Kategorie

Nawet jedna godzina pracy w niedzielę uprawnia do całego dnia wolnego

Jadwiga Sowińska
Przepisy kodeksu pracy ograniczają możliwość wykonywania pracy w niedziele i święta. Jeżeli jednak pracownik musi w takie dni pracować, za ten czas przysługuje mu inny dzień wolny od pracy albo dodatek do wynagrodzenia.

Rodzaj rekompensaty za wykonywanie pracy w niedziele i święta uwzględnia fakt, iż każdy pracownik powinien mieć w ciągu roku kalendarzowego określoną liczbę dni wolnych od pracy, niezależnie od tego, jakiego rodzaju pracę wykonuje. Liczba tych dni odpowiada co najmniej liczbie niedziel i świąt występujących w danym roku kalendarzowym, a także liczbie dni wolnych od pracy z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.

Za pracę w niedzielę i święto uważa się pracę wykonywaną między godziną 6.00 w tym dniu a godziną 6.00 w następnym dniu, chyba że u danego pracodawcy została ustalona inna godzina.

Według ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy świętami są następujące dni kalendarzowe: 1 stycznia - Nowy Rok, pierwszy i drugi dzień Wielkiej Nocy, 1 maja - Święto Państwowe, 3 maja - Święto Narodowe Trzeciego Maja, pierwszy dzień Zielonych Świątek, dzień Bożego Ciała, 15 sierpnia - Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny, 1 listopada - Wszystkich Świętych, 11 listopada - Narodowe Święto Niepodległości, 25 i 26 grudnia - pierwszy i drugi dzień Bożego Narodzenia.

 

Inny dzień wolny od pracy

Dla większości pracowników dniami wolnymi od pracy są niedziele i święta. Są oni bowiem zatrudnieni przy takich pracach, które nie muszą być wykonywane w te dni.

Odpowiednią zatem rekompensatą dla pracowników, którzy wykonują pracę w niedziele i święta, jest udzielenie im w zamian za pracę w takie dni innego dnia wolnego od pracy. Taka regulacja zapewnia bowiem korzystanie przez wszystkich pracowników z określonej liczby dni wolnych od pracy odpowiadającej co najmniej liczbie niedziel i świąt występujących w danym roku kalendarzowym.

Praca w niedziele

Reklama

Zgodnie z przepisami art. 15111 kodeksu pracy pracownik wykonujący pracę w niedzielę powinien korzystać z dnia wolnego od pracy w okresie sześciu dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli. Pracodawca ma obowiązek dać pracownikowi cały dzień wolny od pracy, nawet jeśli w niedzielę pracownik wykonywał swoje obowiązki tylko przez np. dwie, trzy godziny. Jeżeli wykorzystanie zamiennego dnia wolnego we wskazanym terminie nie jest możliwe, pracownik ma prawo do innego dnia wolnego od pracy do końca okresu rozliczeniowego. Jeżeli udzielenie takiego dnia także i w tym okresie nie jest możliwe, pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100 proc. wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w niedzielę.

Dodatek ten przysługuje niezależnie od tego, czy brak rekompensaty w postaci innego dnia wolnego od pracy spowodował przekroczenie średniotygodniowej normy czasu pracy czy też nie doszło do przekroczenia tej normy.

 

Praca w święto

Z kolei pracownik wykonujący pracę w święto powinien korzystać z zamiennego dnia wolnego od pracy do końca okresu rozliczeniowego. Jeżeli w tym terminie nie jest możliwe wykorzystanie innego dnia wolnego, pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100 proc. wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w święto. Także i w tym przypadku prawo do dodatku jest niezależne od tego, czy wskutek niewykorzystania przez pracownika innego dnia wolnego od pracy doszło do przekroczenia średniotygodniowej normy czasu pracy czy też nie doszło do przekroczenia tej normy.

 

Kiedy godziny nadliczbowe

Reklama

Czas pracy pracowników wykonujących pracę w niedziele i święta powinien być ewidencjonowany, a następnie, z upływem okresu rozliczeniowego, porównany z nominalnym czasem pracy w danym okresie rozliczeniowym. Rozliczenie czasu pracy służy między innymi ustaleniu, czy pracownik wykonywał pracę w godzinach nadliczbowych, co ma miejsce w przypadku przekroczenia dobowej i tygodniowej normy czasu pracy.

Pracownik wykonujący pracę w niedzielę lub w święto pracuje w godzinach nadliczbowych na dobę, jeżeli świadczy pracę ponad osiem godzin lub ponad wydłużony dobowy wymiar czasu pracy (np. pracuje 13 godzin, choć harmonogram wyznaczał mu pracę 12-godzinną).


Wysokość dodatku

Za pracę nadliczbową na dobę przypadającą w niedzielę lub w święto, które to dni były dla pracownika dniami roboczymi zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, pracownik powinien otrzymać, oprócz normalnego wynagrodzenia, dodatek w wysokości 50 proc. wynagrodzenia za każdą godzinę pracy nadliczbowej na dobę w takim dniu. Taka wysokość dodatku wynika z przepisu art. 1511 par. 1 pkt 2 kodeksu pracy.

Ważne!

Niezależnie od udzielenia pracownikowi dnia wolnego od pracy z tytułu wykonywania pracy w niedziele i święta (co jest ustawowym obowiązkiem pracodawcy) - pracownik może mieć też prawo do dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych, jeżeli praca niedzielna lub świąteczna przekraczała normę dobową (a także przedłużony dobowy wymiar czasu pracy)

Jeżeli natomiast harmonogram pracy pracownika nie przewidywał wykonywania pracy w niedzielę lub w święto, a pracownik świadczył pracę w takim dniu i była to praca nadliczbowa na dobę, to za każdą godzinę pracy nadliczbowej przysługuje mu dodatek w wysokości 100 proc. wynagrodzenia. Wynika to z przepisu art. 1511 par. 1 pkt 1 lit. b) kodeksu pracy.

Trzeba zatem pamiętać, iż niezależnie od udzielenia pracownikowi dnia wolnego od pracy z tytułu wykonywania pracy w niedziele i święta (co jest ustawowym obowiązkiem pracodawcy), pracownik może mieć także prawo do dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych, jeżeli praca niedzielna lub świąteczna przekraczała normę dobową (a także przedłużony dobowy wymiar czasu pracy).

 

Ponad normę tygodniową

W konkretnym przypadku wskutek pracy w niedzielę lub w święto, niezrekompensowanej udzieleniem innego dnia wolnego od pracy, może dojść do przekroczenia średniotygodniowej normy czasu pracy. Pracownik w okresie rozliczeniowym wykonuje bowiem w takim przypadku pracę np. nie przez 22 dni (jak wynikałoby z nominalnego czasu pracy), lecz przez 23 dni (bowiem nie korzysta z zamiennego dnia wolnego od pracy) - co powoduje, że pierwsze osiem godzin pracy w niedzielę lub w święto najczęściej doprowadzi do przekroczenia 40-godzinnej normy tygodniowej.

W takim przypadku za godziny pracy nadliczbowej z przekroczenia średniotygodniowej normy czasu pracy pracownik powinien otrzymać, oprócz normalnego wynagrodzenia, dodatek w wysokości 100 proc. wynagrodzenia. Wysokość tego dodatku wynika z przepisu art. 1511 par. 2 kodeksu pracy.

 

Stosowna rekompensata

W konsekwencji pracownik za wykonywanie pracy w niedzielę lub w święto w każdym przypadku powinien otrzymać inny dzień wolny od pracy. Nieudzielenie tego dnia obciąża pracodawcę obowiązkiem wypłaty dodatku za każdą godzinę pracy niedzielno-świątecznej w wysokości 100 proc. wynagrodzenia.

Niezależnie od powyższego pracownik może otrzymać dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych, jeżeli w niedzielę lub w święto pracował w nadgodzinach na dobę, a także wówczas, gdy pierwsze osiem godzin pracy w te dni doprowadziło do przekroczenia średniotygodniowej normy czasu pracy.

PRZYKŁAD: DZIEŃ WOLNY ZA PRACĘ W NIEDZIELĘ

Harmonogram pracy pracownika zatrudnionego przy pilnowaniu przewiduje wykonywanie pracy w niedzielę w wymiarze ośmiu godzin. Jednocześnie najbliższa środa jest dla tego pracownika dniem wolnym wyznaczonym w zamian za roboczą niedzielę. Pracownik skorzystał z tego dnia - uzyskał właściwą rekompensatę za wykonywanie pracy w niedzielę.

PRZYKŁAD: WYPŁATA 100 PROC. DODATKU

Harmonogram pracy pracownika zatrudnionego przy pilnowaniu przewiduje wykonywanie pracy w niedzielę w wymiarze ośmiu godzin. Jednocześnie najbliższa środa miała być dla tego pracownika dniem wolnym wyznaczonym w zamian za roboczą niedzielę. Jednak do końca okresu rozliczeniowego nie udzielono pracownikowi zamiennego dnia wolnego od pracy. Oznacza to, że pracodawca jest zobowiązany wypłacić pracownikowi dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100 proc. wynagrodzenia za osiem godzin pracy.

PRZYKŁAD: DODATEK ZA GODZINY NADLICZBOWE

Harmonogram pracy pracownika zatrudnionego przy pilnowaniu przewiduje wykonywanie pracy w niedzielę w wymiarze ośmiu godzin. Jednocześnie najbliższa środa jest dla tego pracownika dniem wolnym wyznaczonym w zamian za roboczą niedzielę. Pracownik skorzystał z tego dnia, ale w niedzielę wykonywał pracę przez 12 godzin. Pracodawca jest obowiązany wypłacić pracownikowi normalne wynagrodzenie i dodatek w wysokości 50 proc. wynagrodzenia za cztery godziny pracy nadliczbowej wykonywanej w niedzielę.

PRZYKŁAD: NAWET KILKA DODATKÓW

Harmonogram pracy pracownika zatrudnionego przy pilnowaniu przewiduje wykonywanie pracy w niedzielę w wymiarze ośmiu godzin. Jednocześnie najbliższa środa jest dla tego pracownika dniem wolnym wyznaczonym w zamian za roboczą niedzielę. Pracownik do końca okresu rozliczeniowego nie wykorzystał jednak zamiennego dnia wolnego, zaś w niedzielę pracował 12 godzin. Pracodawca jest obowiązany wypłacić pracownikowi normalne wynagrodzenie za 12 godzin pracy, dodatek w wysokości 100 proc. wynagrodzenia za każdą godzinę pracy, z tytułu nieudzielenia zamiennego dnia wolnego, dodatek w wysokości 50 proc. wynagrodzenia za cztery godziny pracy nadliczbowej na dobę. Jeżeli po rozliczeniu czasu pracy okaże się, że pierwsze osiem godzin pracy niedzielnej spowodowało przekroczenie średniotygodniowej normy czasu pracy - pracodawca powinien także wypłacić 100-proc. dodatek za każdą godzinę pracy powyżej 40-godzinnej normy tygodniowej.

JADWIGA SOWIŃSKA

Podstawa prawna

• Art. 1519 - 15111 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

• Ustawa z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. nr 4, poz. 28 z późn. zm.).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?