Kategorie

Wyrok SN z dnia 16 listopada 2004 r. sygn. I PK 649/03

Uprawnienie pracodawcy do rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 § 1 lit. b k.p. jest niezależne od współdziałania z organem rentowym, w szczególności w sprawie ustalenia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Przewodniczący SSN Andrzej Kijowski (sprawozdawca) Sędziowie SN: Zbigniew Hajn, Barbara Wagner
Wyrok SN z dnia 16 listopada 2004 r. sygn. I PK 649/03

Uprawnienie pracodawcy do rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 § 1 lit. b k.p. jest niezależne od współdziałania z organem rentowym, w szczególności w sprawie ustalenia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego.

Przewodniczący SSN Andrzej Kijowski (sprawozdawca)

Sędziowie SN: Zbigniew Hajn, Barbara Wagner

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2004 r. sprawy z powództwa Janiny B. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej C.R. w Ł. o przywrócenie do pracy, na skutek kasacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 30 maja 2003 r. [...]

oddalił kasację.

Uzasadnienie

Reklama

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Janiny B. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej „C.R.” w Ł., wyrokiem z dnia 30 maja 2003 r. [...] oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi z dnia 4 listopada 2002 r. [...], oddalającego jej roszczenie o przywrócenie do pracy.

Reklama

W motywach tego rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy przejął jako własne ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu w pierwszej instancji oraz podzielił ich prawną kwalifikację. Powódka była w pozwanej Spółdzielni zatrudniona od dnia 1 września 1999 r. na stanowisku gospodarza domu. W dniu 4 stycznia 2001 r. uległa wypadkowi przy pracy, w wyniku którego stała się niezdolna do jej wykonywania. Dwustu-siedemdziesięciodniowy okres niezdolności upłynął w dniu 1 października 2001 r., o czym została poinformowana przez pracodawcę. W dnia 2 października 2001 r. powódka dostarczyła zwolnienie za dzień poprzedni, przy czym pytana przez działającą w imieniu pracodawcy E. Ł.-L. o gotowość do pracy, odpowiedziała, że oczekuje na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie przyznania jej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Bezpośrednia przełożona powódki - J.M. oświadczyła zaś, że dnia 2 października 2001 r. powódka nie stawiła się do pracy. W związku z tymi okolicznościami powódce na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p. zostało w dniu 2 października 2001 r. wręczone pismo o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia. Tego samego dnia organ rentowy odmówił przyznania powódce świadczenia rehabilitacyjnego, wskutek czego wniosła ona odwołanie, w którym kwestionowała swoją zdolność do świadczenia pracy. Następnie w dniu 9 października 2001 r. wystąpiła do pozwanego z żądaniem anulowania rozwiązania umowy, czego bezpośrednim skutkiem była odbyta następnego dnia rozmowa z H.P. - dyrektorem pozwanej Spółdzielni.

Zdaniem Sądu Okręgowego, pracownik po okresie niezdolności do pracy, powinien przedstawić lekarskie zaświadczenie, że jest do niej zdolny. Okres niezdolności powódki do pracy upłynął w dniu 1 października 2001 r., co oznacza, że powinna ona zgłosić swój powrót do pracy zarówno w dziale kadr pozwanej Spółdzielni, jak i administratorowi osiedla, na którym pracowała. Tymczasem tego dnia powódka zgłosiła się do biura pozwanej jedynie z oświadczeniem, że oczekuje na decyzję organu rentowego w przedmiocie przyznania świadczenia rehabilitacyjnego. Po tej wizycie nie podjęła z pracodawcą żadnego kontaktu. Pozwana Spółdzielnia miała zatem podstawę, aby uznać, że powódka po wyczerpaniu okresu zasiłkowego, nie wykazała gotowości do pracy. Biorąc zaś pod uwagę fakt, że zgodnie z art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p. upłynął już maksymalny okres usprawiedliwionej nieobecności, pracodawca był uprawniony do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Podjęcie przez powódkę rozmów na temat ewentualnego przywrócenia do pracy, nie posiada prawnej doniosłości, ponieważ czas od dnia 2 do dnia 10 października 2001 r. należy uznać za okres nieusprawiedliwionej nieobecności, co stanowi naruszenie jednego z podstawowych obowiązków pracownika określonych w art. 100 § 1 i 2 k.p. Jeśli zaś chodzi o sformułowany przez powódkę zarzut nieprzeprowadzenia przez Sąd pierwszej instancji dowodu z przesłuchania świadków J.S., T.B. i A.S., to nie wpłynęło to na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, a stanowisko Sądu meriti zostało odpowiednio uzasadnione.

