Kategorie

Skutki podatkowe umorzenia pożyczki udzielonej pracownikowi z zfśs

Tomasz Król
Ekspert podatkowy
Skutki podatkowe umorzenia pożyczki udzielonej pracownikowi z zfśs/fot.Shutterstock
Skutki podatkowe umorzenia pożyczki udzielonej pracownikowi z zfśs/fot.Shutterstock
fot.Shutterstock
Pożyczki udzielane pracownikowi przez pracodawcę ze środków zfśs nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Inaczej kwestia wygląda w przypadku umorzenia pożyczki.

Problem

W 2017 r. przyznaliśmy pracownikowi pożyczkę z zfśs w wysokości 2500 zł. Powodem jej przyznania była trudna sytuacja materialna pracownika. Na początku czerwca 2018 r. umorzyliśmy tej osobie część pożyczki. Pod koniec tego miesiąca pracownik zmarł, dlatego podjęliśmy decyzję o umorzeniu pozostałej kwoty pożyczki. Jakie będą podatkowe konsekwencje tego umorzenia?

Rada

Umorzenie pożyczki z zfśs powoduje, że Państwa pracownik otrzymał z tego tytułu przychód ze stosunku pracy. Natomiast w przypadku umorzenia pożyczki po śmierci pracownika jego spadkobiercy, co do zasady, osiągną przychód z innych źródeł. Niekiedy fiskus przyjmuje, że zobowiązanie pracownika z tytułu pożyczki wygasa z chwilą jego śmierci, a to oznacza, że spadkobiercy nie osiągają przychodu. Ponieważ stanowisko organów podatkowych nie jest jednoznaczne w stosunku do przychodów spadkobierców zmarłego pracownika, powinni Państwo wystąpić do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w tym zakresie. Szczegóły w uzasadnieniu.

Polecamy: Kodeks pracy 2019. Praktyczny komentarz z przykładami

Uzasadnienie

Pożyczki udzielane pracownikowi przez pracodawcę ze środków zfśs nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Jednak w przypadku umorzenia takiej pożyczki pracownik osiąga przychód ze stosunku pracy (art. 12 ust. 1 ustawy o pdof).

Zobacz wzór Wniosku o pożyczkę z zfśs w zakładce Formularze na www.mp.infor.pl.

W 2017 r. pracodawca przyznał pracownikowi pożyczkę z zfśs w kwocie 3000 zł. Powodem przyznania pożyczki była trudna sytuacja życiowa (choroba) pracownika. W 2018 r. pracodawca umorzył 900 zł pożyczki. Jest to kwota, którą należy doliczyć do pozostałych przychodów pracownika ze stosunku pracy i opodatkować.

Natomiast w przypadku umorzenia pożyczki po śmierci pracownika spadkobiercy osiągną przychód z innych źródeł (art. 20 ust. 1 ustawy o pdof). Wówczas pracodawca musi pamiętać o obowiązku wystawienia informacji PIT-8C na dane spadkobierców o wysokości tego przychodu.

Jednak w interpretacji indywidualnej z 1 grudnia 2017 r. (sygn. 0112-KDIL3-1.4011.293.2017.1.AMN) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) przedstawił inny, korzystny dla spadkobierców sposób rozliczenia umorzenia pożyczki po zmarłym pracowniku. Według stanu faktycznego wskazanego w ww. interpretacji spadkobierca zmarłego pracownika złożył wniosek o umorzenie pozostałej do spłaty pożyczki, którą pracownik otrzymał ze środków zfśs. Pracodawca pozytywnie rozpatrzył wniosek spadkobiercy. Fiskus zwrócił uwagę, że regulamin zfśs oraz umowa pożyczki nie zawierały żadnych zapisów dotyczących umorzenia pożyczki w przypadku śmierci pożyczkobiorcy ani obowiązku spłaty pożyczki przez spadkobierców lub braku takiego obowiązku po ich stronie. Organ podatkowy uznał, że w tej sytuacji zobowiązanie zaciągnięte przez pracownika z tytułu pożyczki wygasło z chwilą jego śmierci. Pracodawca nie jest więc zobowiązany do wystawienia spadkobiercom informacji PIT-8C, gdyż umorzenie to nie wywołało u nich żadnych skutków podatkowych. Stanowisko fiskusa wyrażone w omawianej interpretacji oznacza dla ogółu podatników, że spadkobiercy zapłacą podatek dochodowy tylko wtedy, gdy w dokumentach związanych z pożyczką znajdują się zapisy zobowiązujące ich do spłaty pożyczki po śmierci pracownika. Ta interpretacja fiskusa powoduje jednak wątpliwości co do jej zgodności z przepisami Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. Kodeks cywilnyustanawia zasadę sukcesji uniwersalnej. Polega ona na tym, że do spadku wchodzą wszystkie aktywa i pasywa zmarłego. Tylko wyjątkowo składnik majątku zmarłego nie staje się elementem spadku. Na podstawie art. 922 § 2 Kodeksu cywilnego nie należą bowiem do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami. Pożyczka nie jest zobowiązaniem zmarłego ściśle związanym z jego osobą. Spłata pożyczki nie wymaga osobistego działania pożyczkobiorcy, gdyż zobowiązanie można uregulować z majątku pożyczkobiorcy nawet wbrew jego woli. Z tego względu stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 1 grudnia 2017 r. powoduje wątpliwości, ponieważ pożyczka powinna wejść do spadku. Nie należy jej traktować jako świadczenia, które wygasło z chwilą śmierci pracownika.

Zgodnie ze stanowiskiem KIS w przypadku braku w umowie pożyczki zobowiązania spadkobierców zmarłego pracownika do jej spłaty po stronie tych osób nie powstaje przychód z umorzenia pożyczki.

Pracodawca często już w momencie udzielenia pożyczki ma przesłanki dla przyjęcia, że trudna sytuacja pracownika może spowodować w przyszłości konieczność umorzenia przyznanej mu pożyczki. W takiej sytuacji lepszym rozwiązaniem niż umorzenie może okazać się przyznanie zapomogi. Od 1 stycznia 2018 r. zwolnione z podatku dochodowego są zapomogi otrzymane w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci sfinansowane:

  • z funduszu socjalnego, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, z funduszy związków zawodowych lub zgodnie z odrębnymi przepisami wydanymi przez właściwego ministra - niezależnie od ich wysokości,
  • z innych źródeł - do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 6000 zł (art. 21 ust. 1 pkt 26 ustawy o pdof).

Ograniczeniem w stosowaniu tego rozwiązania jest jednak to, że cel zapomogi jest wyznaczony ustawowo. Najwięcej problemów sprawia prawidłowe odczytanie zwrotu "indywidualne zdarzenie losowe". Fiskus przyjmuje, że jest to nagłe, niespodziewane, pojedyncze zdarzenie wywołane przyczynami zewnętrznymi, których nie można przewidzieć, a które są niezależne od człowieka, nawet przy zachowaniu należytej staranności, np. kradzieże, włamania, zniszczenie domu lub mieszkania spowodowane zalaniem wodą lub pożarem, nieszczęśliwe wypadki powodujące uszczerbek na zdrowiu.

Instytucję zapomogi mogą też Państwo wykorzystać zamiast umorzenia pożyczki z zfśs spadkobiercom zmarłego pracownika. W zależności od źródła finansowania będzie ona objęta całkowitym lub częściowym zwolnieniem z podatku.

PODSTAWA PRAWNA:

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.