Czy zmiany w zasadach obliczania wysokości składki zdrowotnej w 2026 r. przyniosą ulgę przedsiębiorcom? Komentarz ekspercki

• Składka zdrowotna przedsiębiorcy w 2024 roku
• Zmiany w zasadach obliczania składki zdrowotnej 
• Koniec z możliwością odliczania składki zdrowotnej od podatku
• Ocena zmian

19 listopada 2024 r. Rada Ministrów skierowała do Sejmu rządowy projekt ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 838). Kluczowym elementem projektu jest wprowadzenie zmian w zasadach obliczania składki zdrowotnej dla przedsiębiorców, która ma zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2026 r. Zdaniem projektodawcy reforma będzie korzystna dla przedsiębiorców osiągających niskie i średnie dochody. System ma być prostszy i bardziej przejrzysty. Według rządowych danych w 2026 r. nowe regulacje zmiany mają pozytywnie wpłynąć na 2,444 mln przedsiębiorców, a ich negatywne skutki dotyczyć będą grupy 130,5 tys. osób prowadzących działalność gospodarczą.

Składka zdrowotna przedsiębiorcy w 2024 roku

Obecnie zasady rozliczania i wymiar składki zdrowotnej dla przedsiębiorców różnią się w zależności od formy opodatkowania przedsiębiorcy. W przypadku rozliczania się na zasadach ogólnych, składka zdrowotna wynosi 9% dochodu, zaś przy rozliczeniu podatkiem liniowym składka wynosi 4,9 % dochodu przedsiębiorcy. Przy czym minimalna wysokość miesięcznej składki zdrowotnej to 9% minimalnego wynagrodzenia za pracę, co w 2024 r. oznacza kwotę ok. 380 zł. Dodatkowo, rozliczenie podatkiem liniowym w roku 2024 r. umożliwia przedsiębiorcy odliczenie od podstawy opodatkowania składki zdrowotnej do rocznego limitu 11 600 zł. W przypadku rozliczenia ryczałtem, obecnie stawka składki zdrowotnej wynosi 9% od przychodu, a jej wysokość zależy od przekroczenia określonych progów przychodu (do 60 tys. zł, między 60 tys. zł a 300 tys. zł oraz powyżej 300 tys. zł). Ponadto w przypadku rozliczenia ryczałtem jest możliwość odliczenia od przychodu 50% uiszczonych składek zdrowotnych. 

Zmiany w zasadach obliczania składki zdrowotnej 

Rządowy projekt ustawy przewiduje wejście w życie nowych zasady obliczania składki zdrowotnej dla przedsiębiorców z dniem 1 stycznia 2026 r. I tak, według założeń tego projektu, przedsiębiorcy rozliczający się na zasadach ogólnych oraz podatkiem liniowym będą odprowadzać bazową składkę zdrowotną w wysokości 9% od 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę, o ile ich dochód nie przekracza 1,5-krotności przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw (wraz z wypłatami z zysku) w czwartym kwartale poprzedniego roku, publikowanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Przedsiębiorcy, którzy osiągnęli wyższy dochód, zapłacą dodatkowo składkę w wysokości 4,9% od nadwyżki. 

Przedsiębiorcy opodatkowani ryczałtem, również będą płacić składkę zdrowotną w wysokości 9 % od 75 % minimalnego wynagrodzenia, o ile ich przychód nie przekroczy 3-krotności przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Po przekroczeniu tej granicy wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, od nadwyżki ponad ten próg zostanie naliczona dodatkowa składka w wysokości 3,5%. Ponadto, zmiany mają objąć również podatników rozliczających się w formie karty podatkowej, którzy zostaną objęci 9% składką liczoną od 75 % minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jednak nie będą już mieli możliwości dokonywania odliczeń uiszczonych składek zdrowotnych.

 Polecamy Umowy cywilnoprawne od 1 stycznia 2025 r.

Koniec z możliwością odliczania składki zdrowotnej od podatku

Obecnie obowiązujące przepisy umożliwiają przedsiębiorcom, którzy wybrali opodatkowanie podatkiem liniowym, odliczyć składkę zdrowotną od podatku dochodowego. Możliwość odliczenia 50 % zapłaconych składek od podstawy opodatkowania przysługuje również podatnikom rozliczającym się z urzędem skarbowym w formie ryczałtu. Rządowy projekt zmian zakłada jednak likwidację uprawnień do skorzystania z odliczeń począwszy od początku 2026 roku. 

Ocena zmian

Propozycje rządu mają na celu częściowe złagodzenie skutków tzw. Polskiego Ładu w zakresie obciążenia przedsiębiorców relatywnie wysokimi składkami zdrowotnymi. Po wejściu w życie zmian, w większości przypadków istnieje szansa, iż przedsiębiorcy rzeczywiście zapłacą niższą składkę niż dotychczas. Dodatkowo uproszczenie zasad obliczania składki zdrowotnej ma ułatwić przedsiębiorcom rozliczenia. 

Jednakże należy pamiętać, iż prace nad zmianami w zasadach obliczania i stawkach składki zdrowotnej nadal trwają. Przygotowany przez Radę Ministrów projekt ustawy oczekuje na rozpatrzenie w pierwszym czytaniu przez Sejm. Kształt proponowanych rozwiązań może jeszcze się zmienić w toku prac parlamentarnych. Ostateczny kształt przepisów poznamy dopiero po zakończeniu procesu legislacyjnego. 

Autor: Adwokat Mateusz Groszyk, Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy