Kategorie

Nawet jedna godzina pracy w niedzielę uprawnia do całego dnia wolnego

Jadwiga Sowińska
Przepisy kodeksu pracy ograniczają możliwość wykonywania pracy w niedziele i święta. Jeżeli jednak pracownik musi w takie dni pracować, za ten czas przysługuje mu inny dzień wolny od pracy albo dodatek do wynagrodzenia.

Rodzaj rekompensaty za wykonywanie pracy w niedziele i święta uwzględnia fakt, iż każdy pracownik powinien mieć w ciągu roku kalendarzowego określoną liczbę dni wolnych od pracy, niezależnie od tego, jakiego rodzaju pracę wykonuje. Liczba tych dni odpowiada co najmniej liczbie niedziel i świąt występujących w danym roku kalendarzowym, a także liczbie dni wolnych od pracy z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.

Za pracę w niedzielę i święto uważa się pracę wykonywaną między godziną 6.00 w tym dniu a godziną 6.00 w następnym dniu, chyba że u danego pracodawcy została ustalona inna godzina.

Według ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy świętami są następujące dni kalendarzowe: 1 stycznia - Nowy Rok, pierwszy i drugi dzień Wielkiej Nocy, 1 maja - Święto Państwowe, 3 maja - Święto Narodowe Trzeciego Maja, pierwszy dzień Zielonych Świątek, dzień Bożego Ciała, 15 sierpnia - Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny, 1 listopada - Wszystkich Świętych, 11 listopada - Narodowe Święto Niepodległości, 25 i 26 grudnia - pierwszy i drugi dzień Bożego Narodzenia.

 

Inny dzień wolny od pracy

Dla większości pracowników dniami wolnymi od pracy są niedziele i święta. Są oni bowiem zatrudnieni przy takich pracach, które nie muszą być wykonywane w te dni.

Odpowiednią zatem rekompensatą dla pracowników, którzy wykonują pracę w niedziele i święta, jest udzielenie im w zamian za pracę w takie dni innego dnia wolnego od pracy. Taka regulacja zapewnia bowiem korzystanie przez wszystkich pracowników z określonej liczby dni wolnych od pracy odpowiadającej co najmniej liczbie niedziel i świąt występujących w danym roku kalendarzowym.

Praca w niedziele

Reklama

Zgodnie z przepisami art. 15111 kodeksu pracy pracownik wykonujący pracę w niedzielę powinien korzystać z dnia wolnego od pracy w okresie sześciu dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli. Pracodawca ma obowiązek dać pracownikowi cały dzień wolny od pracy, nawet jeśli w niedzielę pracownik wykonywał swoje obowiązki tylko przez np. dwie, trzy godziny. Jeżeli wykorzystanie zamiennego dnia wolnego we wskazanym terminie nie jest możliwe, pracownik ma prawo do innego dnia wolnego od pracy do końca okresu rozliczeniowego. Jeżeli udzielenie takiego dnia także i w tym okresie nie jest możliwe, pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100 proc. wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w niedzielę.

Dodatek ten przysługuje niezależnie od tego, czy brak rekompensaty w postaci innego dnia wolnego od pracy spowodował przekroczenie średniotygodniowej normy czasu pracy czy też nie doszło do przekroczenia tej normy.

 

Praca w święto

Z kolei pracownik wykonujący pracę w święto powinien korzystać z zamiennego dnia wolnego od pracy do końca okresu rozliczeniowego. Jeżeli w tym terminie nie jest możliwe wykorzystanie innego dnia wolnego, pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100 proc. wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w święto. Także i w tym przypadku prawo do dodatku jest niezależne od tego, czy wskutek niewykorzystania przez pracownika innego dnia wolnego od pracy doszło do przekroczenia średniotygodniowej normy czasu pracy czy też nie doszło do przekroczenia tej normy.

 

Kiedy godziny nadliczbowe

Reklama

Czas pracy pracowników wykonujących pracę w niedziele i święta powinien być ewidencjonowany, a następnie, z upływem okresu rozliczeniowego, porównany z nominalnym czasem pracy w danym okresie rozliczeniowym. Rozliczenie czasu pracy służy między innymi ustaleniu, czy pracownik wykonywał pracę w godzinach nadliczbowych, co ma miejsce w przypadku przekroczenia dobowej i tygodniowej normy czasu pracy.

Pracownik wykonujący pracę w niedzielę lub w święto pracuje w godzinach nadliczbowych na dobę, jeżeli świadczy pracę ponad osiem godzin lub ponad wydłużony dobowy wymiar czasu pracy (np. pracuje 13 godzin, choć harmonogram wyznaczał mu pracę 12-godzinną).


Wysokość dodatku

Za pracę nadliczbową na dobę przypadającą w niedzielę lub w święto, które to dni były dla pracownika dniami roboczymi zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, pracownik powinien otrzymać, oprócz normalnego wynagrodzenia, dodatek w wysokości 50 proc. wynagrodzenia za każdą godzinę pracy nadliczbowej na dobę w takim dniu. Taka wysokość dodatku wynika z przepisu art. 1511 par. 1 pkt 2 kodeksu pracy.

Ważne!

Niezależnie od udzielenia pracownikowi dnia wolnego od pracy z tytułu wykonywania pracy w niedziele i święta (co jest ustawowym obowiązkiem pracodawcy) - pracownik może mieć też prawo do dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych, jeżeli praca niedzielna lub świąteczna przekraczała normę dobową (a także przedłużony dobowy wymiar czasu pracy)

Jeżeli natomiast harmonogram pracy pracownika nie przewidywał wykonywania pracy w niedzielę lub w święto, a pracownik świadczył pracę w takim dniu i była to praca nadliczbowa na dobę, to za każdą godzinę pracy nadliczbowej przysługuje mu dodatek w wysokości 100 proc. wynagrodzenia. Wynika to z przepisu art. 1511 par. 1 pkt 1 lit. b) kodeksu pracy.

