Bezpłatne zlecenie a opłacanie składek ZUS

Bezpłatne zlecenie - brak tytułu do ubezpieczeń

Bezpłatna umowa zlecenie nie stanowi tytułu do ubezpieczeń. Gdyby umowa zlecenia była odpłatna, wówczas można wybrać, czy składki na ubezpieczenia społeczne będą opłacane z działalności czy ze zlecenia. W takiej sytuacji nie miałaby znaczenia wysokość wynagrodzenia uzyskiwanego z tytułu umowy zlecenia. Płatnikiem składek, przekazującym za każdy miesiąc podlegania ubezpieczeniom raporty imienne wraz z deklaracją rozliczeniową oraz opłacającym składki do ZUS za zleceniobiorcę, jest zleceniodawca.

Umowa o pracę i umowa zlecenia - zbieg tytułów do ubezpieczeń

Odpłatność zlecenia - podstawa wymiaru składek

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zleceniobiorców stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych osiągany z tytułu wykonywania umowy zlecenia, jeżeli w umowie tej określono odpłatność za jej wykonywanie kwotowo albo w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie (art. 18 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), z wyłączeniem zasiłków (jeśli zleceniobiorca nabędzie do nich prawo) oraz niektórych przychodów określonych przepisami rozporządzenia MPiPS z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Natomiast podstawą wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne zleceniobiorców jest kwota podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, pomniejszona o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe finansowane przez ubezpieczonych i potrącone przez płatników ze środków ubezpieczonego (art. 81 ust. 1 i 6 ustawy zdrowotnej).

Forum Kadry

Nieodpłatność zlecenia

Zleceniobiorca może wykonać zlecenie (wykonać usługę) bez wynagrodzenia (art. 735 § 1 Kodeksu cywilnego). Jednak w celu ustalenia, czy w danej sytuacji istnieje obowiązek ubezpieczeń, nieodpłatny charakter zlecenia powinien jasno wynikać z zawartej umowy. W takiej sytuacji zleceniobiorca wykonujący umowę nieodpłatnie nie będzie podlegał ani ubezpieczeniom społecznym (obowiązkowo ani dobrowolnie), ani ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Do celów ubezpieczeniowych nieodpłatny charakter umowy zlecenia musi jednoznacznie wynikać z treści umowy.

Sytuacji tej nie zmienia okoliczność, w której zleceniodawca zwraca poniesione przez zleceniobiorcę koszty związane z wykonaniem nieodpłatnej umowy. Nieodpłatna umowa zlecenia, z której nie mogą być za ubezpieczonego opłacane żadne składki (brak wynagrodzenia – nie zostanie ono zatem określone ani kwotowo, ani w żaden inny sposób) nie może stanowić tytułu do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem zdrowotnym.

Objęcie ubezpieczeniami zleceniobiorcy wykonującego taką umowę stałoby w sprzeczności z ogólnymi zasadami systemowymi, zgodnie z którymi za ubezpieczonego są opłacane składki, których wysokość w konsekwencji decyduje o wysokości świadczeń należnych z tytułu wystąpienia danego rodzaju ryzyka (niezdolności do pracy spowodowanej chorobą, niepełnosprawnością, koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, osiągnięciem wieku emerytalnego itd.).

Zleceniobiorca równolegle na etacie - jakie ubezpieczenia