Kategorie

Na jakich warunkach zleceniobiorcy podlegają dobrowolnym ubezpieczeniom społecznym

Jeżek Przemysław
Na jakich warunkach zleceniobiorcy podlegają dobrowolnym ubezpieczeniom społecznym /Fot. Fotolia
Na jakich warunkach zleceniobiorcy podlegają dobrowolnym ubezpieczeniom społecznym /Fot. Fotolia
Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia i które nie spełniają warunków do objęcia ubezpieczeniami społecznymi obowiązkowo, mogą do nich przystąpić na zasadzie dobrowolności. O tym, od którego dnia osoba taka będzie podlegać tym ubezpieczeniom, decyduje data przekazania odpowiedniego zgłoszenia do ZUS.

Wykonywanie prac na podstawie jednej umowy zlecenia nie zawsze jest jedynym tytułem do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Zdarza się, że osoba przy zawieraniu umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, ma już inny tytuł, z którego podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym, co powoduje powstanie zbiegu tytułów do ubezpieczeń.

PRZYKŁAD

Pani Ewelina zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, wykonuje dodatkowo umowę zlecenia w innym podmiocie (umowa nie jest wykonywana na rzecz własnego pracodawcy). Ze względu na to, że z umowy o pracę ma gwarantowaną kwotę minimalnego wynagrodzenia, z tytułu zawartej umowy zlecenia będzie podlegać obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu. W każdym momencie trwania umowy zlecenia Pani Ewelina może przystąpić dobrowolnie do ubezpieczenia emerytalnego i rentowych.

Polecamy książkę: Kodeks pracy 2017 Praktyczny komentarz z przykładami

Dobrowolne ubezpieczenia emerytalno-rentowe

Zleceniobiorca, który nie będzie spełniał warunków do objęcia go obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, może do nich przystąpić dobrowolnie w każdym momencie trwania umowy na podstawie złożonego wniosku (art. 14 ust. 1 ustawy systemowej).

Wzór wniosku o objęcie dobrowolnymi ubezpieczeniami społecznymi

Zasadniczo zgłoszenia do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych dokonuje zleceniodawca od dnia wskazanego we wniosku, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony do ZUS. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy zleceniobiorca wyrazi chęć przystąpienia do dobrowolnych ubezpieczeń od dnia rozpoczęcia zlecenia. Wówczas płatnik składek ma 7 dni (liczonych od następnego dnia po dniu rozpoczęcia zlecenia) na zgłoszenie zleceniobiorcy zarówno do dobrowolnych, jak i obowiązkowych ubezpieczeń. Jeżeli zleceniobiorca wnosi o dobrowolne ubezpieczenia emerytalne i rentowe, to podlega również obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu (art. 12 ust. 1 ustawy systemowej). Nie może on jednak przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, bowiem to ubezpieczenie występuje wyłącznie obok obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

Zobacz: Ubezpieczenia

PRZYKŁAD

Reklama

Zleceniobiorca objęty jest obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, gdyż w innym podmiocie ma zawartą umowę zlecenia, z której comiesięczny przychód wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, tj.: 2000 zł. Osoba ta 20 lutego 2017 r. złożyła zleceniodawcy wniosek o objęcie jej od 17 lutego 2017 r. dobrowolnymi ubezpieczeniami emerytalno-rentowymi.

Zleceniodawca nie mógł zgłosić danej osoby do dobrowolnych ubezpieczeń z datą wsteczną, tj.: od 17 lutego br. W tym przypadku osoba powinna być zgłoszona do dobrowolnych ubezpieczeń społecznych nie wcześniej niż od dnia złożenia wniosku, czyli od 20 lutego 2017 r. Aby jednak zleceniobiorca podlegał tym ubezpieczeniom od dnia złożenia wniosku, zleceniodawca musi w tym dniu przekazać do ZUS zgłoszenie na druku ZUS ZUA.

W przypadku gdy zleceniobiorca w trakcie trwania zlecenia złoży wniosek o objęcie go dobrowolnymi ubezpieczeniami społecznymi, zmiana danych wykazanych w zgłoszeniu ZUS ZUA dotycząca m.in.:

● rodzajów ubezpieczeń, a także

● terminów ich powstania

następuje poprzez złożenie przez płatnika składek wyrejestrowania na druku ZUS ZWUA i ponownego zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych na druku ZUS ZUA zawierającego prawidłowe dane (art. 36 ust. 14 ustawy systemowej).

PRZYKŁAD

1 lutego 2017 r. Pan Witold rozpoczął pracę na podstawie umowy zlecenia z miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 2000 zł. W związku z tym, że zleceniobiorca wykonuje jednocześnie pracę na podstawie stosunku pracy w innym podmiocie i jego wynagrodzenie jest wyższe niż minimum, zleceniodawca miał obowiązek zgłosić Pana Witolda do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego na druku ZUS ZZA, z kodem tytułu ubezpieczenia: 04 11 XX, przekazanym do ZUS najpóźniej do 8 lutego 2017 r. W trakcie trwania umowy, tj. 27 lutego, zleceniobiorca złożył wniosek o objęcie go dobrowolnymi ubezpieczeniami emerytalno-rentowymi. Zatem płatnik składek miał obowiązek:

● z dniem 27 lutego br. wyrejestrować tę osobę z ubezpieczeń na druku ZUS ZWUA z kodem tytułu ubezpieczeń: 04 11 XX, kodem przyczyny wyrejestrowania: 600 oraz

● z tym samym dniem ponownie ją zgłosić do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego i wypadkowego oraz dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych na druku ZUS ZUA z kodem tytułu ubezpieczeń: 04 11 XX.