Trzeba zatem pamiętać, iż niezależnie od udzielenia pracownikowi dnia wolnego od pracy z tytułu wykonywania pracy w niedziele i święta (co jest ustawowym obowiązkiem pracodawcy), pracownik może mieć także prawo do dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych, jeżeli praca niedzielna lub świąteczna przekraczała normę dobową (a także przedłużony dobowy wymiar czasu pracy).

 

Ponad normę tygodniową

W konkretnym przypadku wskutek pracy w niedzielę lub w święto, niezrekompensowanej udzieleniem innego dnia wolnego od pracy, może dojść do przekroczenia średniotygodniowej normy czasu pracy. Pracownik w okresie rozliczeniowym wykonuje bowiem w takim przypadku pracę np. nie przez 22 dni (jak wynikałoby z nominalnego czasu pracy), lecz przez 23 dni (bowiem nie korzysta z zamiennego dnia wolnego od pracy) - co powoduje, że pierwsze osiem godzin pracy w niedzielę lub w święto najczęściej doprowadzi do przekroczenia 40-godzinnej normy tygodniowej.

W takim przypadku za godziny pracy nadliczbowej z przekroczenia średniotygodniowej normy czasu pracy pracownik powinien otrzymać, oprócz normalnego wynagrodzenia, dodatek w wysokości 100 proc. wynagrodzenia. Wysokość tego dodatku wynika z przepisu art. 1511 par. 2 kodeksu pracy.

 

Stosowna rekompensata

W konsekwencji pracownik za wykonywanie pracy w niedzielę lub w święto w każdym przypadku powinien otrzymać inny dzień wolny od pracy. Nieudzielenie tego dnia obciąża pracodawcę obowiązkiem wypłaty dodatku za każdą godzinę pracy niedzielno-świątecznej w wysokości 100 proc. wynagrodzenia.

Niezależnie od powyższego pracownik może otrzymać dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych, jeżeli w niedzielę lub w święto pracował w nadgodzinach na dobę, a także wówczas, gdy pierwsze osiem godzin pracy w te dni doprowadziło do przekroczenia średniotygodniowej normy czasu pracy.

PRZYKŁAD: DZIEŃ WOLNY ZA PRACĘ W NIEDZIELĘ

Harmonogram pracy pracownika zatrudnionego przy pilnowaniu przewiduje wykonywanie pracy w niedzielę w wymiarze ośmiu godzin. Jednocześnie najbliższa środa jest dla tego pracownika dniem wolnym wyznaczonym w zamian za roboczą niedzielę. Pracownik skorzystał z tego dnia - uzyskał właściwą rekompensatę za wykonywanie pracy w niedzielę.

PRZYKŁAD: WYPŁATA 100 PROC. DODATKU

Harmonogram pracy pracownika zatrudnionego przy pilnowaniu przewiduje wykonywanie pracy w niedzielę w wymiarze ośmiu godzin. Jednocześnie najbliższa środa miała być dla tego pracownika dniem wolnym wyznaczonym w zamian za roboczą niedzielę. Jednak do końca okresu rozliczeniowego nie udzielono pracownikowi zamiennego dnia wolnego od pracy. Oznacza to, że pracodawca jest zobowiązany wypłacić pracownikowi dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100 proc. wynagrodzenia za osiem godzin pracy.

PRZYKŁAD: DODATEK ZA GODZINY NADLICZBOWE

Harmonogram pracy pracownika zatrudnionego przy pilnowaniu przewiduje wykonywanie pracy w niedzielę w wymiarze ośmiu godzin. Jednocześnie najbliższa środa jest dla tego pracownika dniem wolnym wyznaczonym w zamian za roboczą niedzielę. Pracownik skorzystał z tego dnia, ale w niedzielę wykonywał pracę przez 12 godzin. Pracodawca jest obowiązany wypłacić pracownikowi normalne wynagrodzenie i dodatek w wysokości 50 proc. wynagrodzenia za cztery godziny pracy nadliczbowej wykonywanej w niedzielę.

PRZYKŁAD: NAWET KILKA DODATKÓW

Harmonogram pracy pracownika zatrudnionego przy pilnowaniu przewiduje wykonywanie pracy w niedzielę w wymiarze ośmiu godzin. Jednocześnie najbliższa środa jest dla tego pracownika dniem wolnym wyznaczonym w zamian za roboczą niedzielę. Pracownik do końca okresu rozliczeniowego nie wykorzystał jednak zamiennego dnia wolnego, zaś w niedzielę pracował 12 godzin. Pracodawca jest obowiązany wypłacić pracownikowi normalne wynagrodzenie za 12 godzin pracy, dodatek w wysokości 100 proc. wynagrodzenia za każdą godzinę pracy, z tytułu nieudzielenia zamiennego dnia wolnego, dodatek w wysokości 50 proc. wynagrodzenia za cztery godziny pracy nadliczbowej na dobę. Jeżeli po rozliczeniu czasu pracy okaże się, że pierwsze osiem godzin pracy niedzielnej spowodowało przekroczenie średniotygodniowej normy czasu pracy - pracodawca powinien także wypłacić 100-proc. dodatek za każdą godzinę pracy powyżej 40-godzinnej normy tygodniowej.

JADWIGA SOWIŃSKA

Podstawa prawna

• Art. 1519 - 15111 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

• Ustawa z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. nr 4, poz. 28 z późn. zm.).

Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzenia go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?