Czy można wziąć urlop na godziny?

• Czy można wziąć pół dnia urlopu?
• Urlop na część dnia a urlop proporcjonalny
• Czy można wziąć urlop na godziny?
• Urlop na połowę dnia – kiedy jest możliwy?

Czy można wziąć pół dnia urlopu?

W polskim prawie pracy zasadą jest udzielanie urlop na cały dzień roboczy. Odpowiedź na postawione pytanie będzie więc przecząca. Urlopu wypoczynkowego pracodawca udziela na dni, które są dla danego pracownika dniami pracy zgodnie z obowiązującym go harmonogramem czasu pracy. Od przyjętej ogólnej zasady istnieje jedne wyjątek, o którym będzie mowa w dalszej części artykułu.

Warto wspomnieć w tym miejscu, że prawo do urlopu przyznawane w art. 152 Kodeksu pracy stanowi o jego nieprzerwanym charakterze. Następnie w art. 162 KP zezwala się, aby na wniosek pracownika urlop został podzielony na części. Ustawodawca zastrzega jednak, że przynajmniej jedna z części urlopu nie może być krótsza niż 14 następujących po sobie dni kalendarzowych. Warto zwrócić uwagę, że mowa jest tu o dniach kalendarzowych, a nie roboczych. Przepis ten ma na celu zapobieganie zbytniemu rozdrabnianiu urlopu wypoczynkowego. Funkcją urlopu jest faktyczny wypoczynek pracownika od pracy i jego regeneracja, dlatego co najmniej raz w roku powinien trwać minimum 14 dni.

Urlop na część dnia a urlop proporcjonalny

Czy możliwy jest urlop na część dnia przy urlopie proporcjonalnym? Urlop proporcjonalny oblicza się w przypadku zatrudnienia na niepełny rok kalendarzowy albo kiedy umowa kończy się lub zaczyna w trakcie roku kalendarzowego. Wówczas konieczne jest obliczenie, ile dni urlopu przysługuje z pełnej (czyli rocznej) puli dni urlopowych (20 lub 26 dni w roku w zależności od stażu urlopowego danego pracownika).

Czy wynikiem takiego obliczenia może być część dnia? Nie. Kodeks pracy w takiej sytuacji nakazuje zaokrąglenie niepełnego dnia urlopu w górę.

Ta sama zasada stosowana jest w przypadku odpowiedniego pomniejszania wymiaru urlopu przy pracy na niepełnym etacie, o czym traktuje art. 154 § 2 KP. W związku z tym również wyliczenie wymiaru urlopu przy pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy nie daje wyniku w postaci niepełnego dnia urlopu.

Czy można wziąć urlop na godziny?

Czy pomimo ogólnej reguły stanowiącej o tym, że urlop wypoczynkowy udzielany jest na pełne dni pracy, można wnioskować o urlop na godziny? Kodeks pracy przewiduje jeden wyjątek od tej reguły. Stanowi o tym art. 154² § 1-4 KP. Otóż urlopu udziela się w wymiarze godzinowym, który równa się dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika we wskazanym dniu roboczym. Jeden dzień roboczy to 8 godzin pracy. Jeśli więc wymiar urlopu pozostały do wykorzystania jest niższy od dobowego wymiaru czasu pracy w dniu udzielenia urlopu, w praktyce będzie to oznaczało urlop na część dnia pracy.

Urlop na połowę dnia – kiedy jest możliwy?

Pomimo tego, że nie można wziąć urlopu na połowę dnia pracy czy po prostu na godziny, Kodeks pracy przewiduje inny sposób na zwolnienie z części dnia pracy. W świetle art. 151² § 1 KP pracownik może złożyć wniosek o czas wolny w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych. Taki wniosek powinien mieć formę pisemną. Należy jednak pamiętać, że nie jest to stricte „urlop”.

Dopuszcza się również taką możliwość bez wniosku pracownika. Pracodawca udziela wówczas czasu wolnego od pracy najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego w wymiarze o połowę wyższym niż liczba przepracowanych godzin nadliczbowych. Ustawodawca podkreśla, że nie obniża się wówczas wynagrodzenia pracownika przysługującego mu za przepracowany pełny wymiar czas pracy w miesiącu. 
W takich sytuacjach zamiany godzin nadliczbowych na czas wolny pracownik nie otrzyma dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych.