Kategorie

Administrowanie środkami sfśs w razie upadłości pracodawcy

Anna Martuszewicz
Całkowita likwidacja funduszu następuje z chwilą, gdy kapitał funduszu zostanie rozdysponowany. A zatem tak długo, jak na koncie funduszu będą jakiekolwiek środki, upadły pracodawca będzie zobowiązany administrować tymi zasobami.

Pracodawcy, którzy tworzą zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, a zostali postawieni w stan upadłości, mają wobec funduszu niemal takie same obowiązki jak pozostali pracodawcy. Jak stwierdził w wyroku Sąd Najwyższy, z ogłoszenia upadłości przedsiębiorstwa nie wynika likwidacja zakładowego funduszu socjalnego (wyrok z 2 września 1999 r., I PKN 242/99).

Środki zgromadzone na rachunku funduszu

Wyłączenie środków funduszu z masy upadłościowej oznacza, że nie można ich przeznaczyć na spłatę innych zobowiązań firmy.

Wyłączone ze składu masy upadłości są:

  • mienie przeznaczone na pomoc dla pracowników upadłego zakładu i ich rodzin, stanowiące zgromadzone na odrębnym rachunku bankowym środki pieniężne zfśs, tworzonego na podstawie przepisów o zfśs,
  • przypadające po ogłoszeniu upadłości kwoty pochodzące ze zwrotu udzielonych pożyczek na cele mieszkaniowe,
  • wpłaty odsetek bankowych od środków tego funduszu oraz
  • opłaty pobierane od korzystających z usług i świadczeń socjalnych finansowanych z tego funduszu organizowanych przez upadłego (art. 64 ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze z 28 lutego 2003 r.).

Składniki tego mienia oznacza sędzia-komisarz, a zarządza nim upadły, chyba że został ustanowiony likwidator, kurator bądź przedstawiciel. Może nim też zarządzać reprezentant upadłego ustanowiony na podstawie przepisów o przedsiębiorstwach państwowych.

Osoba zarządzająca wydatkuje środki zgromadzone na odrębnym rachunku bankowym funduszu na cele i według zasad określonych w przepisach o zfśs.

Zasady te określają, że wydatkowanie środków może nastąpić jedynie:

  • na cele określone w ustawie (działalność socjalna),
  • na rzecz osób uprawnionych do korzystania z funduszu,
  • według szczegółowych zasad określonych w regulaminie funduszu,
  • z zastosowaniem kryteriów socjalnych (sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osób uprawnionych),
  • z zachowaniem uprawnień zakładowych organizacji związkowych.

Środki te powinny zostać wydatkowane zgodnie z przepisami ustawy o funduszu aż do ich wyczerpania. Niewykorzystane środki funduszu powinny zostać przekazane na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Należy je przekazać po zakończeniu postępowania upadłościowego według stanu na dzień zamknięcia bilansu upadłego przedsiębiorcy. Przepisy nie dają odpowiedzi na pytanie, w jakim terminie i w jakim trybie ma ono nastąpić. Nie ulega jednak wątpliwości, że przekazanie musi nastąpić po zamknięciu bilansu i po utracie statusu pracodawcy (czyli po zwolnieniu ostatniego pracownika). Warunkiem jest brak pracowników, ponieważ tak długo, jak firma ich zatrudnia, mają oni prawo korzystania z funduszu.

WAŻNE!

Firma w upadłości, tak jak inni pracodawcy, ma obowiązek odprowadzać na fundusz odpisy zarówno bieżące, jak i zaległe.


Zasady naliczania odpisów i terminy ich przekazywania także pozostają bez zmian (do 30 maja należy przekazać 75% odpisu, do końca września pozostałe 25%). „Ustawa z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (...) ma charakter powszechny i uniwersalny w swej dziedzinie, gdyż wyłączenie jej stosowania, a ściślej zaniechanie odpisów może wynikać tylko z niezatrudniania pracowników. Dlatego stosowania tej ustawy nie wyłączają zmiany dotyczące pracodawcy, a szczególnie jego przekształcenie, likwidacja czy upadłość” (wyrok SN z 4 kwietnia 2008 r., I PK 243/07). A zatem upadły ma w tym zakresie takie same obowiązki jak wszyscy tworzący fundusz pracodawcy.

Przedsiębiorstwo w upadłości nie musi natomiast odprowadzać na fundusz niektórych zwiększeń:

  • przychodów z tytułu sprzedaży, dzierżawy i likwidacji środków trwałych służących działalności socjalnej w części nieprzeznaczonej na utrzymanie lub odtworzenie zakładowych obiektów socjalnych,
  • sprzedaży i likwidacji zakładowych domów i lokali mieszkalnych w części nieprzeznaczonej na utrzymanie pozostałych zakładowych zasobów mieszkaniowych.

Pozostałe zwiększenia powinny zostać odprowadzone na konto funduszu, a mianowicie:

  • wpływy z opłat pobieranych od osób i jednostek organizacyjnych korzystających z działalności socjalnej,
  • darowizny oraz zapisy osób fizycznych i prawnych,
  • odsetki od środków funduszu,
  • wpływy z oprocentowania pożyczek udzielonych na cele mieszkaniowe,
  • wierzytelności likwidowanych zakładowych funduszy socjalnego i mieszkaniowego,
  • inne środki określone w odrębnych przepisach (art. 7 ust. 2 ustawy o funduszu).

Likwidacja funduszu

Upadły przedsiębiorca bądź osoby działające w jego imieniu (np. syndyk, likwidator) mogą podjąć decyzję o likwidacji funduszu. Zrezygnowanie z tworzenia funduszu może nastąpić w dowolnym momencie przez wprowadzenie odpowiednich zapisów do regulaminu wynagradzania bądź układu zbiorowego pracy. Należy jednak pamiętać, że rezygnacja z tworzenia funduszu wywiera skutek jedynie „na przyszłość”, czyli zwalnia z obowiązku odprowadzania odpisów i zwiększeń. Nie obejmie jednak środków już gromadzonych na rachunku funduszu.

WAŻNE!

Tak długo, jak na koncie funduszu będą jakiekolwiek środki, upadły obarczony będzie obowiązkami wynikającymi z gospodarowania tymi środkami.

Upadły nie musi jedynie dokonywać nowych odpisów. Całkowita likwidacja funduszu nastąpi dopiero z chwilą wydatkowania wszystkich pieniędzy zgromadzonych na rachunku. Przez wprowadzenie odpowiednich zapisów regulaminu wynagradzania bądź układu istnieje także możliwość obniżenia wysokości odprowadzanych odpisów.

Natomiast związki zawodowe w czasie postępowania upadłościowego mają takie same uprawnienia jak w czasie normalnego funkcjonowania zakładu.

Nadal przysługuje im prawo wystąpienia do sądu z roszczeniem o:

  • zwrot środków wydatkowanych niezgodnie z przepisami ustawy,
  • przekazanie należnych środków na fundusz.

Podstawa prawna:

  • art. 64 ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze z 28 lutego 2003 r. (DzU nr 60, poz. 535 ze zm.),
  • art. 1–8 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU z 1996 r. nr 70, poz. 335 ze zm.),
  • art. 27 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (DzU z 2001 r. nr 79, poz. 854 ze zm.),
  • wyroki Sądu Najwyższego:

– z 2 września 1999 r. (I PKN 242/99, OSNP – wkł. 2000/3/8),

– z 4 kwietnia 2008 r. (I PK 243/07, niepubl.).

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?