Kategorie

Udzielanie urlopów wypoczynkowych dla pracowników odchodzących na emeryturę

Ewa Drzewiecka
Pracownikowi przechodzącemu na emeryturę przysługuje od pracodawcy urlop wypoczynkowy w wymiarze proporcjonalnym do czasu jego zatrudnienia. Pracodawca może jednak udzielić mu więcej dni urlopu. Ważne, by nie był on niższy od przysługującego mu wymiaru.

Na początku każdego roku pracownik pozostający w zatrudnieniu nabywa prawo do kolejnego urlopu w pełnym wymiarze wynikającym z posiadanego stażu pracy (art. 153 § 2 k.p.). Pracownicy, którzy przepracowali mniej niż 10 lat, mają prawo do 20 dni urlopu, gdy więcej niż 10 lat – do 26 dni urlopu. Z takiego wymiaru urlopu korzystają pracownicy przechodzący w danym roku kalendarzowym na emeryturę.

Urlop proporcjonalny

Reklama

Jeżeli w ciągu roku kalendarzowego dochodzi do rozwiązania stosunku pracy, wówczas pracownik ma prawo u dotychczasowego pracodawcy do urlopu w wymiarze proporcjonalnym do okresu u niego przepracowanego. Kalendarzowy miesiąc pracy odpowiada 1/12 wymiaru urlopu przysługującego pracownikowi w danym roku kalendarzowym. W razie rozwiązania stosunku pracy bez wykorzystania urlopu, pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny w wysokości odpowiadającej urlopowi proporcjonalnemu do okresu przepracowanego u dotychczasowego pracodawcy. Zasady te stosuje się w przypadku rozwiązania jednego i nawiązania drugiego stosunku pracy w ciągu roku kalendarzowego, a także wtedy, gdy w dniu rozwiązania stosunku pracy nie wiadomo, czy pracownik podejmie pracę w tym samym roku kalendarzowym. Takie same reguły obowiązują również w przypadku rozwiązania stosunku pracy z powodu uzyskania przez zatrudnionego uprawnień emerytalnych.

Pracodawca może zatem udzielić pracownikowi urlopu proporcjonalnego, jeżeli w chwili jego udzielania wie, że stosunek pracy ustanie w ciągu roku kalendarzowego w związku z przejściem pracownika na emeryturę (uchwała SN z 20 sierpnia 1997 r., sygn. akt III ZP 26/97, OSP 1998/7-8/126). Osobie tej przysługuje urlop proporcjonalny, pod warunkiem że nie wykorzystała go wcześniej – w przysługującym jej lub wyższym wymiarze. Łącznie jednak nie może on przekroczyć 26 dni. Obowiązek udzielenia urlopu wypoczynkowego nie oznacza wcale konieczności udzielenia go w naturze. Jeżeli obecność pracownika jest niezbędna w zakładzie pracy, wówczas pracodawca wypłaci pracownikowi ekwiwalent za niewykorzystane dni wolne.

Warto podkreślić, że bez obiektywnych powodów pracodawca nie może różnicować pracowników na tych, którym przed rozwiązaniem stosunku pracy przed przejściem na emeryturę udzielił całego urlopu, i tych, którym nie udzielił urlopu pomimo ich wniosku. Takie działanie byłoby bowiem dyskryminacją i narażałoby pracodawcę na wypłatę odszkodowania.


Termin urlopu

Przepisy kodeksu pracy zobowiązują pracodawcę do udzielenia pracownikowi urlopu w roku, w którym nabył do niego prawo. W razie odmowy jego udzielenia pracownikowi nie przysługuje roszczenie o jego uzyskanie w konkretnym terminie. Wyjątkowo w dwóch sytuacjach pracodawca ma obowiązek udzielić urlopu w terminie wybranym przez pracownika. Po pierwsze, pracodawca jest związany wnioskiem pracownicy/pracownika o udzielenie urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim/ojcowskim. Po drugie, pracodawca ma obowiązek udzielić urlopu podczas ferii pracownikowi młodocianemu uczęszczającemu do szkoły, bez składania przez niego wniosku. Pracodawca nie musi natomiast udzielić urlopu w terminie wybranym przez pracownika odchodzącego na emeryturę.

