Kategorie

Jak długi powinien być urlop macierzyński po porodzie

Cecylia Bodek
Zasadą jest, że urlop macierzyński jest wykorzystywany przez pracujące matki w całości po porodzie. Czasem jednak zdarza się, że po porodzie pracownice chcą wrócić do pracy tak szybko, jak to tylko możliwe. Dlatego korzystają z części urlopu macierzyńskiego przed porodem, żeby skrócić jego okres przypadający po porodzie. Powstaje zatem wątpliwość, czy pracownica może wykorzystać po porodzie dowolną długość urlopu macierzyńskiego?
Kodeks pracy określa wprost przypadki, kiedy urlop macierzyński może zostać skrócony. Pracownica może po porodzie wykorzystać 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, ale pod warunkiem, że pozostałą część tego urlopu wykorzysta ojciec dziecka, który je wychowuje (art. 180 § 5 Kodeksu pracy).

Drugą możliwością praktycznego skrócenia urlopu macierzyńskiego przypadającego po porodzie jest możliwość podziału tego urlopu na 2 części. Jedną, obejmująca co najmniej 2 lub więcej tygodni, pracownica może wykorzystać przed porodem. Druga zaś, obejmująca część niewykorzystaną przed porodem, przypada po urodzeniu dziecka. Powstaje jednak wątpliwość w tym przypadku co do minimalnego wymiaru urlopu macierzyńskiego, który musi zostać wykorzystany przez pracownicę po porodzie. Kodeks pracy nie określa go wprost. Czy może się zatem zdarzyć, że praktycznie od razu po porodzie kobieta wróci do pracy, ponieważ większą część urlopu macierzyńskiego wykorzysta przed porodem?

14 czy 8 tygodni urlopu macierzyńskiego

Reklama

W kwestii minimalnej liczby dni urlopu macierzyńskiego przypadającego po porodzie zdania specjalistów są podzielone. Część ekspertów uważa, że urlop macierzyński dla pracownicy po porodzie nie może być krótszy niż 14 tygodni. Nie dotyczy to przypadków wskazanych wprost w Kodeksie pracy, które przewidują krótszy urlop macierzyński, np. w razie hospitalizacji noworodka, oddania dziecka na wychowanie, urodzenia martwego dziecka lub śmierci dziecka przed upływem 8 tygodnia życia (art. 1801, art. 181 i art. 182 Kodeksu pracy). Ci eksperci argumentują, że kobieta, która urodziła dziecko, musi wykorzystać po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, gdyż Kodeks pracy nie pozwala na skrócenie urlopu przypadającego po porodzie (poza przypadkami wymienionymi wyżej). Natomiast pozostała część urlopu, w zależności od okoliczności, może zostać wykorzystana przed porodem przez pracownicę albo po porodzie przez pracownika - ojca, który wychowuje dziecko.

Zdaniem pozostałych specjalistów zajmujący się prawem pracy przed porodem pracownica może wykorzystać więcej niż 2 tygodnie urlopu macierzyńskiego, a po porodzie powinna wykorzystać co najmniej 8 tygodni tego urlopu.

WAŻNE!

Urlop macierzyński po porodzie powinien trwać co najmniej 8 tygodni.

Zwolennicy tego poglądu argumentują, że wprawdzie przepisy Kodeksu pracy (art. 180 § 3 i § 4 Kodeksu pracy) nie określają wprost, jaka część urlopu macierzyńskiego musi w takim przypadku pozostać do wykorzystania po porodzie, ale biorąc pod uwagę fakt, że urlop macierzyński powinien być przeznaczony nie tylko na sprawowanie osobistej opieki nad noworodkiem, ale również na regenerację sił matki po porodzie, należy uznać, że część urlopu macierzyńskiego przypadająca po porodzie nie może być mniejsza niż 8 tygodni. Taki bowiem wymiar przysługuje pracownicy, która podjęła decyzję o rezygnacji z wychowania dziecka i oddała je innej osobie w celu przysposobienia lub do domu dziecka albo której dziecko wymaga opieki szpitalnej, albo której dziecko urodziło się martwe lub zmarło przed upływem 8 tygodni życia. Stąd wniosek, że 8 tygodni wystarczy na regenerację sił i właśnie 8 tygodni należy przyjąć jako barierę minimalnego wymiaru urlopu macierzyńskiego, który musi w każdym przypadku zostać wykorzystany po porodzie.

PRZYKŁAD

Pracownica spodziewająca się pierwszego dziecka złożyła wniosek o udzielenie 5 tygodni urlopu macierzyńskiego przed porodem. Pracodawca zgodnie z prezentowanym powyżej poglądem może się zgodzić na wniosek pracownicy. Pracownica musi zgodnie z tym stanowiskiem wykorzystać co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego po porodzie. Nie jest natomiast konieczne wykorzystanie przez nią co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego po porodzie. W przedstawionym przypadku pracownica wykorzysta 13 tygodni urlopu macierzyńskiego po porodzie, a 5 tygodni przed porodem.

Jaki wymiar urlopu powinien przypadać po porodzie

Reklama

Sytuacje, w których jest dopuszczalne skrócenie urlopu macierzyńskiego przypadającego po porodzie, są ściśle określone w Kodeksie pracy i należy je traktować jako wyjątki od reguły nakazującej wykorzystanie urlopu macierzyńskiego w całości po porodzie. Dlatego w przypadku podziału urlopu macierzyńskiego na części, z których jedna jest wykorzystywana przed porodem, a druga po porodzie, nie jest możliwe skrócenie urlopu macierzyńskiego przypadającego po porodzie zaledwie np. do 2 tygodni. Ustawodawca uznał bowiem za niezbędny do regeneracji sił matki po porodzie okres co najmniej 8 tygodni.

Nie można natomiast podzielić poglądu przyjmującego, że po porodzie pracownica musi wykorzystać minimum 14 tygodni urlopu macierzyńskiego. Za odrzuceniem go przemawia przede wszystkim treść przepisu art. 180 § 3 i § 4 Kodeksu pracy, który nie wprowadza w tym zakresie wyraźnych ograniczeń ilościowych co do wymiaru urlopu przysługującego po porodzie. Ponadto należy pamiętać, że do 18 grudnia 2006 r. pracownica, która urodziła swoje pierwsze dziecko, miała prawo do 16 tygodni urlopu macierzyńskiego. Od 19 grudnia 2006 r. wymiar urlopu macierzyńskiego został wydłużony o 2 tygodnie. Pracownica nie mogła zatem wykorzystać np. 3 lub 4 tygodni urlopu przed porodem, ponieważ do wykorzystania po porodzie nie zostałoby pełnych 14 tygodni.

• art. 180 § 1, § 3-6, art. 1801-183 Kodeksu pracy,

• art. 1 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU nr 221, poz. 1615).

Cecylia Bodek

specjalista w zakresie prawa pracy

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Karta Nauczyciela. Komentarz (PDF)
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?