Godna praca

• Godna praca a prawa człowieka
• MOP w sierpniu 2023 r. przyjęło poparcie ministrów kultury G-20 dla celów godnej pracy
•  „Jedna Ziemia, jedna rodzina, jedna przyszłość”
• Wytyczne Międzynarodowej Organizacji Pracy w dziedzinie pracy

Godna praca a prawa człowieka

Aksjologiczne wartości związane z pracą takie jak: wolność, równość, sprawiedliwość społeczna i godność - są nierozerwalnie związane z prawami człowieka. Prawo do pracy, a wręcz wolność pracy - jest jednym z podstawowych praw człowieka. Nie ulega wątpliwości, że człowiek poprzez pracę rozwija się a jej wykonywanie ma fundamentalne znaczenie dla godności człowieka. 

Jednak w rzeczywistości często warunki i zasady zatrudnienia, zwłaszcza osób ze marginalizowanych grup społecznych (np. osoby w wieku przedemerytalnym, osoby karane, osoby z niepełnosprawnościami, osoby z różnego typu uzależnieniami, bezdomne, z problemami psychicznymi) urągają podstawowym standardom, wolnościom i  są sprzeczne z prawami człowieka. Tworzenie godnych warunków pracy i płacy jest powiązane z przyjęciem przez  przedsiębiorstwa i pracodawców odpowiedzialności za poszanowanie praw człowieka.

MOP w sierpniu 2023 r. przyjęło poparcie ministrów kultury G-20 dla celów godnej pracy

Ministrowie G-20 potwierdzili swoje poparcie dla godnej pracy w sektorze kultury i sektorze kreatywnym, w tym dostosowania do międzynarodowych standardów pracy, szkolenia umiejętności, skutecznej ochrony socjalnej i wzmocnionych kanałów dialogu.

Dokument końcowy został wydany na zakończenie posiedzenia ministrów, które odbyło się w Varanasi w Indiach w dniu 26 sierpnia 2023 r.

Wyniki posiedzenia ministrów kultury zostaną uwzględnione podczas szczytu przywódców G-20 w New Delhi w dniach 9–10 września 2023 r.

Ministrowie G-20 jak i sama Międzynarodowa Organizacja Pracy (MOP) podkreślają jak ważne są:

• międzynarodowe standardy pracy;
• rozwój odpowiednich systemów wynagrodzeń;
• kompleksowa ochrona socjalna;
• przejście na gospodarkę formalną.

"MOP zdecydowanie popiera wezwanie do zacieśnienia współpracy w celu rozwijania etycznych, prawnych i technicznych rozważań w celu umieszczenia kultury w bardziej sprawiedliwym środowisku cyfrowym, zajmując się kwestiami ochrony własności intelektualnej, przejrzystości i prawa do zgody na wykorzystanie". MOP jest gotowa wspierać państwa członkowskie G20 i ministrów kultury w zapewnianiu włączenia celów godnej pracy do bieżącej i przyszłej polityki kulturalnej.

W dokumencie końcowym spotkania wezwano również do większych inwestycji w szkolenia w zakresie umiejętności, pomoc techniczną i uczenie się przez całe życie – w szczególności w odniesieniu do kobiet, młodzieży, grup marginalizowanych i słabszych. Potwierdziła zaangażowanie na rzecz multilateralizmu i podkreśliła rolę kultury jako czynnika umożliwiającego i napędzającego zrównoważony rozwój oraz we wspieraniu odporności i regeneracji gospodarek i społeczeństw.

 „Jedna Ziemia, jedna rodzina, jedna przyszłość”

Uznając wizję „Jedna Ziemia, jedna rodzina, jedna przyszłość”, która leży u podstaw strategii na rok 2023 szczytu G20 i powołując się na Powszechną Deklarację Praw Człowieka i inne istotne przepisy globalne i regionalne instrumenty opracowano pewne generalne wytyczne.  Ich egzekwowanie musi się odbywać przy jednoczesnym poszanowaniu człowieka i różnorodności kulturowej.

Wytyczne Międzynarodowej Organizacji Pracy w dziedzinie pracy

• praca nie jest towarem a płaca (wynagrodzenie) ceną za ten towar;
• upodmiotowienie pracy człowieka, a nie uprzedmiotowienie;
• wolność słowa i zrzeszania się stanowią podstawę trwałego postępu;
• ubóstwo, gdziekolwiek istnieje, stanowi niebezpieczeństwo dla dobrobytu wszystkich;
• wszystkie istoty ludzkie, niezależnie od rasy, wyznania lub płci mają prawo dążyć do osiągnięcia zarówno dobrobytu materialnego, jak i rozwoju duchowego w warunkach wolności i godności, bezpieczeństwa ekonomicznego i równości szans;
• wolność zrzeszania się i prawo do rokowań zbiorowych;
• prawo do strajku;
• zakaz wszystkich form pracy przymusowej i obowiązkowej;
• zakaz pracy dzieci (co do zasady);
• zakaz dyskryminacji w dziedzinie zatrudnienia i nakaz równego traktowania;
• szanowanie godności i innych dóbr pracownika;
• uprzywilejowanie osób znajdujących się w szczególnej sytuacji: np. kobiet w ciąży, osób w wieku przedemerytalnym, osób z niepełnosprawnościami, młodocianych czy dzieci;
• zagwarantowanie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy;
• zagwarantowanie prawa do sądu i możliwość odwołania się, np. od niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy  o pracę;
• prawo do wypoczynku;
• prawo do urlopu.