Wypoczynek rencisty

Wymienione zasady udzielania urlopu stosuje się również do pracowników przechodzących na rentę w danym roku kalendarzowym. Chociaż nierzadko pracownicy ci nie wykonują pracy przez wiele miesięcy, to jednak uzyskują oni prawo do urlopu wypoczynkowego. Podstawową przesłanką roszczenia o urlop jest bowiem istnienie między stronami stosunku pracy. Jeżeli pracownik nie wykonywał pracy z powodu choroby i pobierał zasiłek chorobowy (nawet wielomiesięczny) lub świadczenie rehabilitacyjne, to również nabywa prawo do urlopu z pierwszym dniem kolejnego roku (uchwała SN z 4 kwietnia 1995 r., sygn. akt I PZP, OSNAPiUS 1995/18/228). A zatem pracownikowi, który otrzymuje przez cały rok kalendarzowy wynagrodzenie chorobowe lub zasiłek chorobowy albo świadczenie rehabilitacyjne, przysługuje urlop w pełnym należnym mu wymiarze.

PRZYKŁAD 1: Prawo do urlopu proporcjonalnego

Pracownica nabyła 1 stycznia 2011 r. prawo do urlopu w pełnym wymiarze 26 dni roboczych. Kilka dni później wystąpiła z wnioskiem o udzielenie jej urlopu w tym wymiarze. Pracodawca odmówił, ponieważ wiedział, że pracownica za kilka miesięcy przejdzie na emeryturę. Postępowanie pracodawcy jest zgodne z prawem. Dotychczasowy pracodawca nie ma bowiem obowiązku udzielenia pracownikowi całego urlopu wypoczynkowego nabytego z kolejnym rokiem pracy. Każdy pracodawca odpowiada tylko za tę część urlopu, która dotyczy zatrudnienia w jego zakładzie pracy. Nie ma więc obowiązku udzielenia urlopu przekraczającego okres zatrudnienia. Wynika to także z istoty urlopu wypoczynkowego, który powinien służyć regeneracji sił pracownika i jest związany ze świadczeniem pracy w określonym czasie (por. uchwała SN z 20 sierpnia 1997 r., sygn. akt III ZP 26/97, OSP 1998/7-8/126).


PRZYKŁAD 2: Odmowa bez dyskryminacji

Bożena W. i Jan S. przechodzą w kwietniu 2011 r. na emeryturę. Oboje chcieliby wykorzystać 26 dni urlopu wypoczynkowego. Pracodawca udzielił Bożenie W. 20 dni urlopu, czyli więcej niż wynika z zasady proporcjonalności. Bożena W. ma prawo do 9 dni urlopu: 26 dni x 4/12 = 9 dni. Natomiast odmówił udzielenia urlopu Janowi S. Pracodawca oczekuje bowiem, że pracownik wdroży w swoje dotychczasowe obowiązki nowo zatrudnioną osobę. W tej sytuacji zachowanie pracodawcy jest obiektywnie uzasadnione i nie stanowi dyskryminacji.

PRZYKŁAD 3: Obowiązek wypłaty ekwiwalentu

Pracownik rozpoczął pobieranie wynagrodzenia chorobowego, a następnie zasiłku chorobowego w 2010 r. W lutym 2011 r. pracodawca rozwiązał z nim umowę o pracę bez wypowiedzenia z przyczyn przez niego niezawinionych. W 2011 r. pracownik nie przepracował ani jednego dnia. Jednak 1 stycznia 2011 r. osoba ta była pracownikiem, a zatem ma prawo do urlopu wypoczynkowego, proporcjonalnie za dwa miesiące. Pracodawca rozwiązał umowę o pracę przed wykorzystaniem przez niego urlopu wypoczynkowego w naturze, ma więc obowiązek wypłacić pracownikowi ekwiwalent pieniężny.

Podstawa prawna

  • Art. 153 § 2, art. 1551, 161 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 254, poz. 1700.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.

    Ile osób w Polsce pracuje zdalnie? [GUS]

    Praca zdalna - ile osób w Polsce pracuje zdalnie? Gdzie najwięcej osób pracuje z domu?

