia nie podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Pozostali młodociani zatrudnieni na podstawie umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i zdrowotnemu, a dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu.


Przykład

Ewa K. jest zatrudniona na podstawie umowy-zlecenia. Z uwagi na to, że Ewa K. nie jest uczennicą ani studentką, mimo że ma 17 lat, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i zdrowotnemu.

Ponieważ z reguły odpłatność za wykonanie umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług jest określona kwotowo w stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne zleceniobiorcy stanowi przychód z tytułu zatrudnienia na podstawie takiej umowy w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychód z tytułu umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług stanowi również podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne młodocianego zleceniobiorcy. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pomniejsza się jednak o składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe finansowane ze środków zleceniobiorcy oraz nie stosuje się do niej ograniczenia w postaci rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne młodocianego zleceniobiorcy jest zatrudniający go zleceniodawca. Zleceniodawca ma obowiązek zgłosić młodocianego zleceniobiorcę do właściwych ubezpieczeń, a także obowiązek bieżącego obliczania, rozliczania i opłacania składek na ww. ubezpieczenia.

Na koniec wypada dodać, że w praktyce zdarza się również, iż młodociani są zatrudniani na podstawie umowy o dzieło. Przychód z tytułu samodzielnej umowy o dzieło, a więc takiej umowy, która nie jest zawarta ani wykonywana na rzecz własnego pracodawcy, nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Z kolei przychód z tytułu umowy o dzieło zawartej przez młodocianego z własnym pracodawcą lub wykonywanej na rzecz własnego pracodawcy jest traktowany tak jak przychód ze stosunku pracy i podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

Podstawa prawna:

  • art. 190 Kodeksu pracy,
  • art. 6 ust. 1 pkt 4, ust. 4, art. 13 pkt 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.),
  • art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a i e ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.),
  • § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU nr 161, poz. 1106 ze zm.).

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?