REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Nowy Kodeks pracy: rozwiązanie stosunku pracy w trakcie urlopu i choroby

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Patrycja Otto
Patrycja Otto
Nowy Kodeks pracy: rozwiązanie stosunku pracy w trakcie urlopu i choroby/shutterstock.com
Nowy Kodeks pracy: rozwiązanie stosunku pracy w trakcie urlopu i choroby/shutterstock.com
www.shutterstock.com

REKLAMA

REKLAMA

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Pracy opracowała projekt nowego Kodeksu pracy, który dopuszcza rozwiązanie stosunku pracy w trakcie urlopu i zwolnienia lekarskiego. Ochrona przed zwolnieniem będzie wyłączona również w przypadku zatrudnionych na umowę zastępstwo oraz kobiet w ciąży pracujących w małych firmach.

Pracę straci ciężarna mająca umowę na zastępstwo albo pracująca w firmie zatrudniającej do 10 osób. Pracodawca zwolni również pracownika w trakcie urlopu i choroby. Bezpiecznej posady nie zagwarantują też nowe umowy: sezonowa, dorywcza i nieetatowa.

Autopromocja

Nowy kodeks pracy ma dopuszczać rozwiązanie stosunku pracy również w trakcie urlopu i choroby. Co kontrowersyjne, pracę będą też mogły stracić m.in. kobiety w ciąży zatrudnione na zastępstwo.

Nie będzie zwalniania pracowników znienacka. Projekt nowego kodeksu przygotowywany przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Pracy nakazuje uprzedzanie pracownika o zamiarze wypowiedzenia mu umowy o pracę i wysłuchanie go, jeśli wypowiedzenie następuje z przyczyn dotyczących pracownika (o tej nowej procedurze pisaliśmy ostatnio w Tygodniku Gazeta Prawna: „W małych firmach ekstra pieniądze za szybsze rozstanie. Pozwoli na to nowy kodeks pracy” – TGP z 9-11 marca 2018 r.; DGP nr 49). [ramka] Co więcej, proponuje się, aby podwładny był uprzednio wysłuchany także w razie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia (chyba że przyczyny rozwiązania będą oczywiste). Natomiast wymogu zawiadomienia o wypowiedzeniu i przeprowadzenia rozmowy z pracownikiem nie planuje się wprowadzać u pracodawców zatrudniających do 10 osób oraz przy wypowiedzeniach z przyczyn niedotyczących pracowników.

NOWOŚĆ na Infor.pl: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

Z nowym obowiązkiem wysłuchania pracownika wiąże się istotna zmiana w stosunku do obecnych przepisów. Mianowicie w przypadku zastosowania tej procedury ma zostać okresowo zniesiona ochrona przed zwolnieniem w czasie zwolnienia lekarskiego oraz urlopu. Zostanie ona wyłączona od momentu zawiadomienia o zamiarze wypowiedzenia umowy pracownika na okres 30 dni.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Kluczowe 30 dni

Zdaniem prawników i ekspertów rynku pracy rozwiązywanie stosunku pracy ma być w ten sposób ucywilizowane. Pozwoli to ukrócić patologię, jaką są obecnie ucieczki pracowników przed utratą etatu na długotrwałe zwolnienia chorobowe. – Z moich obserwacji rynkowych wynika, że niestety jest to standardem – potwierdza Elżbieta Rogowska, ekspert Koalicji Bezpieczni w Pracy, dyrektor handlowy PW Krystian, firmy specjalizującej się w produkcji odzieży roboczej.

Nie bez znaczenia jest również to, że nowe zasady nie mogą działać na niekorzyść pracodawcy, który mógłby się spodziewać, że ostrzeżenie pracownika przed rychłym zwolnieniem mogłoby skłonić go do nagłego zachorowania. W zamian za brak ochrony pracownik ma zyskać możliwość rozmowy z pracodawcą o powodach zwolnienia, a tym samym przekonania go do zmiany decyzji.

W związku z wyłączeniem ochrony przed zwolnieniem w czasie zwolnienia lekarskiego na okres 30 dni pojawia się pytanie, co w sytuacji, gdy pracodawcy nie uda się przeprowadzić całej procedury w tym czasie. Eksperci biorący udział w pracach komisji kodyfikacyjnej podkreślają, że w takiej sytuacji, czyli po upływie 30-dniowego zawieszenia, ochrona pracownika zostaje przywrócona. Z innej jednak strony zwracają uwagę, że czas ten w pełni wystarczy na zwolnienie, dlatego ryzyko powrotu ochrony jest małe.

