Problem milionów Polaków. Ale jest dla nich światełko w tunelu

Czym jest bierność zawodowa?

Zawodowa bierność to nie tylko brak zatrudnienia. To także sytuacja, w której z różnych powodów zajęcia się nie poszukuje, np. wczesna emerytura. „Populacja biernych zawodowo jest specyficzną, jeżeli chodzi o zasoby dla rynku pracy. W ramach tej zbiorowości znajdują się bowiem zarówno osoby, które jeszcze nie weszły na rynek pracy (w tym większość uczącej się młodzieży), osoby, które już definitywnie z rynku pracy odeszły albo nigdy na rynek pracy nie trafią (część emerytów, rencistów, osoby utrzymujące się z innych źródeł niż praca), ale też osoby, które weszły na rynek pracy, potem częściowo się zdezaktywizowały i po przerwie na ten rynek pracy zechcą powrócić.” ‒ czytamy w raporcie z Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności (BAEL) za II kwartał 2020 r.

W statystykach bierności zawodowej przoduje Śląsk. Na 3,6 mln osób w wieku 15 lat i starszych pracowało tylko 1,82 mln. 49 tys. osób było bez pracy, choć się o nią starało. Jednak aż 1,74 mln osób z tej grupy nie pracowało z własnego wyboru. Wśród zawodowo biernych na Śląsku 1,2 mln osób ma więcej niż 55 lat. A z nich blisko milion to emeryci (57 proc. biernych zawodowo). Z kolei 14 proc. biernych zawodowo stanowią osoby młode.

Dlaczego Polacy nie pracują?

Według ekspertów są dwa czynniki wpływające na dezaktywację zawodową: obniżenie wieku emerytalnego (polscy emeryci rzadko pracują) oraz poprawa świadczeń socjalnych – z tym wiąże się brak Polek na rynku pracy. Z raportu „Praca i przedsiębiorczość kobiet – potencjał do wykorzystania w Polsce”, przygotowanego w 2017 r. przez Deloitte CE, wynika, że aż 4 na 10 Polek w wieku produkcyjnym nie pracuje i nie szuka pracy.

Na poszerzającą się grupę biernych zawodowo wpływ mają też kryzysy gospodarcze, a podczas pandemii ta grupa – jak wynika z monitoringu GUS – nadal się zwiększa. Do tego dochodzi trudność ze znalezieniem pracy z powodu wieku, sytuacji życiowej czy ograniczonych kompetencji. Im dłużej funkcjonuje się poza rynkiem pracy, tym trudniej na niego wrócić.

Jak się przekwalifikować?

Przekwalifikowanie po wielu latach bezczynności, albo po dekadach pracy w jednej branży, jest potężnym wyzwaniem. Są dziś jednak w Polsce narzędzia, które przydają się osobom pragnącym wrócić na rynek pracy.

Co to Zintegrowany System Kwalifikacji?

Aktywizację zawodową wspiera bowiem Zintegrowany System Kwalifikacji prowadzony przez Instytut Badań Edukacyjnych. To system, który w prosty sposób pozwala zdobyć certyfikat potwierdzający umiejętności poszukiwane przez pracodawców. Certyfikacja własnych kompetencji pomaga przerwać błędne koło wykluczenia, pokonać stan bezczynności zawodowej i wrócić na rynek pracy, umacniając stabilność finansową własną i rodziny.

Kto może ubiegać się o certyfikat?

O certyfikat może ubiegać się każdy bez względu na wykształcenie. W ZSK można sprawdzić, czego oczekuje się od kandydatów pragnących potwierdzić swoje kwalifikacje w określonych branżach. Jasne wytyczne i dobrze opisane zasady weryfikacji czynią ten proces zrozumiałym i wygodnym dla zainteresowanych.

Jakie kwalifikacje zawodowe są poszukiwane?

W systemie można się również dowiedzieć, że ma się kwalifikacje, które są cenione i poszukiwane na rynku pracy. Na przykład osoba nieaktywna zawodowo, a latami opiekująca się kimś starszym w rodzinie, może spełniać wszelkie warunki, by otrzymać certyfikat opiekuna osoby starszej. To kompetencje, za które wielu chce zapłacić i w starzejącym się społeczeństwie mogą być coraz bardziej poszukiwane.

Jak otrzymać certyfikat kompetencji?

Potrzeba zaledwie trzech kroków, by stać się aktywnym zawodowo. W ZSK można odnaleźć interesujące nas kwalifikacje, zweryfikować wiedzę i umiejętności, a następnie przystąpić do opisanego tam procesu walidacji, czyli sprawdzania umiejętności. Po przejściu odpowiednich testów w instytucji zajmującej się badaniem umiejętności otrzyma się potwierdzony certyfikat kompetencji. Potem można już szukać nowej pracy w Polsce i za granicą, bo dokument działa w całej UE.