Kategorie

Czy można wprowadzić zakaz korzystania z urlopów wypoczynkowych w niektórych miesiącach

Bożena Lenart
W regulaminie pracy ustaliliśmy, że pracownicy nie mogą korzystać z urlopów wypoczynkowych w grudniu danego roku, poza przypadkami udzielenia urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopach rodzicielskich (macierzyńskim, ojcowskim itp.) na wniosek pracownika. Co roku w tym miesiącu mamy bowiem duże spiętrzenie prac w firmie. Czy taki zapis w regulaminie pracy jest dopuszczalny? Pracownicy uważają takie postanowienie za niezgodne z prawem.
Reklama

Taki zapis w Państwa regulaminie pracy jest niedopuszczalny. Oprócz tego, że pracodawca jest zobowiązany udzielić urlopu pracownikom wracającym po urlopach rodzicielskich, powinien również udzielić pracownikowi urlopu na żądanie. Poza tym wprowadzony przez Państwa zapis w regulaminie pracy niczemu nie służy. Pracodawca może bowiem poza szczególnymi przypadkami zawsze odmówić pracownikom udzielenia urlopu wypoczynkowego ze względu na zapewnienie w zakładzie normalnego toku prac, a nie ze względu na wskazane w pytaniu postanowienia regulaminu pracy.

Z przepisów w zakresie udzielania urlopów wypoczynkowych wynika, że generalnie o terminie wykorzystania przez pracownika urlopu decyduje pracodawca. Udzielając pracownikom urlopu bierze on pod uwagę nie tylko wnioski pracowników, ale i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. Dotyczy to zarówno urlopów, które pracodawca udziela zgodnie z planem urlopów, jak i urlopu którego udziela po porozumieniu z pracownikiem (art. 163 § 1 i § 11 Kodeksu pracy). Zatem nie każdy wniosek urlopowy pracownika musi zostać przez pracodawcę zaakceptowany.

Jednak w pewnych przypadkach pracodawca jest zobowiązany zaakceptować wniosek pracownika udzielając mu urlopu we wnioskowanym terminie. Dotyczy to pracowników, którzy chcieliby wykorzystać urlop wypoczynkowy bezpośrednio po urlopie:

  • macierzyńskim (art. 163 § 3 Kodeksu pracy) i dodatkowym urlopie macierzyńskim (art. 1821 § 6 Kodeksu pracy),
  • ojcowskim (art. 1823 § 3 Kodeksu pracy),
  • na warunkach urlopu macierzyńskiego (art. 183 § 1 zd. 2 Kodeksu pracy) i dodatkowym urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego (art. 183 § 4 Kodeksu pracy),a także młodocianego uczęszczającego do szkoły, który chce wykorzystać urlop w okresie ferii szkolnych (art. 205 § 3 Kodeksu pracy).
Reklama

Zatem tych pracowników nie mogą dotyczyć postanowienia regulaminu pracy wyłączające możliwość korzystania z urlopu w pewnym okresie roku. Przepisy Kodeksu pracy nie przewidują bowiem w ogóle prawa pracodawcy do odmowy udzielenia takiemu pracownikowi urlopu wypoczynkowego w jednym z wymienionych wyżej okresów.

Ponadto każdy pracownik uprawniony do urlopu wypoczynkowego może wykorzystać do 4 dni urlopu w roku kalendarzowym w trybie urlopu na żądanie (art. 1672 Kodeksu pracy). Co do zasady, pracodawca nie może odmówić udzielenia tego urlopu w żądanym przez pracownika terminie. W świetle orzecznictwa sądowego jest to dopuszczalne tylko w wyjątkowych przypadkach. W wyroku z 26 stycznia 2005 r. (II PK 197/04, OSNP 2005/17/271) Sąd Najwyższy stwierdził, że „(...) może zaistnieć sytuacja, gdy we wskazanym przez pracownika terminie wystąpi spowodowana ważnymi przyczynami potrzeba jego obecności w zakładzie pracy. Skoro pracodawca może odwołać pracownika z urlopu z powodu wystąpienia nieprzewidzianych okoliczności, to może także w razie zaistnienia takich okoliczności sprzeciwić się wykorzystaniu urlopu na żądanie i nakazać pracownikowi obecność w pracy. Rozpoczęcie i wykorzystywanie urlopu w takiej sytuacji może być traktowane w kategoriach odmowy wykonania polecenia i nieobecność pracownika w pracy może być uznana za nieusprawiedliwioną (...)”. Zatem zdaniem Sądu Najwyższego obowiązek udzielenia urlopu „na żądanie” nie jest bezwzględny, a pracodawca może odmówić takiemu żądaniu pracownika ze względu na szczególne okoliczności, które wymagają obecności pracownika w pracy.


