Kategorie

Świadczenia chorobowe dla osoby współpracującej

Aldona Salamon
Specjalista prawa pracy i zarządzania personelem; doświadczony praktyk z wieloletnim stażem pracy w dziale personalnym, zajmujący się na co dzień zagadnieniami związanymi z prawem pracy, wynagrodzeniami oraz prawem ubezpieczeń społecznych. Trener i wykładowca, m.in. w zakresie szkoleń i kursów z tematyki naliczania wynagrodzeń (od podstaw i dla zaawansowanych) oraz prawa ubezpieczeń społecznych.
Osoba prowadząca działalność gospodarczą może zatrudnić w ramach umowy o pracę swojego współmałżonka, a także inną osobę z najbliższej rodziny. Jednak do celów ubezpieczeń społecznych ZUS nie uzna takiej osoby pozostającej w stosunku pracy za pracownika, jeżeli wraz z osobą prowadzącą działalność pozostaje ona we wspólnym gospodarstwie domowym.
Reklama

Za osobę współpracującą z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z osobą prowadzącą działalność we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności. Nie dotyczy to jednak osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego (art. 8 ust. 11 ustawy systemowej).

Przepisy ustawy systemowej nie definiują pojęcia „pozostawanie we wspólnym gospodarstwie domowym”. W kwestii tej wypowiedziało się Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej w piśmie z 7 lutego 2011 r. (znak: SPS-023–20396/11), będącym odpowiedzią na interpelację poselską (nr 20396), wyjaśniając, że: „(...) odnośnie do kwestii prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego brany jest pod uwagę nie tylko adres zameldowania (zamieszkania), lecz także takie okoliczności, jak m.in. prowadzenie wspólnego budżetu domowego oraz współpraca w załatwianiu codziennych spraw życiowych. Decyduje przede wszystkim więź społeczno-gospodarcza między określonymi osobami bliskimi. Tak więc osoby współpracujące, to członkowie najbliższej rodziny pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą, przyczyniający się do prowadzenia działalności, działający na rzecz i w imieniu osoby prowadzącej działalność. To osoby zaangażowane w prowadzenie działalności, korzystające zarówno z zysków, które przynosi ta działalność, jak i ponoszące skutki ewentualnych błędów w jej prowadzeniu (...)”.

WAŻNE!

Jeżeli osoba z najbliższej rodziny pozostaje z osobą prowadzącą działalność gospodarczą we wspólnym gospodarstwie domowym oraz współpracuje przy prowadzeniu tej działalności, wówczas ZUS uzna ją za osobę współpracującą.

Jeśli Pana żona pozostaje z Panem we wspólnym gospodarstwie domowym, to mimo że została z nią zawarta umowa o pracę, podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu na zasadach określonych dla osób współpracujących (z kodem tytułu ubezpieczenia 05 11 xx), a nie jak pracownik. Zatem Pana żona podlega:

  • obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz ubezpieczeniu wypadkowemu,
  • dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu,
  • obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Ponadto za osobę współpracującą należy opłacać składkę na Fundusz Pracy.

Reklama

Obowiązek ubezpieczeń w przypadku osoby współpracującej istnieje od dnia rozpoczęcia wykonywania współpracy do dnia jej zakończenia. Składki ubezpieczeniowe za osobę współpracującą są w całości finansowane przez osobę prowadzącą działalność, która w stosunku do tej osoby jest płatnikiem składek. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (tj. 2115,60 zł). Natomiast podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi kwota zadeklarowana, nie niższa jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (tj. 2828,31 zł).

Pana żona podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu współpracy i z tego tytułu otrzyma świadczenia chorobowe. Bez znaczenia w tym przypadku jest to, że została z nią zawarta umowa o pracę, gdyż do celów ubezpieczeń społecznych nie jest ona pracownikiem. Z tego względu nie przysługuje jej prawo do wynagrodzenia chorobowego.

