Kategorie

Czy można nakazać pracownikom odpracowanie dnia wolnego za dzień żałoby narodowej

Marek Skałkowski
Prowadzę sklep spożywczy. Praca w sklepie odbywa się codziennie od poniedziałku do niedzieli. Pracownicy pracują w systemie równoważnym czasu pracy. W niedzielę 11 kwietnia br. ze względu na żałobę narodową daliśmy pracownikom dzień wolny. Wolny dzień z powodu żałoby narodowej wyznaczyliśmy również pracownikom 18 kwietnia br. Czy w takim przypadku możemy obecnie nakazać pracownikom odpracowanie tych dni wolnych? Pracowników obowiązuje 3-miesięczny okres rozliczeniowy, który przypada w naszej firmie od 1 kwietnia do 30 czerwca 2010 r.

 Nie mogą Państwo nakazać pracownikom odpracowania dni wolnych udzielonych z powodu żałoby narodowej. Te 2 dni wolne nie mogą również powodować obniżenia wynagrodzenia pracowników.

UZASADNIENIE

Reklama

Przepisy prawa pracy nie nakazują pracodawcy udzielania wolnego pracownikom z powodu wprowadzenia żałoby narodowej. Państwa decyzja o udzieleniu 2 dni wolnych z powodu żałoby narodowej była zatem dobrowolna. Nie można więc obecnie żądać od pracowników odpracowania tych dni. Nie można także wymagać od pracowników, aby wystąpili o udzielenie na te dni urlopu wypoczynkowego. Dni wolne z powodu żałoby narodowej należy potraktować jako płatną usprawiedliwioną nieobecność w pracy.

Pracownicy zarówno 11, jak i 18 kwietnia br. byli gotowi do wykonywania pracy zgodnie ze swoim rozkładem czasu pracy. Ponieważ nie wykonywali pracy z powodu samodzielnej decyzji pracodawcy, oba dni należy potraktować jako przestój w pracy (art. 81 Kodeksu pracy). Zatem za dni wolne udzielone w związku z żałobą narodową pracownikom przysługuje wynagrodzenie przestojowe. Wynagrodzenie to przysługuje w wysokości wynikającej z osobistej stawki zaszeregowania danego pracownika określonej kwotą miesięczną lub godzinową (art. 81 § 1 Kodeksu pracy). W przypadku gdy pracownicy nie są wynagradzani stawką miesięczną lub godzinową, lecz otrzymują np. wynagrodzenie prowizyjne lub akordowe, przysługuje im za przestój 60% wynagrodzenia obliczanego jak wynagrodzenie urlopowe. Nie ma również przeszkód, aby pracodawcy wypłacili pracownikom za dni wolne udzielone z powodu żałoby narodowej normalne wynagrodzenie, a nie wynagrodzenie przestojowe.

WAŻNE!

Za dni wolne udzielone przez pracodawcę z powodu żałoby narodowej pracownikom przysługuje wynagrodzenie przestojowe lub normalne, w zależności od uznania pracodawcy.

Reklama

Jedynie pracodawcy, którzy mieli możliwość z odpowiednim wyprzedzeniem dokonać zmiany grafiku i powiadomili pracowników o zmianie harmonogramu, mogą ustanowić inny dzień pracy w zamian za wolne udzielone w niedziele 11 i 18 kwietnia. Państwo nie dokonali zmiany grafiku przed udzieleniem dni wolnych, dlatego nie mogą Państwo nakazać pracownikom odpracowania udzielonych dni wolnych w związku z żałobą narodową. Na taką zmianę grafiku, kiedy już dni wolne zostały pracownikom udzielone, jest obecnie za późno.

Ogólnie obowiązujące przepisy zazwyczaj nie określają, z jakim wyprzedzeniem należy poinformować pracowników o zmianie grafiku. Pracodawcy nie powinni jednak tego robić z dnia na dzień. Przepisy nie określają również sytuacji, które upoważniają pracodawcę do zmiany harmonogramu. Przyjmuje się, że taka zmiana jest dopuszczalna w przypadku szczególnych potrzeb pracodawcy, np. choroby innego pracownika czy nieprzewidzianej nieobecności w pracy. Należy przyjąć, że wprowadzenie żałoby narodowej można uznać za szczególną sytuację, która uzasadnia dokonanie zmiany harmonogramu. Z poglądem tym nie zgadza się jednak część ekspertów prawa pracy.

Ze względu na brak ogólnej regulacji, w przepisach wewnątrzzakładowych powinno być ustalone, z jakim wyprzedzeniem oraz z jakich powodów pracodawca może zmienić grafik pracowników. W praktyce, ze względu na to, że do katastrofy pod Smoleńskiem, w wyniku której wprowadzono żałobę narodową, doszło 10 kwietnia br., zmiana z odpowiednim wyprzedzeniem harmonogramu, który przewidywałby wolne 11 kwietnia br. w zamian za wyznaczenie innego dnia pracy, była niemożliwa. Było to jednak możliwe w przypadku niektórych pracodawców odnośnie do niedzieli 18 kwietnia br.

PRZYKŁAD

Firma handlowa zatrudnia 43 pracowników. Praca odbywa się w systemie równoważnym od poniedziałku do niedzieli. W regulaminie pracy jest określone, że można dokonać zmiany harmonogramu czasu pracy pracowników z tygodniowym wyprzedzeniem. Zgodnie z zapisami regulaminu pracy zmiana grafiku jest dopuszczalna m.in. ze względu na szczególne sytuacje niezależne od pracodawcy. Pracodawca dał pracownikom wolne z powodu żałoby narodowej 11 kwietnia br. Natomiast korzystając z zapisów regulaminu pracy zmienił pracownikom harmonogram czasu pracy i wprowadził wolne 18 kwietnia br. wyznaczając w zamian inny dzień pracy. Takie postępowanie pracodawcy jest prawidłowe.

Podstawa prawna

  • art. 81, art. 150 Kodeksu pracy,
  • § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. Nr 62, poz. 289 ze zm.),
  • § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (Dz.U. Nr 60, poz. 281 ze zm.).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?