Zobacz: Zatrudnienie

W raporcie ZUS RCA za luty 2017 r. (składanym w terminie do 15 marca) zleceniodawca zobowiązany jest do rozliczenia składek na odpowiednie ubezpieczenia za luty. Prawidłowe rozliczenie składek powinno wyglądać następująco:

● podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe – 142,86 zł (2000 zł : 28 dni kalendarzowych x 2 dni podlegania ubezpieczeniom społecznym) oraz składka:

– emerytalna (9,76%) – 13,94 zł

– rentowa (1,5%) – 2,14 zł

– wypadkowa (1,8%) – 2,57 zł

● podstawa wymiaru składki zdrowotnej – 1983,92 zł (2000 zł – składka emerytalna i rentowa) oraz składka na ubezpieczenie zdrowotne (9%) w wysokości 178,55 zł.

Warto przypomnieć, że podstawa wymiaru składek na dobrowolne ubezpieczenia emerytalne i rentowe również podlega ograniczeniu do 30-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w danym roku kalendarzowym. Przy ustalaniu tego ograniczenia uwzględnia się kwoty wypłat stanowiących podstawę ich wymiaru uzyskane w tym roku, bez względu na to, za jaki okres wypłaty są należne. Ograniczenie to dotyczy wszystkich tytułów do ubezpieczeń w danym roku kalendarzowym, z których od podstawy wymiaru obliczane były składki na przedmiotowe ubezpieczenia (w tym również z zasiłku macierzyńskiego lub urlopu wychowawczego). Ograniczenie tzw. 30-krotności podstawy wymiaru stosuje się m.in. do pracowników, zleceniobiorców, osób wykonujących działalność gospodarczą (art. 19 ust. 1 ustawy systemowej).

Roczne ograniczenie 30-krotności w 2017 r. wynosi 127 890 zł.

Zobacz: Wynagrodzenie

Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe

Zleceniobiorca, który został zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, może złożyć zleceniodawcy pisemny wniosek o objęcie go dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym (art. 11 ust. 2 ustawy systemowej). Objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem następuje od dnia wskazanego w sporządzonym w tym celu wniosku, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym taki wniosek został zgłoszony do ZUS. Do ustawy wprowadzony został jeden wyjątek, z którego wynika, że objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, od dnia wskazanego we wniosku, a więc z datą wsteczną, może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy zgłoszenie do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalno-rentowych zostało dokonane w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku przedmiotowych ubezpieczeń (art. 14 ust. 1a ustawy systemowej).

PRZYKŁAD

Reklama

1 marca 2017 r. Pani Ewa rozpoczęła pracę na podstawie umowy zlecenia, w związku z czym z tym dniem zgłoszono ją do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych: emerytalnego, rentowych, wypadkowego i ubezpieczenia zdrowotnego. 6 marca zleceniobiorczyni złożyła wniosek o zgłoszenie jej do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od 1 marca 2017 r.

Ponieważ wniosek i zgłoszenie tej osoby do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego nastąpiło w terminie 7 dni od daty zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, zleceniodawca mógł zgłosić Panią Ewę do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od 1 marca 2017 r. W związku z tym zleceniodawca powinien:

● z dniem 1 marca 2017 r. wyrejestrować Panią Ewę z ubezpieczeń na druku ZUS ZWUA z kodem tytułu ubezpieczeń: 04 11 XX i kodem przyczyny wyrejestrowania: 600

● z tym samym dniem ponownie zgłosić zleceniobiorczynię do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowych i wypadkowego oraz zdrowotnego, a także do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego na druku ZUS ZUA z kodem tytułu ubezpieczeń: 04 11 XX.

Zobacz: ZUS

PRZYKŁAD

Zleceniobiorca rozpoczął pracę na podstawie umowy zlecenia od 20 lutego 2017 r. Ponieważ nie posiada innych tytułów do ubezpieczeń, zleceniodawca zgłosił go do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego. 1 marca br. zleceniobiorca złożył wniosek o objęcie go dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od daty rozpoczęcia zlecenia. W tym przypadku płatnik składek nie mógł zgłosić ubezpieczonego do dobrowolnego ubezpieczenia z wsteczną datą, ponieważ wniosek do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego został złożony po upływie 7-dniowego terminu liczonego od daty powstania obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. W tej sytuacji objęcie nim jest możliwe nie wcześniej niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony do ZUS. Zatem zleceniobiorca będzie podlegać dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od dnia, w którym zleceniodawca przekaże do ZUS formularz ZUS ZUA.

