Nowelizacja Kodeksu pracy: Pracownicy będą mogli żądać zmian na lepsze

• Zmiana na wniosek pracownika
• Kto może wystąpić z wnioskiem
• Jak często można wystąpić z wnioskiem
• Czy pracodawca musi zgodzić się z prośbą pracownika
• Wniosek nie może być powodem rozwiązania umowy

Nowelizacja Kodeksu pracy, której celem jest wdrożenie do polskiego prawa pracy unijnych dyrektyw: dotyczącej work-life balance oraz tzw. rodzicielskiej została uchwalona 9 marca. Wejdzie ona w życie 26 kwietnia. 

Zmiana na wniosek pracownika

Po wejściu w życie nowelizacji Kodeksu pracy pracownik będzie mógł wystąpić do pracodawcy z wnioskiem o: 

• zmianę rodzaju umowy o pracę na umowę o pracę na czas nieokreślony lub 
• bardziej przewidywalne i bezpieczne warunki pracy, w tym polegające na zmianie rodzaju pracy lub zatrudnieniu w pełnym wymiarze czasu pracy.

Wniosek taki może być złożony w postaci papierowej lub elektronicznej.

Kto może wystąpić z wnioskiem

Z wnioskiem o zmianę rodzaju umowy o pracę lub o bardziej przewidywalne i bezpieczne warunki pracy może wystąpić pracownik zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy na podstawie:

• umowy o pracę na czas określony,
• umowy o pracę na czas nieokreślony,
• powołania, 
• wyboru, 
• mianowania lub 
• spółdzielczej umowy o pracę.

Wniosku takiego nie może natomiast skutecznie złożyć pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę na okres próbny.

Do okresu zatrudnienia pracownika u danego pracodawcy wlicza się pracownikowi okres zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy w przypadku, gdy:  

• zmiana pracodawcy nastąpiła wskutek przejścia zakładu pracy lub jego części, w której zatrudniony był ten pracownik, na obecnego pracodawcę, lub
• z mocy odrębnych przepisów nowy pracodawca jest następcą prawnym w stosunkach pracy nawiązanych przez pracodawcę poprzednio zatrudniającego tego pracownika.

Jak często można wystąpić z wnioskiem

Prawo do wystąpienia z wnioskiem o zmianę rodzaju umowy o pracę lub o bardziej przewidywalne i bezpieczne warunki pracy przysługuje pracownikowi jednorazowo w ciągu każdego roku kalendarzowego. 

Czy pracodawca musi zgodzić się z prośbą pracownika

Na rozpatrzenie wniosku o zmianę rodzaju umowy o pracę lub o bardziej przewidywalne i bezpieczne warunki pracy przepisy znowelizowanego Kodeksu przyznają pracodawcy termin jednego miesiąca. Odpowiedź – w postaci papierowej lub elektronicznej – na wniosek pracownika jest obowiązkowa. Udzielając odpowiedzi pracodawca zobowiązany jest wziąć pod uwagę potrzeby pracodawcy i pracownika.

Pracodawca powinien, w miarę możliwości, uwzględnić wniosek pracownika o zmianę rodzaju umowy o pracę lub o bardziej przewidywalne i bezpieczne warunki pracy. W razie nieuwzględnienia wniosku pracodawca ma obowiązek poinformować pracownika o przyczynie odmowy.

Wniosek nie może być powodem rozwiązania umowy

Wystąpienie przez pracownika z wnioskiem o zmianę rodzaju umowy o pracę lub o bardziej przewidywalne i bezpieczne warunki pracy nie może stanowić:

• przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie umowy o pracę lub jej rozwiązanie bez wypowiedzenia przez pracodawcę, 
• przyczyny uzasadniającej przygotowanie do wypowiedzenia lub rozwiązania umowy bez wypowiedzenia albo 
• przyczyny zastosowania działania mającego skutek równoważny z rozwiązaniem umowy o pracę.

W razie sporu pracodawcę obciąża ciężar dowodu, że przy rozwiązywaniu umowy o pracę lub zastosowaniu działania mającego skutek równoważny z rozwiązaniem umowy o pracę kierował się powodami innymi niż m.in. wystąpienie z wnioskiem przez pracownika.