– Proponuje się, by pracodawca na zawiadomienie pracownika o swojej decyzji w sprawie ewentualnego zwolnienia miał tydzień od czasu wysłuchania zatrudnionego. Ma to dodatkowo zabezpieczać przed wydłużeniem całej procedury. Ale też sprawić, by pracownicy nie byli zbyt długo trzymani w niepewności – tłumaczy prof. Arkadiusz Sobczyk, radca prawny, partner zarządzający w Kancelarii Sobczyk & Współpracownicy, przewodniczący zespołu ds. opracowania projektu ustawy – Kodeks pracy Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Pracy. Profesor podkreśla, że w związku z tym cała procedura powinna zamknąć się w dwóch tygodniach. Pozostaje więc dużo czasu na wręczenie wypowiedzenia, które można też wysłać pocztą, nawet tuż przed upływem 30. dnia. – Liczy się czas nadania listu, a nie data jego dotarcia do pracownika. Zatem jeśli nawet przesyłka dojdzie po 30 dniach od zawiadomienia przez pracodawcę o chęci rozwiązania umowy o pracę, przyjmuje się, że termin na wyłączenie ochrony został dochowany – wyjaśnia prof. Sobczyk.

Pracownik będzie mógł ochronić się przed zwolnieniem, tylko wybierając się na urlop. Ale uwaga – jedynie ten na żądanie. – Taki urlop można jednak wciąć maksymalnie na cztery dni. Ryzyko, że z tego powodu procedura przeciągnie się do ponad 30 dni, jest niewielkie. Każdy inny urlop będzie udzielany za zgodą pracodawcy. Wyklucza to więc ucieczkę pracownika przed zwolnieniem, nad którą przełożony nie miałby kontroli – zauważa prof. Arkadiusz Sobczyk.

Ciąża nie pomoże

Nie jest to jedyny przypadek, kiedy ochrona pracownika przed zwolnieniem zostanie wyłączona. Nie będzie ona też przewidziana przy rozwiązywaniu umów zawieranych na okres kadencji oraz na zastępstwo, traktowanych jako podtyp umowy na czas określony.

– Od dwóch lat, po zmianie przepisów, umowy na zastępstwo są zawierane w celu zastąpienia nieobecnego pracownika, a nie na czas jego nieobecności. Dawne orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym jej rozwiązanie następuje w momencie powrotu osoby zastępowanej, nie jest obecnie już tak oczywiste. Panuje raczej opinia, że dziś taką umowę w celu jej rozwiązania należy wypowiedzieć. Stąd pomysł, by zlikwidować ochronę pracowników przed jej rozwiązaniem. To oznacza możliwość wypowiedzenia umowy kobiecie w ciąży czy osobie w wieku przedemerytalnym – mówi prof. Arkadiusz Sobczyk.

Nowe obowiązki dla małych

Ochrona przed zwolnieniem zostanie też ograniczona w przypadku kobiet w ciąży pracujących w firmach zatrudniających do 10 pracowników. – Takie firmy, tak jak obecnie te duże, będą mogły wręczyć pracownicy w ciąży wypowiedzenie zmieniające, jeśli nie będzie możliwości dodatkowego zatrudnienia. To oznacza jej przeniesienie na inne stanowisko i wypłacenie dodatku wyrównawczego w sytuacji, gdyby było gorzej opłacane. Jednak w sytuacji, gdy utrzymywanie dalej w zakładzie pracy takiej pracownicy byłoby nieekonomiczne, pracodawca będzie mógł ją zwolnić, ale jedynie za zgodą Państwowej Inspekcji Pracy – informuje prof. Arkadiusz Sobczyk.

Eksperci podkreślają, że prawo międzynarodowe nie wymaga zapewniania pracy pracownicom w ciąży w przypadku upływu terminu umów zawartych na czas określony. – To specyfika naszego kraju, pozostałość po tym, jak dominowały na rynku firmy państwowe – zaznacza prof. Arkadiusz Sobczyk. Podkreśla jednak, że zamiarem nowego kodeksu pracy nie jest pozbawianie takich pracownic środków do życia. – W naszej ocenie zwalniana kobieta w ciąży powinna mieć możliwość pójścia na zasiłek macierzyński – uzupełnia prof. Arkadiusz Sobczyk.

