Kategorie

Dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego

Ewa Budkowska
Najważniejszym źródłem wspierania zatrudnienia osób niepełnosprawnych jest dofinansowanie do ich wynagrodzeń zarówno w zakładach pracy chronionej, jak i na otwartym rynku pracy.

Dofinansowanie przysługuje do wynagrodzeń wszystkich pracowników niepełnosprawnych pozostających w zatrudnieniu do końca 2008 r.

Po wejściu w życie rozporządzenia Komisji WE nr 800/2008, tj. od 1 stycznia 2009 r., pracodawca, aby otrzymać dofinansowanie do wynagrodzenia niepełnosprawnego pracownika, musi spełnić łącznie 2 warunki:

  • w chwili zatrudnienia pracownik musi być osobą niepełnosprawną, tzn. legitymować się ważnym orzeczeniem o niepełnosprawności,
  • musi zostać zrealizowany tzw. efekt zachęty.

Obecnie w Polsce funkcjonują 2 równoważne systemy orzecznicze o niepełnosprawności:

  • jeden sprawowany przez powiatowe i wojewódzkie zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności,
  • drugi to system orzeczniczy ZUS; w ramach tego systemu orzeka się o niezdolności do pracy. W przypadku orzeczenia całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy ZUS wypłaca rentę.

Zatrudnianie osób niepełnosprawnych, które w chwili nawiązywania stosunku pracy były osobami pełnosprawnymi, a następnie uzyskały orzeczenie o niepełnosprawności, stwarza pewne problemy.

Reklama

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (DzU z 2008 r. nr 14, poz. 92 ze zm.; zwana dalej ustawą o rehabilitacji) nie zawiera przepisu określającego termin, od którego pracodawca wlicza takiego pracownika do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych.

Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, zawartym w założeniach do ustawy z 5 marca 2009 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, przy ustalaniu terminu, od którego osoba niepełnosprawna, która uzyskała orzeczenie o niepełnosprawności w trybie wskazanym wyżej, wliczana jest do stanu zatrudnienia, zastosowanie przez analogię znajduje art. 15 ust. 4 ustawy o rehabilitacji, tzn. od dnia po przedstawieniu pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności.

Reklama

Ponadto ze stanowiska ministerstwa wynika, że jeżeli nowo zatrudniony pracownik otrzyma w trakcie zatrudnienia orzeczenie poświadczające, iż w momencie zatrudnienia był osobą niepełnosprawną, pracodawca nie może dokonać korekty, na podstawie której wliczy takiego pracownika do stanu zatrudnienia jako osobę niepełnosprawną w chwili jego zatrudnienia.

Stanowisko to zakwestionowane zostało w wyroku WSA z 12 czerwca 2008 r., w którym stwierdzono, że stosowanie przez analogię art. 15 ust. 4 ustawy o rehabilitacji w celu ustalenia terminu zaliczenia do stanu zatrudnienia niepełnosprawnego pracownika, który legitymuje się orzeczeniem o ciągłości stanu niepełnosprawności od czasu sprzed momentu zatrudnienia, a który w momencie zatrudnienia takiego orzeczenia nie posiadał, jest nieuprawnione (III SA/Wa 226/08, niepubl.). Przyjęcie wykładni dopuszczającej analogię byłoby możliwe, gdyby sytuacja taka została uregulowana w ustawie o rehabilitacji. Wobec braku takiej regulacji stosowanie analogii jest nieuprawnione.

Należy zaznaczyć, że ani stanowiska ministerstwa, ani orzeczenia sądów nie są w Polsce źródłami powszechnie obowiązującego prawa.


Drugą przesłanką warunkującą możliwość otrzymania dofinansowania do wynagrodzenia niepełnosprawnego pracownika jest obowiązek zrealizowania przez pracodawcę „efektu zachęty”. Oznacza to, że zatrudnienie osoby niepełnosprawnej przez pracodawcę wykonującego działalność gospodarczą musi prowadzić do uzyskania wzrostu netto zarówno zatrudnienia osób niepełnosprawnych, jak i zatrudnienia ogółem, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych przez ustawę o rehabilitacji.

Wzrost netto zatrudnienia ogółem oraz wzrost netto zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych ustala się w stosunku do odpowiednio przeciętnego zatrudnienia ogółem i przeciętnego zatrudnienia osób niepełnosprawnych w okresie poprzedzających 12 miesięcy.

Miesięczne dofinansowanie na nowo zatrudnionego pracownika niepełnosprawnego nie przysługuje, jeżeli jego zatrudnienie nastąpiło w wyniku rozwiązania umowy o pracę z innym pracownikiem.

Odstąpienie od realizacji „efektu zachęty” jest możliwe w sytuacjach, gdy zatrudnienie nowego pracownika niepełnosprawnego następuje w enumeratywnie wymienionych przypadkach:

  • z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych,
  • za wypowiedzeniem złożonym przez pracownika,
  • na mocy porozumienia stron,
  • wskutek przejścia pracownika na rentę z tytułu niezdolności do pracy,
  • z upływem czasu, na który umowa została zawarta,
  • z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania umowa była zawarta.

Ponadto miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia nowo zatrudnionego pracownika niepełnoprawnego przysługuje niezależnie od spełnia „efektu zachęty”, w przypadku gdy jego miejsce pracy powstało w wyniku wygaśnięcia umowy o pracę lub zmniejszenia wymiaru czasu pracy pracownika – na jego wniosek.

Wprowadzenie „efektu zachęty” ma skutkować faktycznym, a nie pozornym zwiększeniem zatrudnienia u danego pracodawcy.

W odniesieniu do sytuacji pracownika, który został zatrudniony jako pełnosprawny, a następnie uzyskał orzeczenie o niepełnosprawności zgodnie ze stanowiskiem Pełnomocnika Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych z 3 września 2009 r. „efekt zachęty” należy badać w chwili jego zatrudnienia. Nie ma znaczenia fakt, że w chwili zatrudniania dany pracownik był osobą pełnosprawną.

Należy stwierdzić, że w obecnym stanie prawnym występuje luka rzeczywista (de lege lata) polegająca na braku regulacji prawnych dotyczących sytuacji niepełnosprawnego pracownika, który w chwili nawiązania stosunku pracy był osobą pełnosprawną, a następnie otrzymał orzeczenie o niepełnosprawności zarówno ze skutkiem na przyszłość, jak również z mocą wsteczną. Lukę tę próbowano wyeliminować dzięki interpretacji Pełnomocnika Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych. Jednak po pierwsze interpretacja ta nie stanowi źródła powszechnie obowiązującego prawa, po drugie uznana została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny za niezgodną z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa.

Założenia do nowelizacji ustawy o rehabilitacji przewidują wprowadzenie do ww. ustawy jednoznacznego zapisu wyjaśniającego, od którego momentu należy wliczać niepełnosprawnego pracownika, który został zatrudniony jako osoba pełnosprawna, do stanu zatrudnienia.

Słuszny wydaje się pogląd, że do czasu znowelizowania ustawy o rehabilitacji pracownik, który został zatrudniony jako pełnosprawny, a następnie w trakcie zatrudnienia uzyskał orzeczenie o niepełnosprawności, nie jest uprawniony do uzyskania dofinansowania do wynagrodzenia.


Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: POPON
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.