Terapeuta zajęciowy - nowość, szczególnie dla niepełnosprawnych

• Terapeuta zajęciowy
• Kto może wykonywać zawód medyczny?
• Jakie kwalifikacje musie mieć terapeuta zajęciowy?
• Czy się zajmuje terapeuta zajęciowy?

Terapeuta zajęciowy

Terapeuta zajęciowy to jeden z 15-stu nowo ogłoszonych zawodów medycznych. Szczegóły w zakresie potrzebnych kwalifikacji, praw, obowiązków i zasad odpowiedzialności określa ustawa z dnia 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych (Dz.U. 2023 poz. 1972). Ustawa uszczegóławia zasady wykonywania następujących zawodów medycznych: a) asystentka stomatologiczna, b) elektroradiolog, c) higienistka stomatologiczna, d) instruktor terapii uzależnień, e) opiekun medyczny, f) optometrysta, g) ortoptystka, h) podiatra, i) profilaktyk, j) protetyk słuchu, k) technik farmaceutyczny, l) technik masażysta, m) technik ortopeda, n) technik sterylizacji medycznej, o) terapeuta zajęciowy.

Kto może wykonywać zawód medyczny?

Do wykonywania zawodu medycznego jest uprawniona osoba, która spełnia łącznie następujące warunki:
1) posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
2) nie była prawomocnie skazana za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe;
3) korzysta z pełni praw publicznych;
4) wykazuje znajomość języka polskiego w mowie i piśmie w zakresie niezbędnym do wykonywania danego zawodu 
medycznego oraz złożyła oświadczenie o następującej treści: „Oświadczam, że władam językiem polskim w mowie 
i piśmie w zakresie niezbędnym do wykonywania zawodu medycznego.”;
5) posiada:
a) wykształcenie uzyskane w systemie szkolnictwa wyższego i nauki, kwalifikacje uzyskane w systemie oświaty lub 
inne kwalifikacje, wymagane do wykonywania danego zawodu medycznego, określone w załączniku do ustawy, 
i posiada dokument potwierdzający uzyskanie tego wykształcenia lub tych kwalifikacji lub
b) kwalifikacje wymagane do wykonywania danego zawodu medycznego uzyskane w państwie członkowskim Unii 
Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym 
Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, uznane w Rzeczypospolitej Polskiej na 
podstawie przepisów ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych 
w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 334), lub
c) dokument potwierdzający uzyskanie kwalifikacji wymaganych do wykonywania danego zawodu medycznego wydany w państwie innym niż państwo członkowskie Unii Europejskiej, Konfederacja Szwajcarska lub państwo 
członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strona umowy o Europejskim Obszarze 
Gospodarczym, uznany w Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z przepisami o szkolnictwie wyższym i nauce, za 
równoważny odpowiedniemu polskiemu dyplomowi i tytułowi zawodowemu, lub
d) kwalifikacje wymagane do wykonywania danego zawodu medycznego uzyskane przed dniem 1 stycznia 2021 r. w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, uznane w Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, lub
e) dokument uprawniający do wykonywania danego zawodu medycznego uznany na mocy umowy międzynarodowej lub porozumienia;
6) posiada wpis do Centralnego Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego.

Jakie kwalifikacje musie mieć terapeuta zajęciowy?

Oprócz wyżej wymienionych ważne jest jeszcze posiadanie konkretnych kwalifikacji do wykonywania zawodu terapeuty zajęciowego. Należą do nich:

• rozpoczęcie po dniu 30 września 2012 r. studiów w zakresie terapii zajęciowej i uzyskanie tytułu zawodowego co najmniej licencjata albo inżyniera lub
• rozpoczęcie przed dniem 1 października 2012 r. studiów na kierunku (specjalności) terapia zajęciowa i uzyskanie tytułu zawodowego co najmniej licencjata albo inżyniera, lub
• rozpoczęcie po dniu 31 sierpnia 2019 r. szkoły policealnej publicznej lub niepublicznej i uzyskanie dyplomu zawodowego w zawodzie terapeuta zajęciowy, lub
• rozpoczęcie przed dniem 1 września 2019 r. szkoły policealnej publicznej lub niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej i uzyskanie tytułu zawodowego terapeuta zajęciowy lub dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe w zawodzie terapeuta zajęciowy, lub
• ukończenie przed dniem wejścia w życie ustawy szkoły policealnej publicznej lub niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej i uzyskanie tytułu zawodowego w zawodzie instruktor terapii zajęciowe.

Czy się zajmuje terapeuta zajęciowy?

Terapeuta zajęciowy wykonuje bardzo zróżnicowane zadania. Należy do nich m.in.:

1. Przeprowadzanie wywiadu z pacjentem, jego rodziną, opiekunem prawnym oraz innymi osobami związanymi z pacjentem oraz analiza informacji uzyskanych w wyniku wywiadu.
2. Planowanie procesu terapeutycznego uwzględniającego potrzeby, problemy i zasoby pacjenta, jego rodziny i środowiska społecznego.
3. Dobieranie techniki terapii zajęciowej oraz metody terapeutycznej do stanu psychofizycznego pacjenta.
4. Sporządzanie diagnozy terapeutycznej pacjenta.
5. Budowanie relacji terapeutycznych z pacjentem, jego rodziną, środowiskiem społecznym i zespołem wielodyscyplinarnym.
6. Dobieranie sposobów komunikacji werbalnej i niewerbalnej dostosowanych do potrzeb i możliwości pacjenta.
7. Pomaganie pacjentom niedosłyszącym w dostępie do świadczeń zdrowotnych.
8. Rozwiązywanie sytuacji konfliktowych i sytuacji trudnych.
9. Rozpoznawanie i diagnozowanie potrzeb biopsychospołecznych, stanu funkcjonalnego pacjenta przez terapeutę zajęciowego we współpracy z zespołem wielodyscyplinarnym.
10. Współpraca w zespole wielodyscyplinarnym.
11. Sporządzanie notatek służbowych, raportów, arkuszy obserwacji, arkuszy wywiadu, arkuszy diagnozy terapeutycznej, planów terapii (tygodniowych, miesięcznych, rocznych) zawierających bieżące informacje o pacjencie.
12. Planowanie indywidualnego i grupowego programu lub planu działań terapeutycznych na podstawie diagnozy terapeutycznej, uwzględniającej możliwości, potrzeby, zainteresowania i sposób funkcjonowania pacjenta, jego rodzinę, środowisko społeczne i specyfikę podmiotu, którego opieką pacjent jest objęty.
13. Interpretowanie uzyskanych informacji z obserwacji terapeutycznej pacjenta.
14. Planowanie terapii ruchem.
15. Dobieranie środków i pomocy do zajęć terapeutycznych oraz sposobów pracy z pacjentem, jego rodziną i środowiskiem społecznym do zaleceń osób wykonujących zawód medyczny oraz innych specjalistów.
16. Podejmowanie działań w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki.
17. Motywowanie pacjenta do udziału w zajęciach z terapii zajęciowej, z uwzględnieniem jego zainteresowań.
18. Ewaluacja procesu terapeutycznego na podstawie dokumentacji i oceny prowadzonej terapii zajęciowej.
19. Formułowanie wniosków wynikających z pracy z pacjentem na podstawie zastosowanych narzędzi diagnostycznych.
20. Udzielanie pierwszej pomocy w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego.
21. Prowadzenie i archiwizowanie dokumentacji związanej z wykonywanymi czynnościami zawodowymi.
22. Prowadzenie dokumentacji działań z zakresu terapii zajęciowej w formie planów, harmonogramów, konspektów, opracowań.