Taki kierunek zmian popierają mali pracodawcy, którzy przyznają, iż obawiają się nowych obowiązków. – Zawsze istnieje ryzyko, że inspekcja pracy odmówi rozwiązania umowy o pracę z kobietą w ciąży, uznając, że przedstawione uzasadnienie nie jest wystarczające. To wiązać się będzie z dużym obciążeniem finansowych dla małej firmy, zwłaszcza w okresie dekoniunktury – mówi Jan Zawadzki, właściciel osiedlowego sklepu spożywczego na warszawskim Mokotowie.


Zamienniki

Szczególnej ochrony przepisy nowelizowanego kodeksu pracy nie przewidują również przy nowych formach umów o pracę – sezonowej, nieetatowej i dorywczej. Mają one przynajmniej częściowo zastąpić stosowane dotychczas na szeroką skalę umowy cywilnoprawne. Dlatego przewiduje się, że pracownicy zatrudniani na ich podstawie będą mieli zagwarantowane, przynajmniej częściowo, przywileje, które dają umowy zawierane na czas określony. Mowa o urlopie wprost proporcjonalnym do przepracowanego czasu, pensji za nadgodziny czy płatnym zwolnieniu lekarskim.

– Jednocześnie wprowadza się słabą ochronę dla pracowników z tytułu rozwiązania takich umów. Ulegają one rozwiązaniu za trzydniowym, tygodniowym lub dwutygodniowym wypowiedzeniem. Zatem nie dają stabilizacji pracownikowi. Dla porównania umowa na czas określony lub na czas nieokreślony ulega wypowiedzeniu po odpowiednio dwóch tygodniach, miesiącu i trzech w zależności od czasu jej trwania – zauważa prof. UKSW Monika Gładoch ekspert Pracodawców RP, wiceprzewodnicząca Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Pracy. Dodaje, że brak ochrony szczególnej dotyczy wszystkich trzech nowych rodzajów umów, czyli dorywczej, sezonowej i nieetatowej. W ramach dorywczej pracownik będzie bowiem mógł przepracować tylko 30 dni u jednego pracodawcy. Po tym czasie taka umowa wygasa samodzielnie. Umowa sezonowa natomiast będzie mogła być zawierana na pięć miesięcy w roku. Z kolei umowa nieetatowa może być zawarta między tymi samymi stronami jedynie na rok. – W przypadku tej ostatniej, mimo że pracodawca zawiera umowę z pracownikiem, nie mamy jednak do czynienia z powstaniem stosunku pracy. Dochodzi do niego w momencie, gdy pracodawca wezwie pracownika do pracy, a ten podejmie się powierzonego mu zadania – tłumaczy prof. UKSW Monika Gładoch. Podkreśla przy tym, że umowa ta będzie mogła być zawierana wyłącznie ze studentami do 26. roku życia oraz osobami w wieku powyżej 60 lat.

Zdaniem ekspertów nowe formy umów będą zamiennikiem dla umów cywilnoprawnych. Zatem tak, jak obecnie pracodawcy uciekają w umowy-zlecenia, tak po wejściu projektowanych przepisów nowego kodeksu pracy będą uciekać w te nowe formy umów, które nie dają stabilizacji pracownikom.

– Obecnie istnieje wiele możliwości zatrudniania na umowy-zlecenia. Dla pracodawców, którzy teraz korzystają z tej możliwości, proponowane zmiany są atrakcyjne. Zatrudnianie w nowych formach będzie nawet łatwiejsze, tym bardziej że wiele firm, zatrudniając na zleceniu, zgadzało się, na zasadzie niepisanej umowy na płatne urlopy pracownika – mówi Elżbieta Rogowska. Podkreśla, że jeśli ustawa w takiej formie wejdzie w życie, oznaczać to będzie proste zastąpienie umów-zleceń np. umowami sezonowymi. – W mojej opinii to nadal ucieczka od umów o pracę, tylko w nowym kształcie. Nie sądzę też, żeby w jakikolwiek sposób przyczyniło się to zmniejszenia szarej strefy na rynku pracy, a to powinno być priorytetem dla państwa – uzupełnia Elżbieta Rogowska. Dodaje jednocześnie, że pracodawcy, którzy zatrudniają obecnie „bez umowy” albo częściowo „bez umowy”, robią to nie tylko ze względu na niższe koszty zatrudnienia, lecz także ze względu na możliwość pozyskiwania przychodów w szarej strefie.

Zdaniem niektórych prawników i ekspertów rynku pracy takie grzebanie w umowach jest ryzykowne. Pracodawcy potrzebują przejrzystości i stabilności prawa. Dlatego według nich lepszym rozwiązaniem byłoby jasne sprecyzowanie, co należy rozumieć przez umowę o pracę i egzekwowanie tych przepisów. – Poprawę przyniosłoby też przyspieszenie pracy sądów. Dziś sprawy się toczą od 1,5 roku do nawet 5 lat. Tymczasem wyroki powinny zapadać w trzy miesiące – zaznacza Sławomir Paruch, radca prawny, partner w kancelarii Raczkowski Paruch.

Nie ma też obaw, że pracownicy nie będą chcieli nawiązywać stosunku pracy w nowych formach. Eksperci zauważają, że rynek należy do pracowników tylko w większych miastach. – Tam, gdzie przewaga będzie po stronie pracodawcy, a jest mnóstwo miejscowości, gdzie istnieje jeden duży zakład, nowe formy umów będą stosowane zamiast innych – dodaje Sławomir Paruch.

Podobnie twierdzą pracodawcy, choć nie pod nazwiskiem. – Zawsze bezpieczniejsze dla firmy jest zatrudnianie pracownika na inną umowę niż etat. Pozwala to szybciej reagować na zmiany gospodarcze. Chyba że mówimy o fachowcach z uprawnieniami, których brakuje na rynku – wyjaśnia przedstawiciel jednego z zakładów produkcyjnych w Wielkopolsce.

Nie można zapominać o tym, że umowy cywilnoprawne nie znikną zupełnie. Nadal będzie można dorabiać na ich podstawie. Ale do 32 godzin w miesiącu. – Będą one zarezerwowane tylko dla osób samozatrudnionych, co do których nie ma domniemania zatrudnienia. Poza tym wynagrodzenie wypłacane na podstawie takiej umowy będzie musiało być wyższe niż oferowane na podstawie innych rodzajów umów – wyjaśnia prof. UKSW Monika Gładoch.

Ile czasu na zastanowienie

Zanim pracownik otrzyma pismo w sprawie rozwiązania umowy o pracę, będzie mógł spotkać się z pracodawcą i w trakcie rozmowy z nim przedstawić swój punkt widzenia na temat przedstawionych przyczyn zwolnienia. Jeśli wyrazi taką wolę, to spotkanie odbędzie się w obecności świadka. Na zastanowienie się, czy w ogóle chce odbyć spotkanie, ma pięć dni roboczych. Pracownik może też wskazać reprezentujący go związek zawodowy. Rozmowa ma odbyć się twarzą w twarz, chyba że będzie to niemożliwe lub znacznie utrudnione. W takim przypadku pracodawca wysłucha pracownika przez telefon lub za pomocą innych środków porozumiewania się. Pojawia się jednak pytanie, co w sytuacji, gdy pracownik rzeczywiście zachoruje lub z innych przyczyn nie będzie mogło dojść do osobistej konfrontacji, a nie można skorzystać z takich narzędzi elektronicznych, jak np. Skype.

– Pracownik ma obowiązek pozostawić do siebie kontakt, tak by zdalne przeprowadzenie procedury było możliwe. Jeśli tego nie zrobi, pracodawca nie musi wysłuchać pracownika, a tym samym może go zwolnić po upływie trzech dni – komentuje prof. Arkadiusz Sobczyk. Profesor UKSW Monika Gładoch, ekspert Pracodawców RP, zwraca przy tym uwagę, że zgodnie z art. 114 projektu nowego kodeksu pracy pracodawca może wypowiedzieć umowę nawet do 14 dni od zawiadomienia.

Autopromocja

REKLAMA

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Jak uzyskać świadczenie wspierające z ZUS: wnioski, terminy, kwoty

    Świadczenie wspierające jest formą pomocy dla osób niepełnosprawnych. W 2024 r. świadczenie dostępne jest dla osób z niepełnosprawnościami z najwyższymi poziomami potrzeby wsparcia, tj. od 87 do 100 punktów. Jak wygląda procedura uzyskania świadczenia wspierającego?

    28 lutego 2024 r. upływa termin przekazania ubezpieczonym informacji ZUS IMIR

    Płatnicy składek są zobowiązani do sporządzenia informacji rocznej (ZUS IMIR) dotyczącej ubezpieczonych, za których w 2023 r. rozliczali składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Ww. informację należy przekazać ubezpieczonym do 28 lutego 2024 r.

    1780,96 najniższej emerytury, renty rodzinnej i renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz renty socjalnej od 1 marca 2024

    Są już znane kwoty najniższych świadczeń z ZUS i KRUS, które będą należne od 1 marca 2024 r.! Będzie to przykładowo: 1780,96 najniższej emerytury, renty rodzinnej i renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz renty socjalnej. Skąd taki wzrost i na czym polega waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych? Czy trzeba złożyć wniosek o waloryzację emerytury? Jakie świadczenia podlegają waloryzacji? Czy będzie 13 i 14 emerytura w 2024? 

