Kategorie

Konsultacja wypowiedzenia umowy o pracę ze związkiem zawodowym nie zawsze jest konieczna

Ryszard Sadlik
Ryszard Sadlik
Pracodawca jest zobowiązany konsultować zamiar rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony z organizacjami związkowymi. Pod warunkiem jednak, że pracownik zatrudniony na podstawie tej umowy korzysta z ich ochrony.
W praktyce czasami trudno jest ustalić, których dokładnie pracowników chroni związek. Zdarza się bowiem, że związki zawodowe nie przekazują pracodawcy informacji o pracownikach korzystających z ich obrony.

Informacja o ochronie

Związek zawodowy reprezentujący pracownika podejmuje się obrony praw tego pracownika z tytułu jego członkostwa w tej organizacji lub na podstawie wyrażenia zgody na obronę praw pracownika w niej niezrzeszonego (art. 232 k.p.).

Reklama

Według art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, w których przepisy prawa pracy zobowiązują pracodawcę do współdziałania z zakładową organizacją związkową, pracodawca jest obowiązany zwrócić się do niej o informację o pracownikach korzystających z jej obrony.

W razie nieudzielenia przez zakładową organizację związkową informacji w ciągu pięciu dni, pracodawca jest zwolniony od dalszego obowiązku współdziałania z tą organizacją w sprawie pracownika, którego ma dotyczyć rozwiązanie umowy. Przyjmuje się wówczas, że pracownik ten nie korzysta z obrony związkowej. Oznacza to, że konsultacja związkowa nie jest wymagana, jeżeli żadna z działających na terenie zakładu pracy organizacji nie udzieli informacji żądanej przez pracodawcę w trybie art. 30 ust. 21 wyżej wymienionej ustawy, chyba że sam pracownik przed podjęciem czynności przez pracodawcę powiadomi go o podleganiu ochronie związkowej (wyrok Sądu Najwyższego z 18 października 2005 r. (II PK 90/05, OSNP 2006/ 19-20/291).

Aktualizacja listy

Reklama

Istotne problemy budzi kwestia, w jaki sposób pracodawca ma spełnić obowiązek nałożony na niego w art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych, a więc, czy powinien jednorazowo zażądać od danej organizacji związkowej listy pracowników korzystających z jej ochrony, czy też powinien w każdym indywidualnym przypadku żądać od związku zawodowego informacji o podjęciu się ochrony praw konkretnego pracownika. Sprawa ta budzi w praktyce wiele kontrowersji. Stanowisku Sądu Najwyższego w tym zakresie nie jest jednolite. Obecnie dominuje pogląd, że jednorazowe zwrócenie się pracodawcy do działających u niego zakładowych organizacji związkowych o informację dotyczącą wszystkich zatrudnionych pracowników czyni zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 30 ust. 21 (wyrok Sądu Najwyższego z 25 lipca 2003 r., I PK 305/02, LEX nr 127947). Ponadto w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2002 r., (I PKN 809/00, OSNP 2004/2/31) wskazano, że pracodawca nie ma obowiązku ponawiania wniosku o informację przed podejmowaniem każdej czynności wymagającej współdziałania ze związkami zawodowymi.

Organizacja związkowa powinna aktualizować wykaz pracowników korzystających z jej obrony, na podstawie zasady wyrażonej w art. 1 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. Zgodnie z nią związek zawodowy jest powołany przez ludzi pracy do reprezentowania i obrony ich praw i interesów zawodowych. Obrona pracowników jest zatem obowiązkiem związku zawodowego i na nim w pierwszej kolejności, a nie na pracodawcy, spoczywa obowiązek prawidłowej jej realizacji. Z tego wynika, że związek zawodowy powinien przekazywać uaktualnioną listę pracowników korzystających z jego obrony. Należy zatem przyjąć, że pracodawca nie ma obowiązku za każdym razem podejmowania z własnej inicjatywy czynności w celu ustalenia, czy pracownik korzysta z ochrony związkowej, jeśli wcześniej nie został on wskazany przez związek lub gdy złożył pisemne oświadczenie, że nie korzysta z ochrony żadnego związku zawodowego. Zaniechanie przez pracodawcę podjęcia takich czynności nie narusza przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę. Przyjęcie tego poglądu oznacza znaczne ułatwienie dla pracodawcy rozwiązującego umowę o pracę.


