Urlop wypoczynkowy w okresie wypowiedzenia

• Urlop wypoczynkowy w okresie wypowiedzenia
• Obowiązek pracownika wykorzystania urlopu w okresie wypowiedzenia
• Jednostronna decyzja pracodawcy o udzieleniu urlopu
• Ile dni urlopu przy rozwiązanie umowy o pracę?

Urlop wypoczynkowy w okresie wypowiedzenia

Zenon F. został zatrudniony w Saturn Sp. z o.o. od 15 maja 2016 r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony.

W dniu 7 lipca 2023 r. Zenon F. złożył pracodawcy oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę. Umowa ma się rozwiązać w dniu 31 października 2023 r.

W dniu 10 lipca 2023 r. pracodawca przedłożył Zenonowi F.  oświadczenie o skierowaniu go na urlop wypoczynkowy od 11 lipca 2023 r. Tak więc pracodawca zobowiązał Zenona F.  do wykorzystania w okresie 3 - miesięcznego wypowiedzenia zaległego urlopu za 2022 r. oraz urlopu należnego za 2023 r.  Zenon F. odmówił pójścia na urlop wskazując, że urlop wypoczynkowy ma zaplanowany w Egipcie dopiero na listopad 2023 r., a ponieważ nie stać go na dodatkowe wyjazdy, cały ten czas i tak spędziłaby w domu, wobec czego woli przychodzić do pracy w okresie wypowiedzenia i otrzymać od pracodawcy ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop. 

W dniu 11 lipca 2023 r. widząc, że mimo skierowania Zenona F.  na urlop pojawił się on w zakładzie pracy, pracodawca odmówił dopuszczenia go do pracy. W reakcji na stanowisko pracodawcy Zenon F. oświadczył, że skoro pracodawca tak
gorliwie podchodzi do kwestii urlopów wypoczynkowych, powinien wcześniej wysłać go na zaległy urlop za rok 2022 r., zaś w tej sytuacji Zenon F. nie zamierza zignorować naruszenia jego praw pracowniczych i pracodawca powinien liczyć się z poniesieniem dotkliwych konsekwencji, w tym poprzez zgłoszenie sprawy do Państwowej Inspekcji Pracy.

W niniejszej sprawie problem jest czy Zenon F. miał prawo odmówić wykorzystania urlopu wypoczynkowego w okresie wypowiedzenia i domagać się ekwiwalentu pieniężnego?

Obowiązek pracownika wykorzystania urlopu w okresie wypowiedzenia

Zgodnie z art. 167¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1510 ze zm., dalej jako: KP) - w okresie wypowiedzenia umowy o pracę pracownik jest obowiązany wykorzystać przysługujący mu urlop, jeżeli w tym okresie pracodawca udzieli mu urlopu. W takim przypadku wymiar udzielonego urlopu, z wyłączeniem urlopu zaległego, nie może przekraczać wymiaru wynikającego z przepisów art. 155¹ KP.

Pracownik może oczywiście złożyć wniosek o udzielenie urlopu w okresie wypowiedzenia. Pracodawca może jednak odmówić udzielenia mu urlopu w terminie wskazanym we wniosku nawet wówczas, gdy pokrywa się on z ustaleniami poczynionymi wcześniej w planie urlopów lub indywidualnie z pracownikiem.

Jednostronna decyzja pracodawcy o udzieleniu urlopu

Bez znaczenia pozostaje to, kto złoży oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę. Zarówno jeżeli inicjatywa będzie pochodziła od pracownika czy to od pracodawcy - to jeżeli pracodawca jednostronnie udzieli pracownikowi urlopu w okresie wypowiedzenia, to pracownik zobowiązany jest go wykorzystać.

Udzielenie urlopu w okresie wypowiedzenia jest jednostronną decyzją pracodawcy. Decyzja jest wiążąca dla pracownika, co oznacza, że pracownik nie może uchylić się od obowiązku wykorzystania urlopu. 

Swoboda decyzyjna pracodawcy w zakresie skierowania pracownika na urlop wypoczynkowy w okresie wypowiedzenia jest na tyle duża, że pracodawca może udzielić pracownikowi urlopu w dowolnym momencie okresu wypowiedzenia, nawet jeśli wcześniej zwolnił pracownika z obowiązku świadczenia pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia na podstawie art. 36² KP. 

Co ważne, udzieleniu urlopu i decyzja pracodawcy obejmuje nie tylko urlop bieżący za rok, w którym biegnie okres wypowiedzenia, czyli w przypadku  Zenon F. za 2023 r., ale i w zakresie wszelkich niewykorzystanych urlopów
z poprzednich lat, czyli w przypadku  Zenona F. również za 2022 r. 

W konsekwencji w przypadku wypowiedzenia umowy o pracę ustalony w planie urlopów lub w porozumieniu z pracownikiem termin urlopu (w przypadku  Zenona F. na listopada 2023 r.) straci moc z chwilą podjęcia przez pracodawcę decyzji o udzieleniu pracownikowi urlopu w okresie wypowiedzenia. Zresztą siłą rzeczy w niniejszej sprawie i tak nie dałoby się udzielić urlopu ustalonego na listopad, ponieważ wówczas stosunek pracy nie będzie już istniał.

Trzeba uznać, że  Zenon F. bezpodstawnie sprzeciwiał się wykorzystaniu urlopu wypoczynkowego w okresie wypowiedzenia.