Kasację od powyższego wyroku złożyła strona powodowa, zarzucając naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p. oraz prawa procesowego, to jest art. 380 k.p.c. poprzez oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań powołanych świadków. Zdaniem skarżącej, pozwana Spółdzielnia „ze względu na obowiązki wynikające z ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych w razie choroby i macierzyństwa oraz wydanych na podstawie art. 59 ust. 15 oraz art. 61 ust. 3 wymienionej ustawy rozporządzeń wykonawczych” nie była uprawniona do zastosowania art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p. Według powódki „wspomniane akty wykonawcze i powszechnie przyjęta praktyka wymagają by pracodawca w terminie 4 tygodni przed upływem okresu uzasadniającego zwolnienie pracownika bez wypowiedzenia przekazał do orzecznika ZUS dokumentację pracownika pozwalającą na wydanie stosownego zaświadczenia o zdolności bądź też niezdolności pracownika do pracy”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja podlega oddaleniu ponieważ jej podstawy nie są usprawiedliwione. Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy w dniu 12 października 2001 r. powódka „stawiła się do pracy”, co zgodnie z art. 53 § 3 k.p. wyłączałoby możliwość rozwiązania umowy o pracę na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 lit. b Kodeksu pracy, według którego, w przypadku gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy lub niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli niezdolność do pracy wskutek choroby trwa dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku, to jest dłużej niż 6 miesięcy, a jeżeli niezdolność do pracy spowodowana została gruźlicą- dłużej niż przez 9 miesięcy (art. 8 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, Dz.U. Nr 60, poz. 636 ze zm.). Chybione są więc wywody skarżącej, że zastosowanie art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p. wymaga podjęcia przez pracodawcę określonych czynności, polegających na dostarczeniu organowi rentowemu w terminie czterech tygodni przed upływem okresu uzasadniającego niezwłoczne zwolnienie pracownika dokumentacji pracowniczej, a tym samym formułowany na tej podstawie zarzut naruszenia prawa materialnego. Taki obowiązek nie wynika dla pracodawcy z powoływanych przez skarżącą przepisów art. 59 ust. 15 oraz art. 61 ust. 3 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz wydanych na tej podstawie aktów wykonawczych. Nie sposób zresztą znaleźć źródło podobnego obowiązku w pozostałych przepisach regulujących prawny status pracownika pobierającego zasiłek chorobowy. Nie ma również żadnego związku pomiędzy uprawnieniem pracodawcy do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 lit b k.p., a ewentualnym postępowaniem w sprawie ustalenia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Potwierdza to chociażby treść art. 20 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zgodnie z którym przepis art. 53 § 5 k.p. stosuje się odpowiednio do pracownika pobierającego świadczenie rehabilitacyjne, jeżeli zgłosi on swój powrót do pracodawcy niezwłocznie po wyczerpaniu tego świadczenia, choćby nastąpiło to po upływie 6 miesięcy od rozwiązania stosunku pracy. Uprawnienie pracodawcy do rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem niezdolnym do pracy można zatem oceniać wyłącznie przez pryzmat regulacji art. 53 k.p.

W niniejszej sprawie było bezsporne, że 270 dzień niezdolności do pracy upłynął 1 października 2001 r., za który powódka dostarczyła zwolnienie lekarskie. Istotne było zatem ustalenie, czy kolejnego dnia, tj. 2 października 2004 r., powódka stawiła się do pracy. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Sądy obu instancji wykazało, że tego dnia przybyła jedynie do biura Spółdzielni, gdzie oświadczyła, że organ rentowy odmówił jej przyznania świadczenia rehabilitacyjnego, od czego zresztą zamierza się odwoływać. Fakt ten najwyraźniej dowodzi tezy, że skarżąca nie miała zamiaru podejmowania pracy „w związku z ustaniem niezdolności”, gdyż ta trwała nadal. Poza tym stwierdziła, że nie czuje się zdolna do pracy.

Słusznie przy tym Sąd Okręgowy uznał, że z uwagi na zatrudnienie powódki na stanowisku gospodarza domów, powinna była ona zgłosić swój powrót zarówno w dziale kadr spółdzielni, jak i administratorowi osiedla, na którym pracowała. Nie oznacza to jednak, że do pracy zostałaby dopuszczona. Zgodnie bowiem z art. 229 § 2 zdanie drugie k.p., jeśli niezdolność pracownika do pracy trwa dłużej niż 30 dni, pracodawca obowiązany jest skierować go na badania lekarskie w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Dopiero po przeprowadzeniu takiego badania pracodawca - w zależności od jego wyniku - mógłby zezwolić pracownikowi na świadczenie pracy. Uzasadniona była zatem prawna ocena tego stanu faktycznego dokonana przez Sądy obu instancji, iż pracodawca miał podstawę do uznania, że powódka nie zgłosiła swojego powrotu do pracy, choć nieścisłe jest twierdzenie Sądu Okręgowego, iż po okresie niezdolności do pracy pracownik „powinien” przedstawić lekarskie zaświadczenie o zdolności do pracy. Za nieuzasadnione należy również uznać stanowisko Sądu drugiej instancji, że w okresie od dnia 2 października do dnia 10 października 2001 r. doszło do naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych na skutek nieusprawiedliwienia przez powódkę swojej nieobecności pracy, albowiem począwszy od dnia 2 października 2001 r. stron nie łączył już stosunek pracy. Nie zmienia to jednak faktu, że kasacja skarżącego, podobnie zresztą jak i apelacja, stanowi jedynie „zwykłą” polemikę z ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez Sądy obu instancji. Ustaleniami tymi Sąd Najwyższy jest zaś związany, skoro zostały poczynione bez naruszenia obowiązujących przepisów postępowania.

Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy na podstawie art. 39312 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?