    Dofinansowanie z ZUS na poprawę BHP. Można dostać nawet 300000,00 zł dofinansowania!

    ZUS organizuje konkurs na projekty dotyczące utrzymania zdolności do pracy przez cały okres aktywności zawodowej realizowane w 2025 r. (Konkurs nr 2024.01). Można zdobyć dofinansowanie w wysokości 300000,00 zł. Wnioski o dofinansowanie należy składać od 26 lutego do 27 marca 2024 r.

    REKLAMA

    Szkolenia policjantów i skoszarowanie: ważny komunikat MSWiA

    Szkolenia w systemie skoszarowanym w Policji mogą odbywać jedynie osoby realizujące w Policji powszechny obowiązek obrony, albo funkcjonariusze odbywający szkolenie/doskonalenie zawodowe w nadzwyczajnych okolicznościach jak np. w stanie klęski żywiołowej. Wynika z tego, że policjanci odbywający szkolenie/doskonalenie zawodowe w zwykłych okolicznościach nie mogą być szkoleni w systemie skoszarowanym. Jak być powinno? Komenda Główna Policji zadeklarowała szczegółową analizę postanowień aktów wewnętrznych obowiązujących w poszczególnych jednostkach szkoleniowych. Szykują się kontrole!

    Zatrudnianie cudzoziemców. Zezwolenie na pracę ma aż sześć typów: A, B, C, D, E, S. Który wybrać?

    Zezwolenie na pracę to dokument legalizujący pracę w Polsce cudzoziemca, który nie jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia. Polskie przepisy przewidują zezwolenia sześciu typów. Rodzaj zezwolenia na pracę, który musi posiadać cudzoziemiec zależy od tego, przez jaki okres zamierza pracować w Polsce, jaki charakter ma mieć jego praca, oraz – czy będzie pracował dla podmiotu polskiego, czy zagranicznego.

    Postępowanie karne o umyślnie przestępstwo lub przestępstwo skarbowe w zawodach medycznych

    Postępowanie karne o umyślnie przestępstwo lub przestępstwo skarbowe w zawodach medycznych - to zagadnienie okazało się problematyczne, na etapie ubiegania się o wykonywanie zawodu lekarza, pielęgniarki, położnej czy dentysty. W związku z tym Minister Zdrowia Izabela Leszczyna rozważy propozycję zmiany legislacyjnej w zakresie składanego oświadczenia co do prowadzonego postępowania karnego przeciwko osobom mającym wykonywać zawód medyczny. Być może dojdzie do zmiany w sprawie procedury otrzymywania przez lekarzy, lekarzy dentystów oraz pielęgniarki i położne uprawnień do wykonywania tych zawodów.

    Szukasz dobrej pracy? Pamiętaj o liście motywacyjnym. Musi być profesjonalnie przygotowany!

    List motywacyjny to dokument, w którym składająca go osoba wyjaśnia, z jakich powodów ubiega się np. o zatrudnienie. Chociaż złożenie listu motywacyjnego nie zawsze jest wymagane przez potencjalnego pracodawcę, to warto mu pokazać, że składającemu naprawdę zależy na podjęciu zatrudnienia.

    REKLAMA

    Pracownicy naukowi dostaną podwyżki o 30%. Profesor zarobi co najmniej 9370 zł miesięcznie, profesor uczelni – 7777,10 zł, adiunkt – 6840,10 zł, inny nauczyciel akademicki – 4685 zł [Wyrównanie od 1 stycznia 2024 r.]

    Wynagrodzenia pracowników naukowych pójdą w górę. Minister nauki Dariusz Wieczorek podpisał rozporządzenie, dzięki któremu podwyżki otrzymają pracownicy naukowi zatrudnieni na uczelniach publicznych oraz w Polskiej Akademii Nauk. Wynagrodzenie zasadnicze profesora wzrośnie z 7210 zł do 9370 zł. Naukowcy dostaną podwyżki z wyrównaniem od 1 stycznia 2024 r.

    Urząd do spraw kombatantów ma nowego szefa. Został nim Lech Parell

    Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ma nowego szefa. Po odwołaniu Jana Józefa Kasprzyka premier Donald Tusk powołał na to stanowisko Lecha Parella. Akt powołania wręczyła mu minister rodziny, pracy i polityki społecznej.

    REKLAMA