Kategorie

Nowe zasady udzielania urlopu ojcowskiego

Ewa Łukasik
Ewa Łukasik
Z dniem 1 stycznia 2011 r. weszła w życie ustawa wprowadzająca zmiany w Kodeksie pracy w zakresie prawa do urlopu ojcowskiego. Nowelizacja ma na celu ułatwienie korzystania z urlopu ojcowskiego pracownikom–ojcom adopcyjnym, pozbawionym tej możliwości m.in. z powodu długotrwałej procedury adopcyjnej.

Zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przez przysposobienie powstaje między przysposabiającym a przysposobionym taki sam stosunek jak między rodzicami i dziećmi. Dlatego też przepisy Kodeksu pracy co do zasady nadają takie same prawa zarówno pracownikom adoptującym dziecko, jak i pracownikom rodzicom biologicznym.

Od 1 stycznia 2010 r. pracownik–ojciec wychowujący dziecko ma prawo do urlopu ojcowskiego. Jego wymiar w 2011 r. wynosi 1 tydzień, a od 1 stycznia 2012 r. – 2 tygodnie.

WAŻNE!

Pracownik korzystający w dniu 1 stycznia 2012 r. z urlopu ojcowskiego może bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu w dotychczasowym wymiarze (1 tydzień) skorzystać z urlopu w nowym, wyższym wymiarze (2 tygodni). W tym celu powinien złożyć pisemny wniosek najpóźniej na 3 dni przed rozpoczęciem korzystania z tej części urlopu.

Przykład

Pracownik korzysta z urlopu ojcowskiego od 27 grudnia 2011 r. do 2 stycznia 2012 r. (7 dni). W dniu 30 grudnia 2011 r. złożył wniosek o udzielenie urlopu w wymiarze przysługującym od 1 stycznia 2012 r. W chwili korzystania z urlopu dziecko ukończyło 9 miesięcy życia. W tej sytuacji pracodawca ma obowiązek udzielić pracownikowi urlopu w wymiarze odpowiadającym różnicy między podwyższonym a dotychczasowym wymiarem urlopu ojcowskiego. Pracownik będzie więc korzystał z urlopu ojcowskiego o 1 tydzień dłużej, czyli do 9 stycznia 2012 r.

Więcej czasu na skorzystanie z urlopu ojcowskiego

Do 31 grudnia 2010 r. zarówno pracownik-ojciec biologiczny, jak i pracownik będący ojcem dziecka przysposobionego, mógł wykorzystać urlop ojcowski do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia. W praktyce długotrwałość procedury adopcyjnej bardzo często uniemożliwiała ojcom adopcyjnym skorzystanie z urlopu ojcowskiego. Procedura sądowa związana z uzyskaniem prawomocnego postanowienia orzekającego o przysposobieniu dziecka zazwyczaj kończyła się po ukończeniu przez dziecko 12. miesiąca życia.


Nowa regulacja, która weszła w życie 1 stycznia 2011 r., daje prawo do skorzystania z urlopu ojcowskiego na adoptowane dziecko w okresie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia o adopcji dziecka, jednak nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia. W przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, okres ten nie może być dłuższy niż do ukończenia przez nie 10. roku życia.

Wprowadzenie przepisów wydłużających okres korzystania z urlopu ojcowskiego ma pozwolić na rzeczywiste korzystanie przez ojca adopcyjnego z przysługującego mu prawa.

Prawo do urlopu ojcowskiego

Reklama

Uprawnionym do skorzystania z urlopu ojcowskiego jest pracownik posiadający pełną władzę rodzicielską oraz sprawujący realną opiekę nad dzieckiem. Urlop ojcowski jest uprawnieniem fakultatywnym, a decyzja o jego wykorzystaniu należy wyłącznie do pracownika. Pracownik, który chce skorzystać z urlopu ojcowskiego, musi złożyć do pracodawcy wniosek o udzielenie urlopu, najpóźniej na 7 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu. Pracodawca nie może odmówić udzielenia urlopu ojcowskiego ani zakwestionować jego terminu wskazanego we wniosku.

Jeżeli pracownik–ojciec wychowujący dziecko złożył wniosek o udzielenie urlopu ojcowskiego z zachowaniem wymaganego terminu, pracodawca powinien udzielić tego urlopu, jednak na okres nie dłuższy niż do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia. W przypadku rodzica adopcyjnego – na okres nie dłuższy niż do upływu 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia o adopcji dziecka, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia. Natomiast w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10 lat.

Reklama

Pracownik może wykorzystać urlop ojcowski w dowolnym momencie. W przeciwieństwie do dodatkowego urlopu macierzyńskiego nie ma obowiązku rozpoczęcia urlopu ojcowskiego bezpośrednio po zakończeniu urlopu macierzyńskiego. Urlop ojcowski nie jest uzależniony od urlopu macierzyńskiego matki. Obydwa urlopy mogą odbywać się równocześnie. Ojciec dziecka może go wykorzystać w trakcie korzystania przez matkę z urlopu macierzyńskiego lub dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Urlop ojcowski przysługuje również pracownikowi–ojcu w sytuacji, gdy matka dziecka nie miała prawa do urlopu macierzyńskiego.