Jeżeli Pana żona przystąpiła do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tytułu współpracy przy prowadzeniu działalności oraz jeżeli upłynął wymagany 90-dniowy okres nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, będzie ona miała prawo do zasiłku chorobowego. Wówczas płatnikiem zasiłku jest ZUS i to właśnie do ZUS Pana żona powinna przekazać zwolnienie lekarskie w terminie 7 dni od daty jego otrzymania (art. 62 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy zasiłkowej). Do wypłaty zasiłku chorobowego wymagane jest także zaświadczenie płatnika składek wystawione na druku ZUS Z-3b.

Ustalenie podstawy wymiaru zasiłku chorobowego

Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu, będącemu osobą współpracującą przy prowadzeniu działalności gospodarczej, stanowi przeciętny miesięczny przychód za okres 12 miesięcy kalendarzowych nieprzerwanego ubezpieczenia, poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Jeżeli ubezpieczenie trwało krócej niż 12 miesięcy kalendarzowych, to podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi przeciętny miesięczny przychód z faktycznego okresu ubezpieczenia, za pełne kalendarzowe miesiące ubezpieczenia. Przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego uwzględnia się kwoty stanowiące podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe (art. 48 ust. 1 i art. 3 pkt 4 ustawy zasiłkowej).

WAŻNE!

Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego dla osoby współpracującej stanowi kwota będąca podstawą wymiaru składek na jej ubezpieczenie chorobowe.

Za osobę współpracującą przy prowadzeniu działalności gospodarczej, która jest niezdolna do pracy z powodu choroby (także opieki lub macierzyństwa), należy proporcjonalnie zmniejszyć najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za ten miesiąc, jeśli osoba ta spełnia warunki do przyznania zasiłku. Zmniejszenia tego dokonuje się dzieląc kwotę najniższej podstawy wymiaru składek przez liczbę dni kalendarzowych danego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni podlegania ubezpieczeniu (art. 18 ust. 9–10 ustawy systemowej). Nie należy natomiast dokonywać zmniejszenia podstawy wymiaru składki zdrowotnej, gdyż jest ona miesięczna i niepodzielna.

Rozliczenie podatkowe przychodów osoby współpracującej uzyskanych z umowy o pracę

Mimo że do celów ubezpieczeniowych Pana żona jest traktowana jak osoba współpracująca, to do celów obliczania zaliczki na podatek dochodowy traktowana jest jak pracownik. W efekcie przychody z tytułu umowy o pracę, jakie uzyskuje, zaliczane są do przychodów z wykonywanej pracy (art. 12 ust. 1 updof). Zatem wynagrodzenie uzyskiwane z umowy o pracę należy opodatkować modyfikując sposób obliczania zaliczki na podatek określony w wyżej wymienionym przepisie. Osoba współpracująca nie finansuje bowiem składek ubezpieczeniowych z własnych środków, a w konsekwencji od jej przychodów nie można odliczyć składek na ubezpieczenia społeczne, a od podatku nie można odliczyć składki na ubezpieczenie zdrowotne. Nie zmienia to jednak faktu, że u osoby współpracującej zatrudnionej na umowę o pracę zaliczka na podatek wynosi 18% (lub 32% po przekroczeniu górnej granicy pierwszego przedziału skali podatkowej). Ponadto takiej osobie przysługują pracownicze koszty uzyskania przychodów w wysokości 111,25 zł (lub odpowiednio 139,06 zł). Jeżeli pracownik złożył pracodawcy oświadczenie PIT-2, to pracodawca jest również zobowiązany pomniejszyć obliczoną zaliczkę o 1/12 kwoty zmniejszającej podatek, określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej, tj. o kwotę 46,33 zł.

Więcej na ten temat znajdziesz w płatnej części serwisu w artykule: Jakie świadczenie chorobowe przysługuje osobie współpracującej, zatrudnionej na podstawie umowy o pracę

Więcej na ten temat przeczytasz w naszej publikacji
Komplet: Kodeks pracy 2021 + Dokumentacja kadrowa 2021
Komplet: Kodeks pracy 2021 + Dokumentacja kadrowa 2021
Tylko teraz
169,00 zł
228,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.