Bez wskazania organizacji

W sytuacji gdy pracownik nie wskazał organizacji związkowej, która miałaby bronić jego praw, pracodawca powinien zawiadomić wszystkie działające na terenie zakładu pracy związki zawodowe o zamiarze rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem nienależącym do żadnego z nich oraz podać przyczynę rozwiązania umowy bez wcześniejszego lub równoczesnego zwrócenia się o informację, czy pracownik ten korzysta z ich obrony(uchwała SN z 23 listopada 2001 r., III ZP 16/01, Biul. SN 2001/11/10). Oznacza to, że jeśli pracodawca nie wie, czy pracownik korzysta z obrony związkowej któregoś z działających u niego związków zawodowych, wówczas może zwrócić się do każdego z nich z pismem wskazującym przyczyny rozwiązania umowy. Nie musi wcześniej zwracać się do każdej organizacji z pytaniem, czy pracownik ten korzysta z ich obrony. Tego typu działanie nie będzie stanowić naruszenia przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę.

Zatem, jeśli u pracodawcy działa np. sześć związków zawodowych, a wypowiedzenie umowy o pracę ma dotyczyć pracownika niewskazanego przez żaden z nich, pracodawca spełni obowiązek konsultacji związkowej, także wówczas, gdy o zamiarze wypowiedzenia zawiadomi wszystkie sześć organizacji związkowych, podając równocześnie przyczynę wypowiedzenia.

Bez obrony związku

Jeżeli pracodawca wie, że pracownik nie korzysta z obrony żadnego ze związków zawodowych działających na jego terenie, wówczas może zaniechać przeprowadzania konsultacji związkowej. Tak też podnosił Sąd Najwyższy w wyroku z 24 listopada 2004 r. (I PK 91/04, OSNP 2005/19/300), stwierdzając, że pracodawca, któremu wiadomo, że działająca u niego zakładowa organizacja związkowa nie reprezentuje pracownika z tytułu jego przynależności do związku zawodowego bądź z tytułu podjęcia się obrony jego praw, nie narusza art. 53 par. 4 k.p. w związku z art. 52 par. 3 k.p. oraz art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych, gdy składa temu pracownikowi oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę, nie zażądawszy wcześniej informacji o pracownikach korzystających z obrony związku zawodowego.

PRZYKŁAD

OBOWIĄZEK POINFORMOWANIA PRACODAWCY

Adam Z. 30 września 2007 r. złożył oświadczenie pracodawcy, że nie korzysta z ochrony żadnego związku zawodowego. 19 października 2007 r. zwrócił się jednak do związku zawodowego Elektrycy o podjęcie się ochrony jego praw, na co związek wyraził zgodę. Zarówno pracownik, jak i związek zawodowy nie poinformowali o tym fakcie pracodawcy. 28 listopada 2007 r. Adam Z. otrzymał wypowiedzenie umowy o pracę. W następnym dniu złożył pozew w sądzie domagając się przywrócenia do pracy. Zarzucał pracodawcy, że nie przeprowadził konsultacji ze związkiem zawodowym, który podjął się obrony jego praw. Sąd jednak oddalił jego powództwo uznając, że pracownik, który chce, aby w razie decyzji o jego zwolnieniu konsultowano ją ze związkiem zawodowym, powinien współdziałać w tym zakresie ze swoim pracodawcą, w szczególności powinien poinformować pracodawcę o tym, że związek podjął się ochrony jego praw.

Z ORZECZNICTWA

• Obowiązek konsultacji obejmuje zamiar wypowiedzenia umów o pracę pracownikom reprezentowanym przez związek zawodowy będącym członkami zakładowej organizacji związkowej lub pracownikom, którzy zwrócili się do związku zawodowego, a związek ten wyraził zgodę na obronę ich praw.

Wyrok SN z 16 kwietnia 2003 r., I PK 99/02, Sł. Pracow. 2004/6/6

• Procedura konsultacji zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę przewidziana w art. 38 k.p. nie obejmuje przewidzianego w art. 30 ust. 21 ustawy o związkach zawodowych poprzedzającego ją obowiązku pracodawcy zwrócenia się do zakładowej organizacji związkowej o informację o pracownikach korzystających z jej obrony.

Wyrok SN z 23 października 2003 r., I PK 428/02, Pr. Pracy 2004/3/37

RYSZARD SADLIK

sędzia orzekający Sądu Okręgowego w Kielcach

PODSTAWA PRAWNA

Art. 30 ust. 21 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 854 z późn. zm.).

Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.

    Ile osób w Polsce pracuje zdalnie? [GUS]

    Praca zdalna - ile osób w Polsce pracuje zdalnie? Gdzie najwięcej osób pracuje z domu?

    Płaca minimalna - średnie wynagrodzenie w powiecie

    Płaca minimalna będzie zależała od powiatu? Proponuje się, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosiła tyle, ile średnie wynagrodzenie w powiecie.

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w 2021 r.?

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w III kwartale 2021 r.? Znamy nowy wskaźnik waloryzacji podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

    Powrót do pracy stacjonarnej czy praca zdalna?

    Powrót do pracy stacjonarnej - czy Polacy chcą wracać do biur? Czy praca zdalna zostanie? Jakie wyzwania stoją przed pracodawcami i pracownikami?

    12 czerwca - Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

    Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypada na 12 czerwca. Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na to zjawisko.

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją już funkcjonuje

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Jakie kwestie reguluje?

    Odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - wszystko, co musisz wiedzieć

    Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - komu i kiedy przysługuje? Kto je wypłaca? Jak odwołać się od decyzji ZUS?

    PPK: stan oszczędności można sprawdzać na bieżąco

    PPK - stan oszczędności na swoim rachunku w PPK można sprawdzać na bieżąco. Jak to zrobić?

    Nowy Ład – kalkulator wynagrodzeń 2022

    Nowy Ład - kalkulator wynagrodzeń w 2022 r. pozwala obliczyć wysokość wynagrodzeń dla umów o pracę. Jak Nowy Ład wpływa na wysokość płacy minimalnej w 2022 r.? Wyższa kwota wolna od podatku powoduje brak podatku przy minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Ile wyniesie najniższa krajowa?

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r.

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r. - to rozwiązanie dla wszystkich medyków. Co ze wzrostem wynagrodzeń do 2027 r.?

    Przedłużenie kadencji organów związków zawodowych

    Przedłużenie kadencji organów statutowych związków zawodowych, organizacji przedsiębiorców i społecznych inspektorów pracy przewiduje projekt nowelizacji ustawy covidowej.

    Bezrobocie w maju 2021 r. najniższe w UE

    Bezrobocie w maju 2021 r. - ile wyniosła szacowana stopa bezrobocia rejestrowanego? Czy Polska ma najniższe bezrobocie w UE?

    Doradca podatkowy - zarobki 2021

    Doradca podatkowy - jakie są zarobki w 2021 r.? Gdzie zarabia się najlepiej? Jak zrobić szybką karierę w podatkach? Oto kilka wskazówek.

    Zatrudnienie programisty - rekrutować seniora czy juniora?

    Zatrudnienie programisty może stać się prawdziwym wyzwaniem. Polskie firmy muszą konkurować o najlepszych specjalistów z pracodawcami z Zachodu. Jak w takiej sytuacji zatrudnić dobrego programistę?

    4 cechy, jakie powinien posiadać dobry program do obsługi PPK

    Obsługa PPK może być albo koszmarem działu kadr, albo procesem, o którym, jak o oddychaniu, po prostu się nie myśli. Wszystko zależy od tego, jakie oprogramowanie (i czy w ogóle) wspomaga dział personalny w realizacji zadań związanych z obsługą PPK. Jaki zatem powinien być program, który pozwoli na sprawną realizację PPK bez nadmiernego obciążania pracowników?

    PPK w firmie - jak wdrożyć?

    PPK w firmie - jak wdrożyć Pracownicze Plany Kapitałowe dla swoich pracowników? Co powinien zawierać program do obsługi PPK? Kto może oszczędzać w PPK?

    Regionalizacja płacy minimalnej - rekomendacje

    Regionalizacja płacy minimalnej i powiązanie jej z obiektywnym parametrem ekonomicznym to rekomendacje raportu, którego partnerem jest Biuro Rzecznika MŚP.

    Czerwiec 2021 - godziny pracy, dni wolne

    Czerwiec 2021 - godziny pracy i dni wolne czyli jaki jest wymiar czasu pracy. Kalendarz czerwca w 2021 r. zawiera 1 święto wolne od pracy.

    Niedziela handlowa - czerwiec 2021

    Niedziela handlowa - czerwiec 2021 r. ma 4 niedziele. Czy 13 czerwca, 20 czerwca lub 27 czerwca jest niedziela handlowa? Kalendarz niedziel handlowych.