REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Dzień Dziecka - czy dzieci mogą pracować?

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Dzień Dziecka - czy dzieci mogą pracować?
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

W dniu 1 czerwca przypada Dzień Dziecka. Wielu zastanawia się czy dzieci mogą pracować. Często widzi się dzieci w reklamie czy w serialu telewizyjnym. Czy taka działalność dziecka ma charakter pracy zarobkowej? Czy na pracę dziecka potrzebna jest zgoda rodzica i inspektora pracy? Poniżej najważniejsze warunki formalne, aby móc legalnie zatrudniać dziecko i szanować jego prawa. 
rozwiń >

Stałe zatrudnianie dzieci jest zakazane

Zgodnie z Konstytucją RP, stałe zatrudnianie dzieci do lat 16 jest zakazane. Formy i charakter dopuszczalnego zatrudniania dzieci określa ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1510 ze zm., dalej jako: KP). Najważniejsze jest jednak to, aby nie doszło wyzysku dziecka, demoralizacji czy naruszenia obowiązku szkolnego. To nauka ma pierwszeństwo przed pracą, jednak możliwe są takie sytuacje, że praca jest elementem procesu kształcenia (np. w zakresie przyuczenia do wykonywania nauki zawodu przez młodocianego).

REKLAMA

Autopromocja

W Polsce obowiązują liczne akty prawa międzynarodowego czy europejskiego, które regulują pracę dzieci. Jednym z takich aktów jest: Dyrektywa Rady 94/33/WE z dnia 22 czerwca 1994 r. w sprawie ochrony pracy osób młodych.

Polecamy: „Zatrudnianie i zwalnianie pracowników. Obowiązki pracodawców 2023"

Dzieci w wieku od 13 do 16 roku życia i poniżej 13 roku życia - zatrudnianie

Przepis art. 22 KP wskazuje na zdolność pracowniczą, która przysługuje osobom o co najmniej ograniczonej zdolności do czynności prawnych,  czyli odnosi się do osób, które ukończyły 13 lat. Dziecko w wieku od 13. do 16. roku życia może zatem zawrzeć umowę o pracę. 

Jeżeli jednak chodzi o dzieci do lat 13, to należy przyjąć, że możliwy jest  udział takiego dziecka w określonych rodzajach działalności. Zawiera się umowę na udział dziecka (do lat 13) w określonych przejawach aktywności, przy czym stroną tej umowy jest przedstawiciel ustawowy lub opiekun dziecka. Również w tym przypadku wymagane jest zezwolenie inspektora pracy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Wyjątkowa dopuszczalność pracy dzieci

W KP określone są przesłanki zatrudniania dzieci. Przepisy nie są rozbudowane ale należy przygotować dużą ilość dokumentów, a w całym procesie decyzyjnym bierze udział kilka podmiotów. 

Do ukończenia przez dziecko 16 roku życia jest możliwe jego zatrudnianie. Wykonywanie pracy lub innych zajęć zarobkowych przez dziecko jest jednak dozwolone wyłącznie na rzecz podmiotów wykonujących danego rodzaju działalność, tj.:

  • działalność kulturalną,
  • działalność artystyczną,
  • działalność sportową,
  • działalność reklamową.

Aby dziecko mogło być legalnie zatrudnione wymagana jest uprzedniej zgody:

  1. przedstawiciela ustawowego lub opiekuna tego dziecka,
  2. zezwolenie właściwego inspektora pracy.

Jakie dokumenty należy złożyć do inspektora pracy, aby zatrudnić dziecko?

Do wniosku o zatrudnienie dziecka, który składa się do inspektora pracy, należy dołączyć:

  • pisemną zgodę przedstawiciela ustawowego lub opiekuna dziecka na wykonywanie przez dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych;
  • opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej dotyczącą braku przeciwwskazań do wykonywania przez dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych;
  • orzeczenie lekarza stwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania przez dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych;
  • jeżeli dziecko podlega obowiązkowi szkolnemu - opinię dyrektora szkoły, do której dziecko uczęszcza, dotyczącą możliwości wypełniania przez dziecko tego obowiązku w czasie wykonywania przez nie pracy lub innych zajęć zarobkowych.

Co powinno zawierać zezwolenie inspektora pracy?

Zezwolenie przybiera formę decyzji administracyjnej, do której mają zastosowanie przepisy KPA. Odwołanie od decyzji inspektora pracy rozpoznaje okręgowy inspektor pracy, od którego decyzji można wnieść z kolei skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Zezwolenie inspektora pracy, które określa, że dziecko może wykonywać pracę zarobkować powinno zawierać:

  • dane osobowe dziecka i jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna;
  • oznaczenie podmiotu prowadzącego działalność, który ma zatrudniać dziecko;
  • określenie rodzaju pracy lub innych zajęć zarobkowych, które może wykonywać dziecko;
  • określenie dopuszczalnego okresu wykonywania przez dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych;
  • określenie dopuszczalnego dobowego wymiaru czasu pracy lub innych zajęć zarobkowych;
  • inne niezbędne ustalenia, wymagane ze względu na dobro dziecka lub rodzaj, charakter albo warunki wykonywania pracy lub innych zajęć zarobkowych przez dziecko.

