Czy 57-letni mężczyzna ma prawo do wcześniejszej emerytury

RADA

Z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach uzyska Pan po ukończeniu 60 lat wcześniejszą emeryturę, jeżeli 1 stycznia 1999 r. miał Pan 25 lat składkowych i nieskładkowych, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

UZASADNIENIE

Pracował Pan w szczególnych warunkach jako spawacz. Prace przy spawaniu są wymienione wśród tzw. prac różnych, w dziale XIV wykazu A rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (dalej: rozporządzenie). Wykonywanie takich prac przez co najmniej 15 lat stale i w pełnym wymiarze czasu pracy uprawnia do wcześniejszego przejścia na emeryturę po ukończeniu przez kobietę 55 lat, a przez mężczyznę 60 lat (art. 32 ustawy emerytalnej). Do uzyskania wcześniejszej emerytury konieczne jest również udowodnienie 20 lat składkowych i nieskładkowych (w przypadku kobiet) lub 25 lat składkowych i nieskładkowych (w przypadku mężczyzn).

Osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1969 r. (do takiej grupy osób Pan się zalicza), aby nabyć prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wszystkie wymienione warunki musiały spełnić do końca 2008 r.

Obecnie ma Pan 57 lat, a to oznacza, że do końca 2008 r. nie spełnił Pan jednego z warunków – ukończenia 60 lat. Tym samym ZUS nie przyzna Panu wcześniejszej emerytury na tej podstawie.

Osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r., które do końca 2008 r. nie ukończyły 55 lat lub 60 lat, mogą przejść na wcześniejszą emeryturę (art. 184 ustawy emerytalnej). Taką emeryturę mogą uzyskać po ukończeniu obniżonego wieku emerytalnego przewidzianego w przepisach regulujących zasady przechodzenia na wcześniejszą emeryturę dla urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. m.in. osoby, które wykonywały prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, jeżeli:

• na 1 stycznia 1999 r. udowodniły okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym odpowiedni okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze,

• nie przystąpiły do otwartego funduszu emerytalnego lub złożą wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa,

• rozwiązały stosunek pracy (jeśli są pracownikami).

Jeżeli spełnia Pan te warunki, to po ukończeniu 60 lat będzie Pan mógł przejść na wcześniejszą emeryturę przyznawaną na podstawie art. 184 ustawy emerytalnej.

---

W Pana przypadku należy również rozważyć możliwość uzyskania emerytury pomostowej. Obecnie nie uzyska Pan jednak prawa do tej emerytury. Prawo do emerytury pomostowej może bowiem nabyć pracownik, który spełnia łącznie następujące warunki:

• urodził się po 31 grudnia 1948 r.,

• ukończył co najmniej 55 lat – kobieta i 60 lat – mężczyzna,

• udowodnił co najmniej 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych (kobieta) lub 25 lat tych okresów (mężczyzna), w tym przynajmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (przy ustalaniu tych 15 lat ZUS uwzględnia również okresy wykonywania przed 1 stycznia 2009 r. prac w szczególnych warunkach wymienionych w wykazach A lub B stanowiących załączniki do rozporządzenia),

• przed 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymienione w załącznikach nr 1 lub nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych lub wymienione w dotychczasowych przepisach (m.in. w wykazach A lub B rozporządzenia),

• po 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienione w załącznikach nr 1 lub nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych,

• rozwiązał stosunek pracy.

Warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze po 31 grudnia 2008 r. nie jest wymagany od osoby, która na 1 stycznia 2009 r. udowodniła odpowiedni okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych.

Prace przy spawaniu nie zostały wymienione w załącznikach do ustawy o emeryturach pomostowych. Obecnie nie spełnia więc Pan warunku wykonywania pracy w szczególnych warunkach po 31 grudnia 2008 r. oraz warunku 15 lat takiej pracy na 1 stycznia 2009 r. Prawo do emerytury pomostowej po ukończeniu 60 lat uzyskałby Pan, gdyby zatrudnił się Pan, przynajmniej na jeden dzień, przy pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wymienionej w załącznikach nr 1 lub nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych.

Podstawa prawna:

• art. 32, art. 46, art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2004 r. nr 39, poz. 353 ze zm.),

• § 3–4 rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (DzU nr 8, poz. 43 ze zm.),

• art. 3–4 oraz art. 49 ustawy z 6 listopada 2008 r. o emeryturach pomostowych (DzU nr 237, poz. 1656).