Czy związkowiec zwolniony z obowiązku świadczenia pracy ma prawo do urlopu wypoczynkowego?

• Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy członka ZZ
• Kto ma prawo do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy?
• Kto zwalnia związkowca z obowiązku świadczenia pracy?
• Czy związkowcowi w okresie zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy przysługuje wynagrodzenie?
• Czy pracownikowi będącemu członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej zwolnionemu z obowiązku świadczenia pracy w pełnym wymiarze na czas kadencji w zarządzie, przysługuje prawo do urlopu wypoczynkowego?

Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy członka ZZ

Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy członka związku zawodowego reguluje ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 854, dalej jako: ustawa).

Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy na okres pełnienia funkcji członka zarządu zakładowej organizacji związkowej nie powoduje zwolnienia takiego pracownika ze wszystkich obowiązków związanych z pozostawaniem w stosunku pracy. Skutkuje jedynie zwolnieniem z obowiązku gotowości do wykonywania pracy w okresie tego zwolnienia.

Mimo zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy stosunek pracy trwa. 

W związku z wyborem pracownika do zarządu zakładowej organizacji związkowej dochodzi do czasowej modyfikacji stosunku łączącego pracownika z pracodawcą z uwagi na zmianę rodzaju świadczenia pracy po stronie pracownika. Oddelegowany pracownik nie świadczy pracy objętej zakresem jego dotychczasowych obowiązków, lecz wykonuje u pracodawcy obowiązki w zakresie szeroko rozumianej ochrony praw i interesów pracowników, ich reprezentacji w sporach z pracodawcą, przestrzegania przepisów prawa pracy.

Okres oddelegowania należy traktować jako okres faktycznie przepracowany u pracodawcy, gdyż nie jest to zawieszenie praw i obowiązków stron.

Kto ma prawo do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy?

• częściowo jednej osobie wykonującej pracę zarobkową w miesięcznym wymiarze godzin równym liczbie członków zatrudnionych przez pracodawcę, jeżeli ich liczba jest mniejsza od 150;
• jednej osobie wykonującej pracę zarobkową, jeżeli związek liczy od 150 do 500 członków zatrudnionych przez pracodawcę;
• dwóm osobom wykonującym pracę zarobkową, jeżeli związek liczy od 501 do 1000 członków zatrudnionych przez pracodawcę;
• trzem osobom wykonującym pracę zarobkową, jeżeli związek liczy od 1001 do 2000 członków zatrudnionych przez pracodawcę;
• kolejnej osobie wykonującej pracę zarobkową za każdy rozpoczęty nowy tysiąc, jeżeli zakładowa organizacja związkowa liczy ponad 2000 członków zatrudnionych przez pracodawcę;
• w niepełnym wymiarze godzin i wtedy może ono być udzielane większej liczbie osób wykonujących pracę zarobkową, zgodnie z ww. zasadami.

Szczegóły w zakresie zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy określa przepis wykonawczy, czyli: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2018 r. w sprawie trybu udzielenia i korzystania ze zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej przysługującego osobie wykonującej pracę zarobkową, sposobu ustalenia wysokości wynagrodzenia albo świadczenia pieniężnego przysługującego osobie w okresie zwolnienia od pracy oraz wynikających z tego tytułu uprawnień i świadczeń (Dz.U. z 2018 r. poz. 2323).

Kto zwalnia związkowca z obowiązku świadczenia pracy?

To pracodawca zwalnia osobę wykonującą pracę zarobkową z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej.

Zwolnienie następuje na podstawie wniosku zarządu organizacji związkowej. We wniosku należy wykazać, że zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zwolnienia. 

Wniosek jest rozpatrywany w terminie nie dłuższym niż 7 dni od dnia jego złożenia.

Czy związkowcowi w okresie zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy przysługuje wynagrodzenie?

Tak, pracownikowi w okresie zwolnienia od pracy ustala się wynagrodzenie według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany przez pracownika urlop wypoczynkowy.

Co ważne, wynagrodzenie ustala się ponownie w przypadku zmiany zasad wynagradzania ogółu pracowników lub grupy zawodowej, którymi pracownik byłby objęty, gdyby nie korzystał ze zwolnienia od pracy.

Czy pracownikowi będącemu członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej zwolnionemu z obowiązku świadczenia pracy w pełnym wymiarze na czas kadencji w zarządzie, przysługuje prawo do urlopu wypoczynkowego?