Zezwolenie inspektora pracy 

Właściwy inspektor pracy wydaje zezwolenie na pracę dziecka na wniosek podmiotu mającego zatrudnić dziecko. Mając na uwadze dobro dziecka, występują dwie sytuacje, w których inspektor pracy odmawia wydania zezwolenia:
  • jeżeli wykonywanie pracy lub innych zajęć zarobkowych powoduje zagrożenie dla życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego dziecka;
  • jeżeli wykonywanie pracy lub innych zajęć zarobkowych zagraża wypełnianiu obowiązku szkolnego przez dziecko.

Brak zezwolenia przedstawiciela ustawowego lub inspektora pracy przed nawiązaniem umowy z dzieckiem prowadzi do nieważności takiej umowy na podstawie art. 58 § 1 KC.

Czy inspektor pracy może cofnąć zezwolenie na pracę dziecka?

Tak, oczywiście inspektor pracy może cofnąć zezwolenie na pracę dziecka, ponieważ najważniejsze jest dobro dziecka, a w szczególności jego zdrowie (w tym psychiczne), życie a także obowiązek szkolny. Inspektor pracy cofa zezwolenie na pracę dziecka, jeżeli zawnioskuje o to przedstawiciel ustawowy lub opiekun dziecka. Ponadto inspektor cofa zezwolenie z urzędu, jeżeli stwierdzi, że warunki pracy dziecka nie odpowiadają warunkom określonym w wydanym zezwoleniu.

Odpowiedzialność za naruszenie przepisów w sprawie zatrudniania dzieci

Zgodnie z art. 283 § 2 pkt 9 KP, kto bez zezwolenia właściwego inspektora pracy dopuszcza do wykonywania pracy lub innych zajęć zarobkowych dziecko do ukończenia przez nie 16. roku życia, podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności zostanie wydłużona. Będą nowe przepisy

19 lipca 2024 r. do Sejmu wpłynął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dzięki nowym przepisom zostanie wydłużona ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności niemal 400 tys. osób.

Dostosowanie stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe - sprawdź, czy Twoje jest odpowiednie

Przepisy bhp wymagają odpowiednio przygotowanych i dostosowanych stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe. Sprawdź, czy Twoje stanowisko pracy jest zgodne z przepisami!

Czy pracownik na zwolnieniu lekarskim może wyjechać na urlop

Podczas zwolnienia lekarskiego pracownikowi nie wolno wykonywać żadnej pracy zarobkowej. Ponadto nie może wykorzystywać zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem. Czy to oznacza, że podczas choroby pracownik powinien zostać w domu i nie wolno mu wyjechać na urlop?

Wskaźnik waloryzacji na ustawowym minimum. Czy w 2025 r. wzrosną emerytury i renty?

6,78 proc. - co najmniej o tyle wzrosną emerytury i renty w przyszłym roku. Rząd pracuje nad rozporządzeniem w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r.

REKLAMA

Czy 21 lipca to niedziela handlowa?

Czy przedostatnia niedziele lipca to niedziela handlowa? Czy sklepy będą otwarte? 

Składki tylko do ZUS czy do ZUS i OFE. Kończy się czas na podjęcie decyzji

Wkrótce „okno transferowe” pozwalające ubezpieczonym decydować, gdzie ma być przekazywana część ich składki emerytalnej, zostanie zamknięte. O tym, gdzie ma trafiać część składki, mogą decydować mężczyźni, którzy nie ukończyli 55 lat, i kobiety, które nie ukończyły 50 lat.

Wypłata z PPK bez podatku – wystarczy wybrać odpowiedni sposób wypłaty

Środki z PPK można wypłacić bez podatku. Bez względu na to, jaki wariant wypłaty oszczędności uczestnik PPK wybierze – zyski wypracowane przez 25% środków zgromadzonych na jego rachunku PPK będą zwolnione z podatku dochodowego. Rozłożenie wypłaty na co najmniej 120 miesięcznych rat zwalnia z podatku zyski wypracowane przez całość oszczędności. 

Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

REKLAMA

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

4 dni albo 35 godzin pracy w tygodniu w Polsce do 2027 roku? Inne państwa już testowały: efekty są zachęcające

W oczekiwaniu na zapowiadane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej  skrócenie tygodniowego czasu pracy w Polsce, warto przyjrzeć się przykładom z innych państw. Dotąd w programach pilotażowych 4-dniowego tygodnia pracy zaobserwowano np. spadek rotacji zatrudnienia o 40 proc., polepszenie dobrostanu pracowników w 82 proc. firm oraz oszczędności dla pracodawców na poziomie niemal 2 mln zł w skali roku. Krótszy tydzień pracy najlepiej przyjął się na Islandii, gdzie 86 proc. pracowników korzysta z niego lub ma taką możliwość. Ale polscy pracodawcy nie są entuzjastami tego rozwiązania. Aż 51 proc. firm uważa, że w ich branży jest ono niemożliwe. Jeżeli nie uda się skrócić tygodnia pracy, to dobrą alternatywą dla 54 proc. Polaków mogłaby być częstsza praca zdalna lub hybrydowa. 

REKLAMA