Co istotne, wymiaru tego urlopu nie uzależnia się od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie, tak jak jest to w przepisach o wymiarze urlopu macierzyńskiego (podstawowego i dodatkowego) oraz urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego (podstawowego i dodatkowego). A zatem wymiar urlopu ojcowskiego w przypadku porodu mnogiego jest taki sam jak w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie. Tydzień urlopu odpowiada 7 dniom kalendarzowym. Urlop może być wykorzystany tylko w jednej części.


Ochrona stosunku pracy

Stosunek pracy pracownika–ojca korzystającego z urlopu ojcowskiego jest w tym okresie chroniony przez prawo, co przejawia się tym, że pracodawca:

  • nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę z pracownikiem przebywającym na urlopie ojcowskim, chyba że zachodzą przesłanki uzasadniające zwolnienie dyscyplinarne i reprezentująca pracownika zakładowa organizacja związkowa wyrazi na to zgodę albo pracodawca ogłosił upadłość lub likwidację,
  • ma obowiązek udzielenia urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopie ojcowskim, jeżeli pracownik o to zawnioskuje,
  • ma obowiązek przesunięcia urlopu wypoczynkowego lub udzielenia jego niewykorzystanej części, jeżeli jego rozpoczęcie jest niemożliwe lub jego odbywanie zostaje przerwane z powodu przejścia na urlop ojcowski.

Ponadto pracownikowi podejmującemu pracę w wyniku przywrócenia do pracy (jeżeli umowa o pracę została z nim rozwiązana podczas urlopu ojcowskiego) przysługuje wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy.

W przypadku wyroku sądu stwierdzającego niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas określony lub na czas wykonywania określonej pracy, jeżeli wypowiedzenie nastąpiło podczas urlopu ojcowskiego pracownika, sąd może wydać orzeczenie o:

  • bezskuteczności wypowiedzenia,
  • przywróceniu pracownika do pracy,
  • odszkodowaniu.

Jeżeli pracownik wnosi o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne lub o przywrócenie do pracy, sąd może orzec o odszkodowaniu tylko w przypadku ogłoszenia przez pracodawcę upadłości lub likwidacji.

Podstawa prawna:

  • art. 45 § 3, art. 47, art. 50 § 5, art. 57 § 2, art. 163 § 3, art. 165 pkt 4, art. 166 pkt 4, art. 177, art. 1823 Kodeksu pracy,
  • ustawa z 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy (DzU nr 249, poz. 1655).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.

    Ile osób w Polsce pracuje zdalnie? [GUS]

    Praca zdalna - ile osób w Polsce pracuje zdalnie? Gdzie najwięcej osób pracuje z domu?

    Płaca minimalna - średnie wynagrodzenie w powiecie

    Płaca minimalna będzie zależała od powiatu? Proponuje się, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosiła tyle, ile średnie wynagrodzenie w powiecie.

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w 2021 r.?

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w III kwartale 2021 r.? Znamy nowy wskaźnik waloryzacji podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

    Powrót do pracy stacjonarnej czy praca zdalna?

    Powrót do pracy stacjonarnej - czy Polacy chcą wracać do biur? Czy praca zdalna zostanie? Jakie wyzwania stoją przed pracodawcami i pracownikami?

    12 czerwca - Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

    Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypada na 12 czerwca. Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na to zjawisko.

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją już funkcjonuje

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Jakie kwestie reguluje?

    Odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - wszystko, co musisz wiedzieć

    Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - komu i kiedy przysługuje? Kto je wypłaca? Jak odwołać się od decyzji ZUS?

    PPK: stan oszczędności można sprawdzać na bieżąco

    PPK - stan oszczędności na swoim rachunku w PPK można sprawdzać na bieżąco. Jak to zrobić?

    Nowy Ład – kalkulator wynagrodzeń 2022

    Nowy Ład - kalkulator wynagrodzeń w 2022 r. pozwala obliczyć wysokość wynagrodzeń dla umów o pracę. Jak Nowy Ład wpływa na wysokość płacy minimalnej w 2022 r.? Wyższa kwota wolna od podatku powoduje brak podatku przy minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Ile wyniesie najniższa krajowa?

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r.

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r. - to rozwiązanie dla wszystkich medyków. Co ze wzrostem wynagrodzeń do 2027 r.?

    Przedłużenie kadencji organów związków zawodowych

    Przedłużenie kadencji organów statutowych związków zawodowych, organizacji przedsiębiorców i społecznych inspektorów pracy przewiduje projekt nowelizacji ustawy covidowej.

    Bezrobocie w maju 2021 r. najniższe w UE

    Bezrobocie w maju 2021 r. - ile wyniosła szacowana stopa bezrobocia rejestrowanego? Czy Polska ma najniższe bezrobocie w UE?

    Doradca podatkowy - zarobki 2021

    Doradca podatkowy - jakie są zarobki w 2021 r.? Gdzie zarabia się najlepiej? Jak zrobić szybką karierę w podatkach? Oto kilka wskazówek.