    Płaca minimalna - średnie wynagrodzenie w powiecie

    Płaca minimalna będzie zależała od powiatu? Proponuje się, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosiła tyle, ile średnie wynagrodzenie w powiecie.

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w 2021 r.?

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w III kwartale 2021 r.? Znamy nowy wskaźnik waloryzacji podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

    Powrót do pracy stacjonarnej czy praca zdalna?

    Powrót do pracy stacjonarnej - czy Polacy chcą wracać do biur? Czy praca zdalna zostanie? Jakie wyzwania stoją przed pracodawcami i pracownikami?

    12 czerwca - Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

    Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypada na 12 czerwca. Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na to zjawisko.

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją już funkcjonuje

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Jakie kwestie reguluje?

    Odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - wszystko, co musisz wiedzieć

    Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - komu i kiedy przysługuje? Kto je wypłaca? Jak odwołać się od decyzji ZUS?

    PPK: stan oszczędności można sprawdzać na bieżąco

    PPK - stan oszczędności na swoim rachunku w PPK można sprawdzać na bieżąco. Jak to zrobić?

    Nowy Ład – kalkulator wynagrodzeń 2022

    Nowy Ład - kalkulator wynagrodzeń w 2022 r. pozwala obliczyć wysokość wynagrodzeń dla umów o pracę. Jak Nowy Ład wpływa na wysokość płacy minimalnej w 2022 r.? Wyższa kwota wolna od podatku powoduje brak podatku przy minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Ile wyniesie najniższa krajowa?

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r.

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r. - to rozwiązanie dla wszystkich medyków. Co ze wzrostem wynagrodzeń do 2027 r.?

    Przedłużenie kadencji organów związków zawodowych

    Przedłużenie kadencji organów statutowych związków zawodowych, organizacji przedsiębiorców i społecznych inspektorów pracy przewiduje projekt nowelizacji ustawy covidowej.

    Bezrobocie w maju 2021 r. najniższe w UE

    Bezrobocie w maju 2021 r. - ile wyniosła szacowana stopa bezrobocia rejestrowanego? Czy Polska ma najniższe bezrobocie w UE?

    Doradca podatkowy - zarobki 2021

    Doradca podatkowy - jakie są zarobki w 2021 r.? Gdzie zarabia się najlepiej? Jak zrobić szybką karierę w podatkach? Oto kilka wskazówek.

    Zatrudnienie programisty - rekrutować seniora czy juniora?

    Zatrudnienie programisty może stać się prawdziwym wyzwaniem. Polskie firmy muszą konkurować o najlepszych specjalistów z pracodawcami z Zachodu. Jak w takiej sytuacji zatrudnić dobrego programistę?

    4 cechy, jakie powinien posiadać dobry program do obsługi PPK

    Obsługa PPK może być albo koszmarem działu kadr, albo procesem, o którym, jak o oddychaniu, po prostu się nie myśli. Wszystko zależy od tego, jakie oprogramowanie (i czy w ogóle) wspomaga dział personalny w realizacji zadań związanych z obsługą PPK. Jaki zatem powinien być program, który pozwoli na sprawną realizację PPK bez nadmiernego obciążania pracowników?

    PPK w firmie - jak wdrożyć?

    PPK w firmie - jak wdrożyć Pracownicze Plany Kapitałowe dla swoich pracowników? Co powinien zawierać program do obsługi PPK? Kto może oszczędzać w PPK?

    Regionalizacja płacy minimalnej - rekomendacje

    Regionalizacja płacy minimalnej i powiązanie jej z obiektywnym parametrem ekonomicznym to rekomendacje raportu, którego partnerem jest Biuro Rzecznika MŚP.

    Czerwiec 2021 - godziny pracy, dni wolne

    Czerwiec 2021 - godziny pracy i dni wolne czyli jaki jest wymiar czasu pracy. Kalendarz czerwca w 2021 r. zawiera 1 święto wolne od pracy.

    Niedziela handlowa - czerwiec 2021

    Niedziela handlowa - czerwiec 2021 r. ma 4 niedziele. Czy 13 czerwca, 20 czerwca lub 27 czerwca jest niedziela handlowa? Kalendarz niedziel handlowych.