Zasady udzielenia urlopu wychowawczego

1 lipca 2010 r. zatrudniliśmy pracownicę na podstawie umowy na czas nieokreślony. 20 sierpnia 2013 r. wypowiedzieliśmy jej umowę z powodu likwidacji stanowiska pracy. Okres wypowiedzenia umowy o pracę pracownicy wynosi 3 miesiące. Pracownica 21 sierpnia br. złożyła wniosek o urlop wychowawczy na okres od września 2013 r. do sierpnia 2014 r., tj. do czasu ukończenia przez dziecko 5 lat. Na jaki okres i na jakich zasadach należy udzielić urlopu wychowawczego?

Pracownicy, która złożyła wniosek o urlop wychowawczy po wypowiedzeniu umowy o pracę, pracodawca udziela tego urlopu na czas nie dłuższy niż do dnia rozwiązania umowy w związku z upływem okresu wypowiedzenia. W tym przypadku pracownica będzie przebywała na urlopie wychowawczym do końca okresu wypowiedzenia, czyli do 30 listopada 2013 r.

Pracodawca jest zobowiązany w czasie trwania zatrudnienia – na wniosek pracownicy – udzielić jej urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad dzieckiem. Jeżeli w trakcie korzystania przez pracownicę z urlopu wychowawczego zatrudnienie ustanie, traci ona prawo do urlopu za okres przypadający po zakończeniu zatrudnienia. Natomiast gdy pracownica jest zatrudniona na podstawie umowy terminowej, urlopu udziela się na czas nie dłuższy niż do końca okresu, na jaki umowa została zawarta.

Do urlopu wychowawczego ma prawo pracownica, której staż pracy wynosi co najmniej 6 miesięcy. Do tego okresu wlicza się wszystkie poprzednie okresy zatrudnienia. Urlop wychowawczy pracownicy, która w opisanym przypadku rozpoczęła go we wrześniu, przysługuje w wymiarze do 3 lat, jednak nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 5 lat życia. Do urlopu wychowawczego uprawniona jest zarówno kobieta, jak i mężczyzna, pod warunkiem że są pracownikami.

Należy pamiętać, że od 1 października 2013 r., czyli po zmianie przepisów, urlop wychowawczy przysługuje w wymiarze 36 miesięcy. Jednak każde z rodziców ma wyłączne prawo do jednego miesiąca urlopu wychowawczego z obowiązującego wymiaru urlopu. Prawa tego nie można przenieść na drugie z rodziców. Urlop będzie mógł być podzielony maksymalnie na 5 części, a rodzice wspólnie będą mogli skorzystać z 4 miesięcy.

Do 30 września 2013 r. rodzice lub opiekunowie dziecka spełniający warunki do korzystania z urlopu wychowawczego mogli jednocześnie korzystać z takiego urlopu przez okres nieprzekraczający 3 miesięcy. Urlop ten mogli podzielić na 4 części.

Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać z pracownicą (pracownikiem) umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego. Rozwiązanie przez pracodawcę umowy w tym czasie jest dopuszczalne tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, a także gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Podstawa prawna:

• art. 186, art. 1861 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. DzU z 1998 r. nr 21, poz. 94, ost. zm. DzU z 2013 r. poz. 1028).