Dodatkowy urlop osoby niepełnosprawnej

Urlopu dodatkowego w wymiarze 10 dni należy udzielić pracownikowi niepełnosprawnemu w stopniu znacznym lub umiarkowanym (art. 19 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - DzU z 2008 r. nr 14, poz. 92). Takie dni wolne przysługują po upływie roku pracy pracownika od dnia zaliczenia go do jednego z tych stopni niepełnosprawności. W przepisach prawa pracy nie ma mowy o proporcjonalnym urlopie dodatkowym dla pracownika niepełnosprawnego.

Przepisy Kodeksu pracy, które stosuje się również w przypadku dodatkowych urlopów dla niepełnosprawnych, w sposób wyczerpujący wymieniają okoliczności powodujące obniżenie wymiaru urlopu, np. urlop proporcjonalny (art. 155¹ § 1 k.p.).

Taka sytuacja może mieć miejsce w razie ustania (lub nawiązania) stosunku pracy w trakcie roku kalendarzowego, a także w przypadku co najmniej 1-miesięcznej nieobecności w pracy spowodowanej:

• korzystaniem z urlopu bezpłatnego lub wychowawczego,
• odbywaniem zasadniczej służby wojskowej, jej form zastępczych bądź służby okresowej,
• przeszkoleniem wojskowym albo ćwiczeniami wojskowymi,
• tymczasowym aresztowaniem,
• odbywaniem kary pozbawienia wolności,
• nieusprawiedliwioną nieobecnością w pracy (art. 155² k.p.).

Żadna z tych okoliczności nie zachodzi w przypadku utraty statusu osoby niepełnosprawnej w stopniu umiarkowanym lub znacznym. Nie ma zatem podstaw do proporcjonalnego obniżenia urlopu dodatkowego. Jeśli więc pracownik nabył prawo do kolejnego urlopu dodatkowego przed utratą statusu osoby niepełnosprawnej bądź zanim zmieniono stopień niepełnosprawności na lekki, będzie mu przysługiwał urlop dodatkowy w pełnym wymiarze.

Gdyby jednak urlop za 2008 r. miał być pierwszym urlopem dodatkowym (pracownik nie przepracował roku po uznaniu go za niepełnosprawnego w stopniu znacznym lub umiarkowanym), fakt, czy pracownik nabędzie do niego prawo uzależniony jest od tego, kiedy upływa roczny okres pracy po zaliczeniu go do stopnia niepełnosprawności. Jeśli nabędzie on prawo do pierwszego urlopu przed zmianą stopnia niepełnosprawności z umiarkowanego na lekki - sytuacja jest taka sama jak przy kolejnym urlopie dodatkowym. Będzie on przysługiwał w wymiarze 10 dni. Jeżeli jednak rok pracy miałby upłynąć po dacie zmiany stopnia niepełnosprawności (np. w grudniu czy listopadzie 2008 r.), pracownik w ogóle nie nabędzie prawa do urlopu dodatkowego za 2008 r.

Pracownikowi niepełnosprawnemu należy udzielić zaległego urlopu dodatkowego do 31 marca danego roku.