Należy przyjąć, że nie jest jednak możliwe nieudzielenie pracownikowi urlopu na żądanie tylko z powodu dużego natężenia pracy w zakładzie pracy. Decydując o udzieleniu bądź nieudzieleniu pracownikowi urlopu na żądanie pracodawca powinien mieć bowiem na względzie charakter tego urlopu, społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa do tego urlopu i zasady współżycia społecznego. Urlop na żądanie umożliwia pracownikowi nieświadczenie pracy, gdy w nagłych sytuacjach jest to niemożliwe bądź znacznie utrudnione. Takie sytuacje mogą mieć miejsce w trakcie całego roku.

PRZYKŁAD

Pracownik zgłosił żądanie udzielenia mu urlopu, ponieważ musi odebrać ze szpitala obłożnie chorą kuzynkę, która nie ma innych krewnych, którzy mogliby to zrobić. Inny pracownik zgłosił żądanie udzielenia mu urlopu, ponieważ jest awaria sieci wodociągowej i musi udostępnić mieszkanie ekipie, która ją naprawia. W takich przypadkach odmowa udzielenia pracownikowi urlopu na żądanie motywowana tylko nawałem pracy w zakładzie mogłaby być potraktowana jako naruszenie zasad współżycia społecznego. Inaczej byłoby tylko wtedy, gdyby nieobecność w pracy tych pracowników groziła pracodawcy znaczną szkodą majątkową.

Zatem postanowienie regulaminu pracy, że w grudniu pracodawca nie udziela pracownikom urlopów, nie może dotyczyć urlopu na żądanie.

Z przepisów urlopowych wynika, że pracodawca w każdym konkretnym przypadku powinien ocenić, czy udzielić pracownikowi urlopu we wnioskowanym terminie czy nie. Dotyczy to nie tylko urlopu na żądanie, ale i „zwykłego” urlopu. Zapis w regulaminie pracy dotyczący nieudzielania pracownikom urlopów w grudniu mógłby mieć charakter wyłącznie informacyjny. Mogłoby z niego jedynie wynikać, że (poza przypadkami, o których mowa wyżej) ze względu na znaczne natężenie pracy w grudniu urlopy wypoczynkowe są udzielane pracownikom tylko w wyjątkowych przypadkach. Taki zapis nie zamyka bowiem pracownikom możliwości składania wniosków o urlop w tym miesiącu. Jeżeli pracodawca nie chce zaakceptować wniosku pracownika o urlop, powinien odmówić ze względu na konieczność zapewnienia normalnego toku pracy w zakładzie pracy (jest to przesłanka ustawowa odmowy udzielenia urlopu), a nie ze względu na taki zapis w regulaminie pracy.

Zatem zapis, który znajduje się w Państwa regulaminie pracy, należy zmienić, uwzględniając możliwość wykorzystania przez pracowników w grudniu także urlopu na żądanie, albo usunąć.

Podstawa prawna:

  • art. 163 § 1 i § 11, art. 163 § 3, art. 1672, art. 1821 § 6, art. 1823 § 3, art. 183 § 1, art. 183 § 4, art. 205 § 3 Kodeksu pracy.

Orzecznictwo uzupełniające:

  • Rozpoczęcie urlopu „na żądanie” (art. 1672 Kodeksu pracy) przed udzieleniem go przez pracodawcę może być uznane za nieusprawiedliwioną nieobecność w pracy, będącą ciężkim naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych w rozumieniu art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. (Wyrok Sądu Najwyższego z 16 września 2008 r., II PK 26/08, OSNP 2010/3–4/36)
  • Udzielenie urlopu wypoczynkowego, także na żądanie (art. 1672 Kodeksu pracy), pracownikowi niezdolnemu do pracy z powodu choroby jest niezgodne z prawem. (Wyrok Sądu Najwyższego z 28 października 2009 r., II PK 123/09, OSNP 2011/11–12/148)
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?