Kto może wykonywać pomiary oświetlenia? Kiedy są wskazania do przeprowadzenia takich badań?

Przepisy prawa nie precyzują określenia kompetencji jednostek wykonujących pomiary oświetlenia. Jednak to pracodawca ma obowiązek pomiaru natężenia oświetlenia na stanowiskach pracy występujących na terenie zakładu pracy w celu potwierdzenia zgodności natężenia oświetlenia z Polskimi Normami.

UZASADNIENIE

Pracodawca ma obowiązek zapewnić oświetlenie elektryczne na terenie zakładu pracy zgodne z Polskimi Normami. Oświetlenie dzienne na poszczególnych stanowiskach pracy powinno:

• być dostosowane do rodzaju wykonywanych prac i wymaganej dokładności,
• spełniać wymagania określone w Polskiej Normie.

Ponadto niezależnie od oświetlenia dziennego w pomieszczeniach pracy należy zapewnić oświetlenie elektryczne o parametrach zgodnych z Polskimi Normami.

WSKAZÓWKA!

Raport z pomiarów badań natężenia oświetlenia na stanowiskach pracy jest jedynym potwierdzeniem zgodności oświetlenia z Polskimi Normami. Może się on przydać pracodawcy w celach dowodowych podczas kontroli PIP.

W obowiązujących przepisach prawa nie znajdziemy określenia zakresu kompetencji jednostek wykonujących pomiary oświetlenia i częstotliwości tych pomiarów. Oświetlenie stanowisk pracy zaliczane jest do czynników uciążliwych w środowisku pracy. W związku z tym nie mają tu zastosowania postanowienia rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 kwietnia 2005 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (DzU z 2005 r. nr 73, poz. 645 ze zm.), w których wskazane są jednostki uprawnione do ich przeprowadzania. Pracodawca może zlecić pomiar firmie zewnętrznej. Warto, aby zażądał od osoby (podmiotu) przeprowadzającej pomiary deklaracji zgodności urządzenia, którym przeprowadzane będą pomiary. Pracodawca może też samodzielnie dokonać pomiaru oświetlenia, jeśli kupi odpowiedni miernik.

Jeżeli w praktyce pracodawca dokona pomiarów jeden raz i nie będzie dokonywał zmiany oświetlenia na terenie zakładu pracy bądź zmiany aranżacji pomieszczeń pracy, to pomiary dokonane jeden raz są w zupełności wystarczające.

WAŻNE!

Norma PN-EN 12464-1: 2004 Światło i oświetlenie podaje wartości minimalne natężenia oświetlenia, nie ma w niej maksymalnych wartości. Problemem może być nie tylko niedoświetlenie stanowisk pracy, ale także nadmierne natężenie oświetlenia, dlatego poza parametrami określonymi w normie ważne są subiektywne odczucia pracowników wpływające na komfort pracy wzrokowej.

Dla utrzymania odpowiedniego natężenia oświetlenia należy pamiętać, aby oprawy oświetleniowe zachowane były w czystości, a przepalone żarówki i świetlówki niezwłocznie wymieniane na nowe.

PODSTAWA PRAWNA

• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (DzU z 1997 r. nr 129, poz. 844 § 26),
• Norma PN-EN 12464-1: 2004 Światło i oświetlenie.