reklama
| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Emerytury i renty > Wyrok SN z dnia 5 maja 2005 r. sygn. III UK 242/04

Wyrok SN z dnia 5 maja 2005 r. sygn. III UK 242/04

1. Przepis § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz.U. Nr 28, poz. 149 ze zm.) określa minimalne wymagania, jakim powinna odpowiadać treść zaświadczenia o stanie zdrowia dziecka, ze względu na który wymaga ono stałej opieki. Wskazanie w tym zaświadczeniu choroby dziecka, która nie jest schorzeniem określonym w § 1 ust. 3 pkt 1-3 tego rozporządzenia, bez poświadczenia, że ta choroba znacznie upośledza sprawność organizmu (§ 1 ust. 3 pkt 4 tego rozporządzenia), nie stanowi dowodu na spełnienie warunku powstania prawa do wcześniejszej emerytury. 2. Ujawnienie po uprawomocnieniu się decyzji uchybienia formalnego organu rentowego polegającego na pominięciu jednego z warunków wymaganych do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury jest podstawą ponownego ustalenia z urzędu prawa do tego świadczenia na niekorzyść ubezpieczonego (art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.).

Instytucja ponownego ustalenia prawa do świadczeń emerytalno-rentowych (art. 114 ustawy emerytalnej) umożliwia weryfikację zarówno decyzji korzystnych, jak i niekorzystnych dla wnioskodawców. Prawomocne decyzje organu rentowego mają charakter deklaratoryjny, stwierdzają sytuacje prawne wnioskodawców ukształtowane z mocy prawa. Jeśli zatem zostaną spełnione przesłanki weryfikacji prawomocnej decyzji rentowej określone w przepisie art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej i w toku ponownego postępowania wyjaśniającego okaże się, iż prawo do świadczenia nie istniało, wówczas wypłata świadczenia zostaje wstrzymana w trybie art. 134 ust. 1 pkt 4 ustawy emerytalnej. W takich okolicznościach powoływanie się na zasadę ochrony praw nabytych jest nieuzasadnione, ponieważ zasada ochrony praw nabytych nie obejmuje praw, które zostały nabyte niesłusznie. Pogląd taki został wyrażony przez Sąd Najwyższy w powołanej uchwale i powtórzony w powołanym wyroku. Zatem także uchybienie organu rentowego na korzyść wnioskodawcy, które ma wpływ na ustalenie prawa do świadczeń lub ich wysokości, może stanowić przesłankę weryfikacji prawomocnej decyzji rentowej z urzędu w trybie przepisu art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej.

Natomiast przepis art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej znajduje zastosowanie wtedy, gdy w trybie przepisu art. 114 ustawy emerytalnej wydano decyzję ustalającą nabycie prawa do świadczeń lub podwyższającą ich wysokość. Wówczas dopiero są zasadne ustalenia, czy wzruszone w trybie przepisu art. 114 ustawy emerytalnej rozstrzygnięcie było następstwem błędu organu rentowego, o którym mowa w przepisie art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej. Otóż w sytuacjach, w których odmowa przyznania lub przyznanie zaniżonych świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty było następstwem błędu organu, który sprawę rozstrzygnął, zaległe świadczenia powinny zostać wypłacone do 3 lat wstecz od daty złożenia wniosku lub wydania decyzji z urzędu. W pozostałych przypadkach wypłata nie obejmuje okresu przed ponownym złożeniem wniosku lub wydaniem decyzji z urzędu (art. 133 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej). Przepis art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej ma zastosowanie wyłącznie w przypadku stwierdzenia błędu popełnionego przez organ rentowy na niekorzyść wnioskodawców. Także wyłącznie do przepisu art. 133 ust. 1 pkt 2 odnoszą się wypowiedzi judykatury przywołane przez Sąd Apelacyjny [...] na temat znaczenia pojęcia „błąd organu rentowego”. Nawet jeśli przyjmie się, iż ujawnienie uchybienia organu rentowego (błędu) istniejącego przed wydaniem decyzji stanowi okoliczność uzasadniającą weryfikację prawomocnej decyzji (także na niekorzyść wnioskodawcy) na podstawie przepisu art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej, to w tym wypadku błąd rozumiany jest jako uchybienie organu, które miało wpływ na dokonanie nieprawidłowego ustalenia. Tak rozumiany błąd nie jest przesłanką tożsamą z podniesieniem zarzutu obiektywnej sprzeczności ustaleń decyzji z ukształtowaną z mocy prawa sytuacją wnioskodawcy, gdyż zarzut taki nie stanowi samodzielnej przesłanki weryfikacji. Dla oceny, czy wystąpiła przesłanka weryfikacji prawomocnej decyzji rentowej na podstawie przepisu art. 114 ustawy emerytalnej także kategoria błędu z przepisu art. 133 ust. 1 pkt 2 jest nieadekwatna. Nie mają również zastosowania do przesłanek ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości, w tym do przypadku ujawnienia uchybienia organu rentowego, wypowiedzi judykatury (np. stanowisko SN zawarte w uchwale z dnia 26 listopada 1997 r. III ZP 40/97, OSNAPiUS 1998 nr 14, poz. 429) dotyczące „błędu”, o jakim mowa w przepisie art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalnej.

Skoro kasacja nie zawiera usprawiedliwionych podstaw należało orzec o jej oddaleniu (art. 39312 k.p.c).

reklama

Czytaj także

Źródło:

Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Compliance 360° w firmie (PDF)59.00 zł
reklama

Narzędzia kadrowego

reklama
reklama

POLECANE

reklama
reklama

Ostatnio na forum

reklama

KORONAWIRUS A PRAWO PRACY

reklama

Eksperci portalu infor.pl

Mariański Group

Profesjonalizm & Pasja

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
reklama
reklama
reklama