Podstawa wymiaru składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe

Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z zastrzeżeniem, że:

● przy jej ustalaniu nie stosuje się ograniczenia do 30-krotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego,

● nie może przekraczać miesięcznie 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.

Zobacz: Wskaźniki i stawki

Przypomnijmy, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, w tym również chorobowe, stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wykonywania umowy zlecenia (art. 18 ust. 3 i art. 20 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 9 ustawy systemowej). Należy jednak pamiętać, że miesięczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe osób podlegających temu ubezpieczeniu dobrowolnie nie może przekraczać w 2017 r. 10 657,50 zł.

Jeżeli w danym miesiącu kalendarzowym następuje wypłata wynagrodzenia za więcej niż jeden miesiąc, to podstawa wymiaru składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe nie może być wyższa niż suma kwot maksymalnych podstaw wymiaru składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe obowiązujących dla poszczególnych miesięcy, za które jest wypłacany przychód.

Zobacz: Ubezpieczenia społeczne

PRZYKŁAD

Spółka z o.o. zatrudniła osobę fizyczną na podstawie umowy zlecenia na okres od 1 lutego do 15 marca 2017 r. Wynagrodzenie z tytułu umowy ma charakter wyłącznie prowizyjny i spełnia pozostałe warunki wyłączające ją z obowiązku zapewnienia zleceniobiorcy minimalnej stawki godzinowej, dlatego zostanie wypłacone po zakończeniu zlecenia 31 marca 2017 r. Załóżmy, że zleceniobiorca zarobił 30 000 zł. Z tytułu wykonywania zlecenia podlegał on obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, wypadkowemu oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu, a ponadto wniósł o dobrowolne ubezpieczenie chorobowe od 1 lutego 2017 r. Zatem spółka z o.o. powinna rozliczyć zlecenie w raporcie ZUS RCA za marzec 2017 r. w następujący sposób:

● składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe należy rozliczyć od podstawy wymiaru składek w kwocie 30 000 zł,

● składkę na ubezpieczenie chorobowe należy rozliczyć od kwoty 21 315 zł (10 657,50 zł × 2 miesiące),

● podstawa na ubezpieczenie zdrowotne wyniesie 26 099,78 zł (30 000 zł – składka emerytalna 2928 zł – składka rentowa 450 zł – składka chorobowa 522,22 zł).

Spółka ponadto ma obowiązek odprowadzić za zleceniobiorcę składkę na FP i FGŚP (jeżeli ma taki obowiązek).

Zobacz: Inne formy zatrudnienia

Autor: Przemysław Jeżek - trener z zakresu prawa pracy i rozliczania wynagrodzeń, doradca współpracujący z firmami szkoleniowymi, zdobywca tytułu „Kadrowy roku”

Podstawa prawna:

● art. 4 pkt 9, art. 6–7, art. 11 ust. 2, art. 12 ust. 1, art. 14 ust. 1–2, art. 18 ust. 3, art. 19, art. 20 ust. 1–2, art. 36 ust. 14 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 963; ost. zm. Dz.U. z 2017 r. poz. 60),

● § 1 ust. 1 pkt 1, pkt 3 i pkt 5 oraz załączniki nr 1, 5, 12 i 18 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 23 października 2009 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz innych dokumentów (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 222).

Zobacz: Kalkulatory

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: Serwis Prawno-Pracowniczy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Praca w Niemczech bez znajomości języka

    Praca w Niemczech bez znajomości języka jest możliwa. Pracodawcy w dużych niemieckich miastach zatrudniają wykwalifikowanych pracowników z zagranicy.

    Elektroniczny wniosek urlopowy a przepisy prawne

    Elektroniczny wniosek urlopowy - czy jest zgodny z przepisami prawnymi? Czy wniosek o urlop musi być składany w formie papierowej? Co na to Kodeks pracy?

    Wyłączenie winy pracownika w naruszeniu obowiązków

    Wyłączenie winy pracownika. Zgodnie z wykładnią dominującą w nauce oraz orzecznictwie prawa pracy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, o którym mowa w art. 52 §1 pkt 1) kp jest zasadne, jeżeli pracownik naruszy swoje podstawowe obowiązki pracownicze i można mu przypisać winę „ciężką" w postaci winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa oraz gdy jednocześnie to naruszenie stanowi jednocześnie poważnie zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Ponieważ Kodeks pracy nie zawiera przepisów precyzujących rozumienie winy pracownika, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki i w jakich okolicznościach mogą wyłączyć winę pracowniczą, zwrócić należy się do nauki prawa pracy i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Warto zatem przybliżyć niektóre z przesłanek mogących uzasadnić wyłączenie winy pracownika, co w rezultacie oznaczać może bezzasadność dyscyplinarnego rozwiązania umowy o pracę.

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przy dwóch umowach o pracę?

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na dwóch umowach o pracę? Jak wyliczyć liczbę dni wolnych?

    Ubiór do pracy - opinia Polaków

    Ubiór do pracy - jak Polacy chcą ubierać się do wykonywania codziennych obowiązków służbowych?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.